ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 365

Әлмерек Жаншықұлы

Әлмерек Жаншықұлы - - 1754 жылы ш., Алма­ты өзені жағасы - батыр, шешен, көріпкел. Қазақ жастарынан жасақ ұйымдастырып, жоңғар басқыншыларына Сілеті т., т.б. жерлерде соққы берген. Қазақ халқының жадында Әлмеректің есімі көріпкел әулие ретінде кө ...

Әлмет

Әлмет - Башқұртстанның Давлекан ауданындағы ауыл, Бик-Кармалин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 22 адамды құрады. Пошта индексі - 453422, ОКАТО коды - 80222810002.

Әлмяс

Әлмяс - Башқұртстанның Кугарчин ауданындағы ауыл, Ибраев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 305 адамды құрады. Пошта индексі - 453331, ОКАТО коды - 80238815002.

Әлмұхамет

Әлмұхамет - Башқұртстанның Әбзелил ауданындағы ауыл, Әлмұхамет ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 748 адамды құрады. Пошта индексі - 453605, ОКАТО коды - 80201804002.

Әлмұхамет стансасы

Әлмұхамет стансасындағы ауыл - Башқұртстанның Әбзелил ауданындағы ауыл, Әлмұхамет ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 487 адамды құрады. Пошта индексі - 453605, ОКАТО коды - 80201804002.

Әлмұқан Оспанұлы Сембинов көшесі (Астана)

Әлмүқан Оспанұлы Сембинов көшесі - Ә.Сембинов көшесі А.Иманов көшесінен басталып, Ш.Жиенқұлова көшесінде аяқталады. Абай даңғылын және Баянауыл, М.Дулати, Кенесары, Сәкен Сейфуллин көшелерін қиып өтеді. Ұзындығы - 1640 м. Әлмүқан Оспанұлы Сембино ...

Әлпет

Әлпет - түр-сипатты, сыртқы көріністі білдіретін эстетикалық ұғым. Болмыс түрін білдіретін төрт ұғымның бірі. Болмыс түрінің әлпетіне оның сапасы мен мағынасы әсер етуі мүмкін. Адамның көңіл-күйі, ішкі сезімі, ең алдымен, оның бет-әлпетінен көрін ...

Әлпештеу фольклоры

ӘЛПЕШТЕУ ФОЛЬКЛОРЫ Нәрестенiң шыр етiп дүниеге келгеннен бастап өмiр әнi мен халық жырын құлағына сiңiрiп өсетiнi анық. Ата-ананың сәбидi жүрегi елжiрей сүюi, әлпештеп, аялап, бағып-қағуы барлығы да жыр тiлiмен өрнектелiп, музыка әуенiмен сүйемел ...

Әлсіз грунт

Әлсіз грунт - үйіндінің негізіндегі қысымынан және кұламаларда өзінің массасыньщ әсерінен тұрақтылықтан айырылатын, сонымен катар баяу өтетін төмен түсуге ұшырайтын грунт.

Әлсіздік

Әлсіздік - адамның психологиялық жәнефизиологиялық күйін білдіретін ұғым. Психологиялық әлсіздік адамның таным, ақыл-ой, сезім қабілеттерінің нашарлығын аңғартады. Физиологиялық әлсіздік адамның жүйке жүйесі қызметінінің осалдығын білдіреді. Әлсі ...

Әлсіреу

Әлсіреу - электроникада бұл термин, әдетте, сигнал кабельден өткенде оның амплитудасының өзгерісіне қатысты қолданады. Егер әлсіреу өте жоғары болса, онда сигналды пайдаланудан бұрын ол күшейтілуі тиіс. Сигналдарды өте ұзын желілер бойынша тарату ...

Әлует

Әлует - 1. Жойқын күш, ; 2. Белгілі-бір мақсатқа жетуге немесе ауқымды мәселелерді шешуге жұмылдырылған мемлекеттің, кәсіпорынның, жеке адамның тағы басқа мүмкіншіліктерінің жиынтығы.

Әмір

Әмір сөзінің бірнеше мағынасы бар: Әмір – Қосдәулет құмының солт шығысындағы қыстау. Атырау облысы Исатай ауданында. Маңайында Үшкемпір, Сұлтанбек, Тілеп құдықтары орналасқан. Құмдақты қоңыр топырағында жусан, әр түрлі жұлдызшөптер өседі. Әмір Те ...

