ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 347

Қосөріс

Қосөріс – бір-бірімен сыбайлас орналасқан тең мөлшерлі аттас емес электрлік немесе магниттік зарядтар жүйесі. Зарядаралық қашықтық пен заряд мөлшерінің көбейтіндісімен өлшенетін, теріс зарядтан оң зарядқа қарай бағытталған мегземе вектор қосөріс ...

Қотыр (ауру)

Қотыр, шұбыртпа – жұқпалы тері ауруы. Қотырды шұбыртпа кенесі қоздырады. Сау адамға ауру адамнан, сондай-ақ, оның киімінен, төсегінен, сүлгісінен, т.б. жұғады. Шұбыртпа кенесінің аталығының ұзындығы 0.18 – 0.27 милиметр ені 0.15 – 0.2 милиметр, а ...

Қошке Кемеңгерұлы көшесі (Астана)

Қошке Кемеңгерұлы көшесі Ақбидай көшесінен басталып, Өзен көшесінде аяқталады. В.Суриков, Ақсу-Жабағылы, С.Әліұлы, Ынтымақ, Сарыжайлау, Шортанды, Т.Тоқтаров, Үстірт көшелерімен қиылысады. Ұзындығы - 2207.2 м. Қошке Кемеңгерұлы 1896-1937 - Алаш қа ...

Қошмәмбет ауылы

Қошмәмбет – Алматы облысы Қарасай ауданындағы ауыл, Жаңашамалған ауылдық округінің құрамында. Аудан орталығы – Қаскелең қаласынан 18 км, округ орталығы – Шамалған темір жол станциясынан 5 км жерде, Қаскелең өзенінің сол жағалауында. Тұрғыны 2.2 м ...

Қоштаев

ҚОШТАЕВ Құтлымбет – би, Әбілқайыр ханның 1730 ж. Санкт-Петербургке жіберген елшісі. Елшілік орыс патшасы Анна Иоановнаға Әбілқайыр бастаған Кіші жүз қазақтарының арнаулы хатын жеткізді. Бұл кезде қазақтар жоңғар қалмақтарымен қатар көршілес башқұ ...

Қошқыл теміртас

Қошқыл теміртас – темірдің сулы тотықтарынан құралған минералдарды біріктіретін кентас. Басты минералы: лимонит, гетит, гидрогетит, гематит, гидрогематит, тағы басқа Қошқыл теміртастар әр түрлі хим. қоспалар кіріктіретін гетит немесе лепидокрокит ...

Қою шырын

Қою шырын - қантты суда қосып қайнатылған ерітінді. Олардың қоюлығы әр түрлі болуы мүмкін. Тұрмыста қою шырын деп осы ерітіндіге әр түрлі жеміс-жидек шырындары қосылған өнімді айтады. Бірақ қайнату кезінде табиғи жеміс-жидек шырындарының түсі өзг ...

Қоян (шоқжұлдыз)

Қоян – аспанның оңт. жарты шарындағы шоқжұлдыз. Оның екі жарық жұлдызы 2.6- және 2.8-жұлдыздық шамада жалтырап көрінеді. Эридан, Таразы, Сыңар мүйіз, Үлкен Арлан, Көгершін, Кескіш шоқжұлдыздарының аралығында орналасқан. Қазақстан аумағында қараша ...

Қоянды орамы (Астана)

Қоянды орамы Бұрынғы атауы Андре Марти қысқа көшесі. Қоянды орамы Оқжетпес көшесінен басталып, Ақмая, Ақбастау, Арқат орамдарымен қиылысады. Ұзындығы - 376.1 м. Қоянды - Сарыарқаның қиыр оңтүстік-батысындағы шоқылы тау. Ең биік жері - 569 м. Ұзын ...

