ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 40

Байланыс әскерлері

Байланыс әскерлері - әскерлерге басшылык ету максатымен, соғыс қимылдарының барлык түрлерінде байланысты жүзеге асыратын және оның үздіксіздігін камтамасыз ететін арнаулы әскерлер түрі. Байланыс аймағы майдандық, әскери және армиялық бөлімдер мен ...

Байланыстар географиясы

Байланыстар географиясы - барлық деңгеңдегі шаруашылыктың аумақтық құрылымындағы байланыс түрлерінің орны мен рөлін зерттейтін географияның бөлімі. Жалпы және аймақтық Байланысты географиясы, байланыстын жеке түрлерінің географиясын қамтиды.

Байланысты пайдаланушы

Байланысты пайдаланушы – байланыс қызметін тұтынушы, оның ішінде байланыс операторларымен жасалатын шарттар негізінде тұтынушы болып табылатын жеке немесе заңды тұлға.

Байланысты ұйымдастыру

Байланысты ұйымдастыру - әскери байланыс командирдің шешімімен, штаб бастығының нұсқауымен, штабтың байланыс жөніндегі жарлығымен бөлімдердің алдына қойылған мақсаттарға байланысты ұрыстың ақырына дейін ұйымдастырылады. Әскери байланыста ультрақы ...

Байланыстың бөлінген желілері

Байланыстың бөлінген желілері – жалпы пайдаланыстағы телекоммуникациялар желісіне шыға алмайтын, оларды пайдаланушылар тобын сол желінің иелері белгілейтін жеке және заңды тұлғалардың телекоммуникациялар желілері.

Байланыстың ведомстволық желілері

Байланыстың ведомстволық желілері – өндірістік және арнайы мұқтаждарды қамтамасыз ету үшін құрылатын, жалпы пайдаланымдағы телекоммуникациялар желісіне шыға алатын мемлекеттік органдардың телекоммуникациялар желілері.

Байланыстың ерекше бөлінген арналары

Байланыстың ерекше бөлінген арналары - байланыс желілеріне бекітіліп берілген немесе соларға арнайы жасалған байланыс арналары. Ауыстырып қосылатын арналардан айырмашылығы: мұнда екі немесе төрт өткізгішті болады. Басқаша айтқанда, ауыстырып қосы ...

Байланысу құпиясы

Байланысу құпиясы - хат жазысу, телефонмен сөйлесу, почта, телеграф және өзге хабарлары құпиясын құрайтын азаматтардың конституциялық құқықтары. Почта жөнелтімдері, телеграф және өзге хабарламалар туралы ақпарат, сондай-ақ осы жөнелтімдердін өзде ...

Байланысшы санаторийі

"Байланысшы" санаторийі, "Связист" - Талдықорған қаласындағы санаторий. 1989 жылдан бастап іске қосылған. Жыл бойы жұмыс істейді. Санаторий 3 қабатты үйге орна¬ласқан. Онда физиотерапия, дене шынықтыру, сылап-сипау, тұзбен емдеу, акупункту¬ра, т. ...

Байланысқан су

Байланысқан су - таужыныстардың ұсақ бөлшектерінің сыртына жабысқан, олармен химиялық не физикалық жағынан байланысқан жер асты суларының түрі. Ол берік жоне іркілдек байланысқан болып ажыратылады. Берік байланысқан немесе жұтылған су таужыныстар ...

Байлар мен кулактарды тап ретінде жою

Байлар мен кулактарды тап ретінде жою - Кеңес өкіметінің ауыл шаруашылығын жаппай ұжымдастыру барысында меншік иелерін, ауқатты шаруалар қожалықтарын күшпен жою шаралары. 1929 жылы 20 ақпанда КСРО ОАК мен Халық Комиссарлар Кеңесі" Еңбек туралы за ...

Байлаулы түбір

Байлаулы түбір - қосымшасыз жеке тұрып қолданылмайтын түбір-негіздер. Мысалы: малту дегендегі мая-түбірі қосымшасыз жеке қолданылмайды. Мысалы: сотқар, сотанақ - сот, қолақпандай - қолақпан; қайқы, қайқаю, қайшы, қайыр - қай түбірлері де осындай.

Байлық

Байлық - қоғамға және жеке адамға қатысты материалдық игіліктер мен рухани құндылықтарды білдіретін ұғым. Байлық рухани және материалдық болып ажыратылады. Рухани Байлық ұғымы әлемде немесе белгілі бір елде жасалған рухани қазыналардың жиынтығын, ...