Әмір Рақыш Сәтұлы

Әмір Рақыш Сәтұлы – филолог ғылым докторы Қазіргі әл-Фараби атынд. Қазақ ұлттық университетін бітірген. 1954 – 55 жылы мектеп мұғалімі, 1955 – 64 жылы Қазақ КСР Ағарту мин-нің пед. ғылымдары иниверситетында аға ғылыми қызметкер, хатшылық меңгеруш ...

Әмір Темірдің Моғолстанға жорықтары

Әмір Темірдің Моғолстанға жорықтары – Әмір Темірдің 14-ғасырдың соңғы ширегінде Моғолстанға жасаған жаулаушылық жорықтары. Әмір Темір өзінің Шағатай ұрпағының бұрынғы иеліктерінде бір орталыққа бағынған қуатты мемлекет құрмақшы болған мақсаттарын ...

Әмір Темірдің Қытайға елшілігі

Әмір Темірдің Қытайға Елшілігі – 1387 жылы Қытай императоры Тай-Цзуға жіберілген Әмір Темірдің молла Хафиз бастаған елшілігі. Бейбіт қарым-қатынасты сақтау мақсатын көздеген. Мұның алдында Шығыс Түркістан мен Орта Азияға бірнеше рет келген Қытай ...

Әмір Қасымбекұлы Халықов

Халықов Әмір Қасымбекұлы - әскери қайраткер, генерал-майор. 1979 жылы Алматы қаласындағы № 52 орта мектепті, 1981 жылы Суворов әскери училищесін, 1985 жылы Челябинск жоғары танк училищесін, 1996 жылы Мәскеудегі Малиновский атындағы әскери академи ...

Әмірбек Әнуарұлы Төгісов

Әмірбек Әнуарұлы Төгісов – әскери қайраткер, генерал-майор. Орджоникидзе қаласындағы КСРО ҚҚМ-нің командалық әскери училищесін, Целиноград педогогиялық институтын бітірген. 1968 жылдан Қарулы Күштер қатарында. 1970–1991 жылы КСРО ҚҚМ Ішкі әскерле ...

Әміржан

Әміржан – араб және қазақ сөздерінің бірігуінен құралған есім. "Әмір" – араб сөзі. "Бұйрық, жарлық, үкім" деген мағынаны білдіреді. Қазақ бұл есімді жаңа туған сәбиге "әмірі жүрсін, жарлығы өтімді болсын" деген ниетпен қойған. "Жан" деген қосымша ...

Әмірсана

Әмірсана, - Жоңғар ханы, Ойрат ақсүйегінің тұқымы. Еділ қалмақтарының ханы Аюкенің қызы ұзатылып келе жатып, қазақ жерінде қыстап қалғанда қазақ батырымен көңіл қосып, ішінде кеткен деген де әңгіме бар. Қонтайшы Қалдан Серен Цэрен өлгенен кейін 1 ...

Әміртай Бөрі

Әміртай Бөрі 1946 жылы 16 қарашада Жамбыл облысы, Жуалы ауданындағы Қызтоған туған. Қазақ мемлекеттік университетінің филология факультетін 1968 жылы бітірген соң, қазіргі "Ұлан" "Қазақстан пионері", 1970 - 1976 жылдары "Лениншіл жас" "Жас Алаш" ...

Әмірші

Әмірші - шығыс халықтарында жиі қолданылған лауазым. Негізінен ханның, бектің, әмірдің жарлықтарын орындаушы уәзірді осылай атаған. Ол күмәнді жағдайда ғана әмірді орындауды уақытша тоқтата тұрып, жарлық берген кісіден анықтап сұрауға ерікті. Әмі ...

Әмбебап грамматикалар

Әмбебап грамматикалар - жалпыға бірдей, философиялық, рационалдық, аналитикалық грамматикалар, грамматикалық категорияларды ойлау категориялары тұрғысынан түсіндіретін грамматикалар. Әмбебап грамматикаларда барлық адамдар бірдей қабылдап түсінеті ...

Әмбебап дыбыстағыш

Әмбебап дыбыстағыш - мультимедиалық компьютерлерде мультимедиа файлдарын жаңғыртуға арналған Windows қосымшасы. Әмбебап дыбыстағышты аудиодискілерді жаңғыртуға пайдалануға болады. Лазерлік дыбыстағыш сияқты көптеген міндеттер атқармағанымен, бары ...

Әмбебап есептеуіш машина

Әмбебап есептеуіш машина - дестелік режімде де жұмыс істей алатын және терминал арқылы бірнеше пайдаланушының бір мезгілде қатынас құруына мүмкіндік беретін көп мақсатты үлкен компьютер.