Қоянжын

ҚОЯНЖЫН – алабұта тұқымдасына жататын бір жылдық өсімдік. Қазақстанда Қызылорда, Жамбыл, Оңтүстік Қазақстан облыстарындағы құмды, тұзды топырақты жерлерде, көбінесе шөл далада өсетін туыс атымен аттас 1 түрі бар. Оның биіктігі 5 – 30 см-дей. Саба ...

Қоғамды аймақтық ұйымдастыру

Қоғамды аймақтық ұйымдастыру - 1) қоғамдық-экономикалық формацияның экономикалық заңдарына және оларды кеңістік бойынша түрлендірудің негізінде және мақсатына сәйкес қатынастарын, байланыстарын, өзара бағыныштылығы мен тәуелділігін ескере отырып ...

Қоғамдық бірлестіктер

Қоғамдық бірлестіктер - Саяси партиялар, кәсіптік одақтар және азаматтардың заңдарға қайшы келмейтін, өздерінін ортақ мақсаттарына жету үшін ерікті негізде құрған басқа да бірлестіктер.

Қоғамдық география

Қоғамдық география - зерттеу нысаны түгелдей қоғамды немесе оның құрамдас жеке элементтерін не қырларын аумақтық ұйымдастыру болып табылатын барлық географиялық ғылыми пәндердің жиынтығы; географияның негізгі бөлімдерінің бірі болып қалыптасып, ф ...

Қоғамдық жұмыстар

Қоғамдық жұмыстар - Қылмыстық жазалау түрі, ол сотталған адамнын негізгі жұмыстан немесе оқудан бос уақытта тегін қоғамдық пайдалы жұмыстарды орындауынан тұрады, олардың түрлерін жергілікті атқарушы органдар немесе жергілікті өзін-өзі басқару орг ...

Қоғамдық пікір

Қоғамдық пікір - қайшылықты қоғамдық-саяси, мәдени, экономикалық жағдайлар төңірегінде қалыптасқан бұқаралық сананың өзекті күйі, адамдардың ірі топтарының осы жағдайларға қатынастарын бейнелейді; бір нәрсе немесе біреу жөнінде қоғамда көпшілік а ...

Қоғамдық сана нысандары

Қоғамдық сана нысандары - практикалық іс-әрекет процесінде пайда болатын объективтік өмір мен қоғамдық болмыстың адамның санасында бейнелеуінің түрлі нысандары. Қоғамдық сана саяси идеология, құкықтық сана, өнегелілік, дін, ғылым, өнер, философия ...

Қоғамдық тамақтандыру қызметін сертификаттау

Қоғамдық тамақтандыру қызметін сертификаттау Қызметке қатысты қолданыстағы стандарттарда қызметтерге талаптарды топтау әдісі қолданылмайды. Оның себебі, бір жағынан, қызметтер сапасына жалпы түрдегі стандартталған көрсеткіштер атауларының жоқтығы ...

Қоғамдық тамақтану

Қоғамдық тамақтану - халықты кәсіпорындарда, асханаларда, мейрамханаларда, шайханаларда, буфеттерде, сондай-ақ асханадан, үй асүйінен дайын тамақты үйге босату арқылы тамақтану.

Қоғамдық тап

Қоғамдық тап - адамдардың әлеуметтік сарапталуын талдау үшін қолданылатын түсінік. Философиялық-әлеуметтік білімнің дамуының алғашкы кезеңдерінде таптардың, қоғамның таптарға бөлінуі әр түрлі түсіндірілген. Антикалық философияда таптардың пайда б ...

Қоғамдық теледидар

Қоғамдық теледидар – мемлекет қарамағындағы коммерциялық емес теледидар. АҚШ-та қоғамдық теледидарлар федералдық және штаттық бюджеттен, әрі жекелеген тұлғалар мен түрлі ұйымдардың ерікті жәрдемақылары арқылы қаржыландырылады. Көптеген елдердегі ...