Баймахан Досайұлы Шерімов

Баймахан Досайұлы Шерімов – суретші. 1976 – 1980 ж. Н.Гоголь атындағы Алматы көркемсурет училищесінде, 1982 – 1987 ж. Т.Жүргенов атындағы Алматы театр және сурет өнері инстиутында білім алған. 1990 жылдан ҚР дизайнерлер одағының мүшесі. Шерімов т ...

Баймағамбет Мырзаханұлы

Баймағамбет Мырзаханұлы, Абайдың досы, ертегіші. Ескене ішіндегі Жуантаяқ руынан. Атасы Тұғанбай - Өскенбай бидің шабарманы - жауына жұмсайтын, қорықпайтын, еркөкірек жігіт болған. Туған әкесі Мырзахан ер көңілді, пысықтығы арқасында Құнанбайдың ...

Баймағамбет Қанапияұлы Ізтөлин

Баймағамбет Қанапияұлы Ізтөлин - 12.4.1921, Петропавл) - ақын. 1916 - 1917 жылдары Пресновка мектебінде, "Уазифа" медресесінде оқыған. 1919 жылы Петропавлда уездік ревкомға орналасады. Онда мектептер ашып, мүғалімдер даярлайтын қысқа мерзімді кур ...

Баймырза Хайт

Баймырза Хайт - түркі халықтарының тарихын зерттеуші ғалым. 1934 - 1938 жылдары Ташкенттегі Орта Азия мемлекеттік университетінің тарих факультетінде оқыған. Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысқан. 1941 жылы 4 тамызда Слуцк түбінде тұтқынға түсіп, ...

Баймұрат Дүйсенғалиев

Дүйсенғалиев Баймұрат. Қазақ мемлекеттік университеты бітірген. 1954-1957 жылдары - Мұнай химиясы өнеркәсібі жұмысшыларының республикалық кәсіподақ комитетінде нусқаушы. 1957-1962 жылдары - "Мұнайхимқурылыс" тресінің Мақаттағы "Қазмехқурастыру" б ...

Баймұрат Есенбайұлы

Баймұрат Есенбайұлы - батыр. XVIII ғасырдың I-жартысында өмір сүрген. Ел аузындағы" Електің басы - Есенбай” деген қанатты сөздегі Есенбай - Баймұраттың әкесі. Баймұрат батыр Әбілқайыр ханның Ресейге бодан болу ниетіне белсенді қарсылық көрсетіп, ...

Баймұханбет Мәдиұлы Дүйсембаев

Баймұханбет Мәдиұлы Дүйсембаев – ғалым, физика-математика ғылым кандидаты. ҚазМУ-ды бітірген 1976. 1976 – 91 жылы Гурьев педагогикалық институтында қазіргі Атырау университеті оқытушы сонымен қатар ҚазМУ-да аспирант 1980 – 85 болды. 1991 – 97 жыл ...

Баймәмбет (Баймұхамбет) Маяұлы

Баймәмбет Маяұлы - би, дуанбасы. Туып-өскен жері - Маңғыстау түбегі. Ресей патшалығының отаршылдық саясатына қарсы тұрудың қазақ халқы үшін" пайдасыздығын” уағыздаған. Хиуа хандығына тәуелді болғаннан гөрі орыс елінің қол астына кірген тиімді деп ...

Байр

Байр - құмды шөлдер бедерінің түрі; ойпаңдармен алмасып отыратын тығыздалған төбелерден тұрады. Орталық Азиядағы Такла-Макан шөлі мен Маңғыстау үстіртіне және Џстіртке тон. Байрлар "адыр" деғен ұғымға жақындау келеді.

Байраш төбе

Байраш төбе - ерте ортағасырлык қоныс орны. Шеңгелді ауылынан солтүстікке қарай 4 км жерде. 2004 жылы Отырар мемлекеттік археологиялық қорық-музейі экспедициясы, 2005 жылы Көксарай барлау тобы" зерттеген. Ескерткіш аралығы 120 м 2 үлкен, 1 кіші т ...

Байрақтар

Байрақтар - Ресейдің еуропалық бөлігінің орманды дала және далалы аудандарындағы өсімдіктер өсетін құрғақ жыралар мен сайлар. Көбінесе эрозияға қарсы маңызы бар жапырақты ормандар өседі.

Байсал

Байсал, жазушы кейіпкерінің прото¬типі. Руы –Кетібак. Дерек айтушылар 59 жасында өлген еді дейді. Ел аузындағы естеліктерде: "Орынқожа сықылды, имектеу, ұзын, қызыл, қойкөз" десе, тағы бір жерде "Байсал арам кісі емес еді. Қараторы, жіңішке, сұлу ...