Әмбебап компилятор

Әмбебап компилятор - негізін кіріс тілінің синтаксисі мен семантикасының формальны жазбасы құрайтын компилятор. Мұндай компилятордың құрамды бөліктеріне ядро, синтаксистік және семантикалық жүктегіштер жатады.

Әмбебап компьютер

Әмбебап компьютер - әр түрлі мәселлерді шешуге арналған компьютер. Әмбебап компьютерлер көп қолданылады. Оларды программалық оқу, редакциялау, дисплейге графиктерді шығару, жай оқу процесінде аппаратураны басқару және көптеген т.б. мәселлерді шеш ...

Әмбебап программа

Әмбебап программа - қызметтік мүмкіндігі белгілі бір салада әр түрлі типті тапсырмаларды өндеу үшін оны пайдалануға рұқсат ететін программа.

Әмина (фильм)

"Әмина" - "Қазақтелефильм" студиясының түрлі түсті, 3 бөлімді, қазақ-орыс-ұйғыр тілдерінде шыққан деректі фильмі. Фильм Қазақстанның Халық әртісі Әмина Өмірзақова жайында. Туынды авторлары талантты актрисаның өмір жолы туралы және өнер жолындағы ...

Әмудария көмбесі

Әмудария көмбесі, 1877 жылы Тәжікстанда Әмудария өзенінің бойынан табылған қазына көмбесі. Осы өзен атымен аталады. Көмбені жергілікті халық тауып, асыл заттарды саудагерлер сатып алып, Үндістанға апарған. Ғалымдар қолына кейінірек түскен. Әмудар ...

Ән-Арман (деректі фильм)

"Ән-Арман" - Мұхит Мерәліұлының шығармашылығына арналған фильм. Фильм 2008 жылы Қазақстан-Орал телеарнасы ұжымының күшімен түсірілген. Негізгі идеясы - Мұхит орындаған әндердегі нәзік сезімді, асқақ арман мен сағынышты көрерменге жеткізу. Әйгілі ...

Әніс Жақыпұлы Өтеулі

Әніс Жақыпұлы Өтеулі – ғалым, филология ғылым кандидаты. Қазақ Мемлекеттік университетін бітірген. 1943 жылы мұғалімдік курсты бітірген соң, ауыл мектебінде мұғалім болып қызмет істеді. 1971 жылдан Қызылорда педагогикадық институтында оқытушы, ағ ...

Әнапия Қаныбекұлы Патсаев

Әнапия Патсаев Қаныбекұлы – ғалым, химия ғылым докторы, профессор Қазақ химия-технология институтын бітірген. 1971 – 1972 жылдары "Қызыл Ту" пластмасса фабрикасында шебер. 1972 – 1973 жылдары Қазақстан Ғылым Академиясы Химия ғылымдары институтынд ...

Әндеме

"Түсіндірме сөздікте" сөз мағынасы - сылақшының үй сылайтын қалағы деп берілген. ".беліне әндемесін қыстырған бір сұңғақ бойлы жігіт кетіп барады екен". Дәл қазақ тіліндегідей мағынада - "андава" дыбыстық құрамда өзбек тілінде де кездеседі. Ал ұй ...

Әнуар Асқаржанұлы Окнаров

Әнуар Асқаржанұлы Окнаров - композитор, музыкалық зерттеуші, скрипкашы. Қазақстанньщ еңбек сіңірген қайраткері, профессор. 1969 жылы Алматы консерваториясын бітірген. 1973-79 жылдары Қазақ филармониясының шекті аспаптар квартетін басқарды. 1973 ж ...

Әнуар Серікұлы Райбаев

Бүкілодақтық мемлекеттік кинематография институтының қойылым факультетін 1993 деректі кино және ТВ режиссері мамандығы бойынша; А. Митта шеберханасының сценаристтер мен режиссерлердің жоғары курстарын Мәскеу қаласы, 1999 ойындық кино және ТВ режи ...

Әнуар Әлімжанов көшесі (Астана)

Әнуар Әлімжанов көшесі - Әлімжанов көшесі Шымкент қысқа көшесінен басталып, Сарыарқа даңғылында аяқталады. Ұзындығы - 923.5 м. Әнуар Әлімжанов - жазушы, журналист. Қазақстанның халық жазушысы, Мемлекеттік және Дж.Неру атындағы халықаралық сыйлықт ...