Қоғамдық тәртіп

Қоғамдық тәртіп - Азаматтың қадір-қасиеті мен басқа құқықтарын, меншіктің барлық нысандарын қорғау, қоғамдық орындарда тыныштықты қамтамасыз ету, мемлекеттік және қоғамдық ұйымдардың, адамдардың өзара араласуының қалыпты қызметіне жағдай туғызу, ...

Қоғамдық қауіпсіздік

Қоғамдық қауіпсіздік ; нем. off en tlicit e Sich erh eit) - Адамдардың мінез-құлқы немесе табиғаттың дүлей күші тудырған қоршаған орта үшін қауіпті, азаматтардың өмірі мен денсаулығына келтіретін зиянды зардаптардың алдын алумен немесе жоюмен бай ...

Қоғамдық қор

Қоғамдық қор - Азаматтар және заңды тұлғалар ерікті мүліктік жарналар негізінде құрған, әлеуметтік, қайырымдылық, мәдени, білім беру және өзге де қоғамдық пайдалы мақсаттарды көздейтін мүшелігі жоқ коммерциялық емес ұйым.

Қоғамға қарсы құбылыс

Қоғамға қарсы құбылыс - жалпы қабылданған адамгершілік пен ізгілік нормаларына қайшы келетін әлеуметтік өмірдің құбылысы. Алкоголизм, нашакорлық, бұзақылық, қылмыс, әлеуметгік паразитизмнің әртүрлі формаларында көрінеді.

Қоқан бектеріне қарсы шу бойы қазақтарының көтерілісі

Қоқан бектеріне қарсы шу бойы қазақтарының көтерілісі - 1858 жылы болған көтеріліс. Бұл көтеріліске белсене қатысып, жетекшілік етіп көзге түскендердің арасында Амангелді Серікбайұлы, Бөлтірік Әлменұлы, Жаужүрек Қойшыұлы, т.б. болды. Көтеріліс өз ...

Қоқан-лоқы көрсету

Қоқан-лоқы көрсету. Қазіргі мағынасы - қорқыту, үркіту, қоқаңдау. ". қызға біраз қоқан-лоқы көрсетті. Дыбыстық құрамы жағынан "қоқан-лоқы" қос сөзіне жақын тұлғалар сирек болса да кездеседі. Оның бірі - "қоқаңдау" дегендегі "қоқаң", екіншісі - жы ...

Қоңды газдар

Қоңды газдар. Газдық факторы 11-33 мың м3/м3 аралығында, яғни құрамындағы конденсат мөлшері 30-90 см3/м3 аралығында болып келетін қойнауқаттық газдар. Қоңды газдар этанның, пропанның және бутанның жоғары мөлшерлерімен сипатталады. Қоңды газдар кө ...

Қоңды көмір

Қоңды көмір - көмірленудің нақтылы дәрежесіне сәйкес келетін, яғни метаморфизмнің III сатысы жағдайында қалыптасқан тас көмір түрі; тығыздығы 1.15 - 1.25 г/см3; органикалық массасының меншікті салмағы 1.25 - 1.27 г/см3; жану жылуы 8400 - 8600 кка ...

Қоңыр дауыс

Қоңыр, қоңыр дауыс. Бүгінгі түсінігімізде қоңыр дауыс - бір қалыпты ырғақпен айтылған жайлы үн. "Ақыры Аманкелді Әлібидің қоңыр даусын естіді". "Түсіндірме сөздікте" берілген анықтамаға дау айта алмаймыз. Өйткені осы күнде әнші болмаса да, ептеп ...

Қоңыр көмір

Қоңыр көмір - пайдалы қазынды. Геологиялық жасы, құрамы, жанғыштығы жөнінен шымтезек пен тас көмір аралығынан орын алады. Шымтезектен тығыздығының жоғарылығымен, ал тас көмірден түрлі реңді қоңыр, қоңырқай түстерімен ажыратылады. Ауада ұсақ бөлше ...