Байсалды зерттеу қажет

"Байсалды зерттеу қажет", жазушының мақаласы. Орта Азия мен Қазақстан халықтары әдебиетінің очерктерін жасау женінде 1955 ж. Алматыда өткен республикааралық мәслихатта сөйлеген сөзі. Осының негізінде жазылған мақала "Қазақ әдебиеті" газетінің сол ...

Байсейіт Байбосынов

БАЙБОСЫНОВ Байсейіт - жырау, суырып салма ақын. 1932 - 37 ж. репрессияға ұшыраған. 2-дүниежүз. соғысқа қатысқан. Көп жылдар бойы Көкшетау филармониясында еңбек еткен. Көкшетау, Солт. Қазақстан, Ақмола, Қостанай облыстарының ауылдарын аралап конце ...

Байсейіт батыр

Байсейіт Батыр – тарихи жыр. Халық ақыны С.Керімбекұлы жырлаған. Ел аузындағы бұл жыр бұрын еш жерде жарияланбаған. Жырдың негізгі арқауы – қазақ пен қырғыз арасындағы жанжалды тоқтатып, ортақ жауға қарсы бірлесіп күресу. Басты кейіпкер Байсейіт ...

Байсейіт Қансейітұлы Түймебаев

Байсейіт Қансейітұлы Түймебаев - 1956 жылы 17 ақпанда Түркістан облысы Алғабас ауданының Қайнар ауылында туған. Қазақ. Әкесі - Түймебаев Қансейіт, зейнеткер, ОҚО Алғабас және Созақ аудандарының партия ұйымдарында хатшы болып жұмыс істеген. Анасы ...

Байтал (жылқы)

Байтал - үш жасқа толған ұрғашы жылқы малы. Жалпы төрт жасқа шыққан жылқының еркегі дөнен, ал ұрғашысы дөнежін, дөнежін бие немесе дөнежін байтал аталады. Дәстүрлі ортада жыныстық жағынан толық жетіліп, әбден толысқан соң байталды айғырға қосады ...

Байтақ

Байтақ, ұлан-байтақ. Көп жағдайда, бұл екі сөз осылайша, тіркесіп келген күйде, жиі қолданылады. Кейде көркем әдебиетте бірінен - бірі ажырап, басқа сөздермен де тіркеседі. ".Ұлан ұзақ Сарыарқаға.көз тастайды". ".сонау байтақ мал даласын қамтымақ ...

Байтоқ Алаша

Байтоқ Алаша - Батыс Қазақстан өңірінде 19 ғасырда өмір сүрген жырау. Бөкей ордасында, Жәңгір ханның жанында болған. Байұлының алаша руынан шыққандықтан ел арасында" Алаша Байтоқ жырау” деп аталған. Оның Жәңгір хан дүниеден қайтқан соң айтқан тол ...

Байтул Мукаррам мешіті

Байтул Мукаррам мешіті – Бангладештің ұлттық мешіті. Араб тілінен аударғанда "Қасиетті үй" деген мағына береді. Елордасы Даккада орналасқан. Мешіттің негізі 1960 жылдары қаланды. Мешіт кешенінің жобасын Абдул Хуссейн Тариани жасаған. Мешіттің бір ...

Байтуған Би Елшілігі

Байтуған би елшілігі - 1764 жылы көктем-жаз айларында Әбілмәмбет ханның Ауған билеушісі Ахмад шаһ Дурранидің Қазақстанға қатысты саяси көзқарасын анықтау мақсатында жіберген елшілігі. 18 ғасырдың 60-жылдарының басында Абылай ханның бастауымен Шың ...

Байтұрбай Бектұрұлы

Байтұрбай Бектұрұлы - 1810-1890 жылдар шамасында ғұмыр кешкен қазақтың шешен, айтулы билерінің бірі. Ол қазіргі Талдықорған өңірі Көксу өзенінің бойындағы ауылда дүниеге келген. Байтұрбайдың ата-тегі қазақ шежіресіндегі Жалайыр тайпасы одан Сыпат ...

Байшолақтар

Байшолақтар, балуандар әулеті. Қанат Байшолақов 1961 ж.т.,ҚР-нын еңбек сін. спорт шебері 1997, КР-ның еңбек сінірген жатғықтырушысы 1998. Қазақ балуандарынан жастар және ересектер арасынан самбо күресінен түнғыш әлем чемпионы. Жамбьл гидромелорат ...

Байым ауылдық кеңесі)

Байым - Башқұртстанның Әбзелил ауданындағы ауыл, Байым ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 1183 адамды құрады. Пошта индексі - 453611, ОКАТО коды - 80201813001.