Әнші

Әнші - әнді нақышына келтіріп, шебер орындайтын адам. Ертеде қазақтар той-томалақтарды әнші-күйшісіз өткізбеген. Сондай-ақ, қазақтың дәстүрлі неке ғұрпындағы рәсімдерге әншілер арнайы шақырылып, астан кейін әншілерге кезек берілген. Нағыз әншінің ...

Әнқұмар (деректі фильм)

"Әнқұмар" - "Қазақтелефильм" студиясының түрлі түсті, 2 бөлімді, қазақ тіліндегі фильмі. Ол саз сабағының оқытушысы Р.Темірбаев жайлы түсірілген. Темірбаевтар әулетінің жеке ансамблі де бар. Оның үстіне музыка пәнінің оқытушысы халық әндерін жина ...

Әпенді

Қожанасыр есімімен байланыстыра айтылатын аққаусынған, тақуасынған кісі. Қазіргі кезде Қожанасыр мінездес адамдарға да қолданыла береді: "Аттарының басы салбырай, тырна тізбектеліп, әпенді құсап ілбіп келеді". Мұның көп жайылған жері Орта Азия тү ...

Әпербақандық

Әпербақандық - этикалық ұғым, адамның мінез-құлқы мен іс-әрекетіндегі теріс қылық. Әпербақандық адам бойындағы әдептілік мәдениеті деңгейінің төмендігіне байланысты және қоғамдағы әлеуметтік құндылықтардың дағдарысқа ұшыраған жағдайында өріс алад ...

Әр тастары

Эр тастары - өнер туындылары мен ошекейлер жасау үшін пайдаланылатын, түрі одемі минералдар мен таужыныстардың аталымы.

Әр-Рахман

ар-Рахман - Аллаһтың бір есімі, әдетте биссмилләда ар-Рахман - рақымшыл есімімен бірге қолданылады. Бұл екі есім де Аллаһтың ең басты қасиеттерінің бірін - адамдарға деген рақымшылдығын танытады. ар-Рахман атауын Исламға дейінгі Арабияда Құдайдың ...

Әр-Румайла

Әр-Румайла - Ирактың ең үлкен мұнай кенорны. Әр-Румайла 1953 жылы ашылған. Әр-Румайланың геологиялық қоры 5.2 млрд тонна мұнай. 2008 жылы 65 млн. тонна мұнай берді.

Әріп

Әріп - дыбыстың графикалық таңбасы. Әріп дыбысты белгілегенімен, әріп пен дыбыстың арасында табиғи байланыс жоқ. Әріп - шартты таңба. Әліпбиде қанша әріп болуы тілдегі дыбыстың санына байланысты. Бірақ дыбыс пен әріп саны бірдей бола бермейді. Е, ...

Әріптік-кодтық жинақ

Әріптік-кодтық жинақ - әріптерге жататын және басқару элементтері мен арнайы бедербелгілер кіруі мүмкін, бірақ цифрлар кірмейтін кодтық жинақ.

Әріптестерім менің (кітап)

"Әріптестерім менің" - Қазақстан Журналистер одағы сыйлығының лауреаты Ұлбосын Айтөленнің Қазақ теледидарының 50 жылдық мерейтойына орай оқырманға ұсынған кітабы. Қазақ теледидарында көп жылдар бойы еңбек еткен белгілі журналист. Қазіргі танда 20 ...

Әрбір үйде мереке (деректі фильм)

"Әрбір үйде мереке" -"Қазақтелефильм" студиясының 7 бөлімді, түрлі түсті көркемсуретті фильмі. Фильм қырғыз драматургі М.Байджиевтің пьесасының желісі негізінде жасалынған. Махаббат тақырыбына құрылған бұл телетуындының оқиғасы кезекті бір жаңа ж ...

Әрекет ету радиусы

Әрекет ету радиусы - оперативтік әрекет ету радиусы ӘТФ-да, кеме құрамаларының, топтарының койылған тапсырманы орындауы үшін теңізде жанармай толтырмай, кепілді қор шығынынсыз оралуы үшін орнықкан орындарынан толық жанармай қорымен, ұрыстық үнемд ...

Әрекеттің қылмыстылығын жоққа шығаратын жайлар туралы түсінік және оның түрлері

Қылмыстық-құқықтық тәжірибеде құқыққа қайшы әрекеттің белгілі бір жағдайларда қоғамға қауіптілігі мен кінәлілігін жоққа шығаратын және адамның қылмыстық жауапкершілікке тартылмайтын жағдайлары аз кездеспейді. Мұндай мән-жайларға жататындар: қолсұ ...