Қоңыр топырақтар

Қоңыр топырақ – жартылай құрғақ, құрғақтау аймақтарға бейімделген ормандар мен бұталар астында түзілетін топырақ типі. Қоңыр топырақ қабатының қалыңдығы 25 – 45 сантиметр, қарашірік 3 – 4-тен 7 – 9%-ға дейін, қоректік элементтер мөлшері аз, мыс, ...

Қоңыраулы көшесі (Астана)

Қоңыраулы көшесі Обаған көшесінен басталып, Балқантау көшесінде аяқталады. Жанкент көшесімен қиылысады. Ұзындығы - 222.2 м. Бұрынғы атауы №27 көше. Оңтүстік-Шығыс тұрғын алабы. Қоңыраулы найза - басында қоңырау тағылған найза. Найзаға әскери белг ...

Қоңыраулы найза

Қоңыраулы найза – басына қоңырау тағылған найза. Найзаға әскери белгі ретінде кішкене қоңырау тағу дәстүрі көне түркі заманынан қалған. Көне тас петроглифтерде қоңыраулы найза ұстаған жауынгерлер бейнесі жиі кездеседі. Мұндай найзалар қазақ ауыз ...

Қоңыржай ендіктердің муссондық климаты

Қоңыржай ендіктердің муссондық климаты - Еуразияның шығыс шегінде қалыптасқан климат. Қыста - бұлтгы күндер шамалы әрі суық, солтүстік-батыс желі басым, жазда - жьлы немесе жауын-шашынды, солтүстік-шығыс және солтүстік желі басым болады. Мысалы, ...

Қоңырқұлжа Құдаймендеұлы

Қоңырқұлжа Құдаймендеұлы Әкесі Құдайменде Орта жүзде Обаған мен Есіл арасындағы аймаққа билік жүргізді. 1820 – 30 жылдары алдымен Ұбайдолла, кейіннен Саржан сұлтандар Ресейге қарсы бас көтерген кезде Қоңырқұлжа өкімет әскеріне көмектесті. 1832 жы ...

Қоңырөлең көшесі (Астана)

Қоңырөлең көшесі Мұғалжар көшесінен басталып, Ақкемер көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 122.5 м. Бұрынғы атауы Карл Маркс көшесі. "Тельман" тұрғын алабы.

Қоңқақ

Қоңқақ. "Өзен жағасында, қолау тайға мінген қоңқақ мұрын, арық бала Байсүгір". "Бірі - ірі тұлғалы, қарулы, бұйра шашты, қоңқақ мұрын Неперешвили.". Осы сейлемдердегі "қоңқақ" сөзін, әз тіркесінен бөліп алып қарағанда, мағынасы кім-кімге де өте а ...

ҚР СК

Қазақ КСР Министрлер Кеңесінің 1990 жылдың 16 наурызындағы қаулысы – Қазақ КСР Қаржы министрлігінің Мемлекеттік салық инспекциясының құрылуы; Қазақстан Республикасы Президентінің 2002 жылдың 20 тамызындағы № 931 жарлығы - Қазақстан Республикасы Қ ...

ҚР қарулы күштерін іріктеп жинақтау

ҚР қарулы күштерін іріктеп жинақтау - бейбіт және соғыс уақытында штаттар мен табельдерге сәйкес материалдық және техникалық құралдар мен Қарулы Күштердің жеке құрамдағы қажеттіліктерін өтеу. ҚР Қарулы Күштерін жеке құрамымен іріктеп жинақтау бей ...

Қуалап соқ (ойын)

Қуалап соқ - ұлттық ойын. Ойынға оннан отызға дейін адам қатынасады. Ойынды спорт залында, аулада, үлкен бөлмеде өткізуге болады. Ойнаушылар екі топқа бөлінеді. Бұл топтың екеуі де тіке тартылған сызықтың бойында тұрады. Мұнан соң бұл сызықтан 20 ...