Байырбек Садықов

Байырбек Садықов – еңбек ардагері. "Даңқ" орденінің толық иегері. Еңбек жолын Түлкібас орман шаруашылығында орманшы болып бастаған. 1940 жылдары армия қатарына шақырылған. 1941 жылдары 27 маусымда ұрысқа кіріп, Батыс, Сталинград, Оңтүстік-Батыс, ...

Байырғы кен орны

Русско-казахский толковый географический словарь. Под общей редакцией академика АН КазССР, проф. С. К. Кенесбаева и кандидата филол. наук А. А. Абдрахманова. Алма-Ата, Изд-во "Наука", 1966, стр. 204. Академия наук Казахской ССР. Институт языкозна ...

Байырғы мұз басу

Байырғы мұз басу - Жер тарихындағы, негізінен, соңғы төрттік дәуірдегі кең байтақ аумақты басқан, кейін мұздық түзілімдерін қалдырған мүздықтарға тән мұз басу. Бұдан да бұрынырақ болған мұз басулардың іздері бар мұздық шөгінділері - тиллиттер.

Байырғы платформа

Байырғы платформа - қатпарлы іргесі кембрийге дейінгі түзілімдерден, ал шөгінді қабығы фанерозой және соңғы кембрий шөгінділерінен тұратын платформа.

Байырғы сөз

Байырғы сөз - белгілі бір тілдің өзіне тән, лексикалық құрамының неғұрлым ескі қабатына жататын етене төл сөздер. Қазақтың байырғы сөз - қазақ халқының өмір тіршілігі мен шаруашылығына, тұрмысы мен мәдениетіне, дүниетанымы мен түсінігіне байланыс ...

Байырғы тау жынысы

Байырғы тау жынысы - бастапқы пайда болган орнында қалған, аз өзгерген немесе мүлдем өзгермеген тау жынысы. Осы жағынан алып қарағанда, байырғы тау жынысы әр түрлі тосқындардан, яғни екінші рет пайда болған жыныстардан бөлекше болады.

Байырғы әскери рәміздер

Байырғы әскери рәміздер - әскери белгі ретінде қолданылған ертедегі рәміздер. Олар түрлі әскери мағыналар мен ұғымдарды білдірген. Байырғы әскери рәміздер: 3) түрлі айырым белгілері деп бөлуге болады. 1) киелі рәміздер; 2) әскери дәреже және лауа ...

Байырқы

Байырқы - ежелгі түркі тайпасы. 5 ғасырда Теле Телэ тайпалары бірлестігіне, кейіннен Түрік және Ұйғыр қағанаттарының құрамына енген. Байырқы тайпасының қонысы - Байырқу, яғни Барғуджін Баргузин өзенінің алабы болды. Рашид әд-Диннің 14 ғ. айтуынша ...

Байысов ауылы

Байысов - Ескелді ауданындағы ауыл, Қарабұлақ кентінің округі кұрамында. Аудан орталығы - Қарабұлақ кентінен батысқа қарай 9 км жерде, Көксу мен Қаратал өзені аралығында, боз жусан аралас эфемероидті шөп¬тесін басым өскен шалғынды сұр топырақты қ ...

Байыш (Байышев ауылдық кеңесі)

Байыш - Башқұртстанның Зианчурин ауданындағы ауыл, Байышев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 526 адамды құрады. Пошта индексі - 453392, ОКАТО коды - 80226806001.

Байғабыл Тамы

Байғабыл Тамы - 20 ғасырдың бас кезінен сақталған сәулет ескерткіші. Ақтөбе облысы Ырғыз ауданы Ырғыз кентінен солтүстік-батысқа қарай 25 км жерде. 1983 жылы Тарихи-мәдени ескерткіштерді қорғау қоғамының экспедициясы зерттеген. Байғабыл Тамы - ау ...

Байғали Есболайұлы

Байғали Есболайұлы – жылқышы, еңбек ардагері. 1931 жылы Адай көтерілісінің батыр сарбазы. Ұлы Отан соғысына қатысқан. 1944 жылы Франция жеріндегі антифашистік қозғалыс қатарында шайқасып, Франция президенті Шарль де Голльдің алғыс хатын алған. 19 ...

Байғали Түймебайұлы Момбеков

Байғали Түймебайұлы Момбеков 1956 жылы 28 қарашада Түркістан облысы Сарыағаш ауданы Дарбаза стансасында туған. Қазақ. Әкесі - Момбеков Түймебай, теміржолшы болған. Анасы - Мақұлбаева Жайсаңгүл, үй шаруасымен айналысады. Құрманғазы атындағы Алматы ...