Қуандық Сабырбайқызы

Қуандық Сабырбайқызы - ақын, әнші. Сыбанның он жеті ақыны шыққан ақындар әулетінде дүниеге келген. Айтыс өнерінің шебері Сабырбай қызын жас күнінен сөз өнеріне баулып есірген. Қуандық шаршы топта жыр додасына тұсіп, әншілік, ақындық өнерімен ел қ ...

Қуаныш Айтаханұлы Айтаханов

Қуаныш Айтаханов – ғалым, экономика ғылым кандидаты. Жамбыл қаласындағы мал дәрігерлік техникумын бітірген. Еңбек жолын 1965 ж. Отырар ауданы мал дәрігерлік станциясында мал дәрігері-фельдшері болып бастаған. 1965 – 69 ж. Мәскеу мал дәрігерлік ак ...

Қуаныш нұрғазиев шадыбайұлы

Қуаныш Шадыбайұлы Нұрғазиев – дәрігер-маммолог, медицина ғылыми доктор. Алматы мемлекеттік медицина институтын бітірген. 1985 – 89 жылдары Алматы қалалық онкология диспансерінде дәрігер. 1989 – 91 жылдары КСРО Денсаулық сақтау министрлігінің Н. И ...

Қуат (химия өнеркәсібі орны)

Қуат” – химия өнеркәсібі орны. 1992 ж. Қызылордада жауапкершілігі шектеулі серіктестік ретінде құрылған. Негізінен төменгі және жоғары қысымдағы полиэтиленнен түрлі диаметрлі құбырлар шығарады. Кәсіпорынның өндірістік қуаты – жылына 2.0 мың т құбыр.

Қуатамлонмұнай

Қуатамлонмұнай – мұнай-газ өнеркәсібінің бірлескен кәсіпорны, ЖШС "Қуат" холдингілік компаниясы мен ағылшынның "Амлон Тройдинг ЛТД" компаниясының бірлесуі негізінде Қызылордада 1994 жылы құрылған. Мұнай мен газды өндіру, барлау, тасымалдау, сыртқ ...

Қуаңдәрі

ҚУАҢДӘРІ – бұршақ тұқымдасына жататын көп жылдық кейде бір жылдық бұталы өсімдіктер. Қазақстанның батыс, солтүстік, шығыс аймақтарында және Алтай, Жетісу тауларында, өзен жағалауларындағы жайылымдарда, бұталар арасында, тау бөктерінің құмды, таст ...

Қума серпінді толқындар

Қума серпінді толқындар. Толқын өткен ортаның мейілінше қарапайым белшектерінің созылуы және сығылуы нәтижесінде туындайтын серпінді толқындар. Сейсмикалық толқындардың бұл түрі қатты денелерден де, сұйықтардан да ешбір кедергісіз өте алады.

Қуыс

Қуыс - окоп түбінде, орда немесе байланыс жолында орнатылатын, 1-2 адам демалуға, қару, оқ-дәрілер, азық-түлік пен су қоюға арналған ойық. Қуыс мынадай есеппен жасалады: оның үсті 0.6 м-ден кем емес қорғаныс мақсатындағы қалың топырақ қабатымен б ...

Қуыс (көлік)

Қуыс - әдетте шамасы өзгеріп отыратын шектеулі көлем. Жұмыстық жүріс-шығыс қуысы - жұмыстық жүріс-шығыс тактілері жүзеге асырылатын қозғалғыштың жұмыс куысының бөлігі. Босату-сығылу қуысы - тек босату және сығылу әрекеттер жүзеге асырылатын қозға ...

Қуыстылық (геология)

Басқа мағыналар үшін Қуыстылық деген бетті қараңыз. Қуыстылық - Тау жынысында кеуектерден, ұралардан, жарықтар мен жарықшақтардан тағы басқа тұратын қуыстардың болуы.Синонимі - жинауыштың сиымдылығы. Туынды қуыстылық. Таужыныстарда эпигенез проце ...