ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 344

Қолданбалы деңгей

Қолданбалы деңгей - OSI моделінің 7-деңгейі. Пайдаланушы мен желілік қолданбалардың әрекеттестігіне байланысты мәселелермен айналысады. Қолданбалы деңгей есептеу желісінің түйіндеріне басқа түйіндермен немесе байланысуға мүмкіндік беретін кейбір ...

Қолданбалы информатика

Қолданбалы информатика - информатиканы есептеуіш техника мен автоматтандыруды біріктіретін ғылыми бағыт.

Қолданбалы тіл білімі

Қолданбалы тіл білімі - қоғамдық қажеттікті қанағаттандыру мақсатындағы проблемалар мен әдіс-амалдардың жиынтығы. Қолданбалы тіл білімінің дәстүрлі және жаңаша мақсаттарға сай түсініктері бар. Дәстүрлі түсінікке - сөздіктер түзу, әліпби мен жазу ...

Қолданбалы әлеуметтану

Қолданбалы социология – социология ғылымының бір саласы. Ол ғылыми теорияға сүйене отырып, әр түрлі тарихи жағдайлардағы әлеуметтік заңдардың өмір сүру түрлері мен механизмдерін зерттейді. Мұнда нақтылы іс-тәжірибелік ұсыныстардың ерекше маңызы б ...

Қолданбалы әлеуметтанулық зерттеулер

Қолданбалы әлеуметтанулық зерттеулер - белгілі бір әлеуметтік көкейтесті мәселені шешуге бағытталған зерттеулер. Қолданбалы әлеуметтанулық зерттеулердің мақсаты мен көлемі осы мәселені шешумен шектеледі. Оны жүргізудің реті мынандай: зерттелетін ...

Қолма-қол ақшасыз есеп айырысу

Қолма-қол ақшасыз есеп айырысу – заңды және жеке тұлғалардың міндеттемелерін ақша белгілерін пайдаланбай, яғни төлемшінің банкідегі шотынан белгілі бір соманы алушының шотына аудару жолымен немесе өзара талаптарды есепке алу жолымен жүзеге асырыл ...

Қолма-қолсыз есеп айырысу нысандары

Қолма-қолсыз есеп айырысу нысандары - "Қазақстан Республикасы аумағында тәлем құжаттарын пайдалану және қолма-қолсыз төлемдер мен ақшалай аударымдарды жүзеге асыру ережесі" туралы Қазақстан Республикасы Ұлттық Банк Басқармасының 2000 жылға 25 сәу ...

Қолма-қолсыз есеп айырысу қағидалары

Қолма-қолсыз есеп айырысу қағидалары - қазіргі жағдайда ақша шаруашылық өмірдің ажырамас бөлігі болып табылады. Сондықтан, материалдық бағалылықтар мен жабдықтау қызметтеріне байланысты болатын барлык мәмілелер ақшалай есеп айырысудан тұрады. Ақш ...

Қолтық

Қолтық – теңіз және көл жағалауларындағы жіңішке шығанақтар. Мыс, Каспий, Арал теңіздері және Байкал көлі жағалауында ұшырасады. Су көтерілгенде қолтықты су басып кетеді.

Қолтықгүл

Қолтықгүл, миддендорфия – тергүл тұқымдасына жататын бір жылдық өсімдік. Қазақстанда Ертіс өзенінің бойында, Каспий ойпатында, Сарыарқа мен Зайсанда кездеседі. Ылғалы мол шабындық жерлер мен өзен аңғарларында өсетін 1 түрі – днепрлік қолтықгүл ба ...

Қолтықсабақ

Қолтықсабақ – шатыршагүлділер тұқымдасына жататын көп жылдық шөптесін өсімдіктер. Қазақстанда Тарбағатай, Жетісу, Күнгей, Іле Алатаулары және Батыс Тянь-Шань тауларында 2 түрі кездеседі. Таудың биік беткейлеріндегі жартастарда өседі. Жиі кездесет ...

Қолхат

Қолхат – қол қоюшының әлденені алғандығын растайтын, уақыты жазылып, қолы қойылған құжаттама. Құқықта бұл жазбаша дәлелдің бір түрі. Қылмыстық іс жүргізу құқығында қолхат – анықтаушының, тергеушінің немесе соттың рұқсатынсыз тұрақты не уақытша тұ ...

Қолғабыс

Қолғабыс. Тілімізде себін тигізу, жәрдемдесу мағыналары орнына жиі қолданылады. Сөздің екі түбірдің бірігуінен пайда болғанын қырғыз тілінен байқау қиын емес. Қол кабыш - жәрдемдесу, көмектесу, қолдау дегенді түсіндіреді. Бұл тілде тұрақты сөз ті ...

Қом

Қом 1. түйе өркешінің түп жағын ала тұтаса біткен май. Арық түйеге қом бітпей, өркеші жығылып жатады; 2. түйеге жүк артқанда, оның өркешіне жотасын орай салынатын қабат-қабат киіз.

Қомағай

Қомағай. Тамақсау, ашқарақ, қанағатсыз мағыналарын беретін сөз. "Әлгі қомағай екен, тамақты көп жеді, одан кейін шайды да жетерліктей ішті". Қолдағы деректерге қарағанда, "қомағай" сөзінің төркіні моңғол тілінен деп ойлаймыз. моңғолдарда да "хомх ...

Қонақ өсімдігі

Қонақ – астық тұқымдасына жататын бір жылдық шөптесін өсімдіктер. Дүние жүзінде тропиктік және қоңыржай аймақтарда таралған 25-тей түрі белгілі. Қазақстанның барлық аудандарында өсетін 2 түрі бар. Бау-бақша, егістіктерде, әсіресе күріш егістігінд ...

Қонуға арналған биіктікті өлшегіш радио

Қонуға арналған биіктікті өлшегіш радио - жиілік модуляцияны және есептеу-шешу қондырғысы бар биіктікті өлшейтін радиодан тұратын кешенді құрал. Қонуға арналған биіктікті өлшегіш радионың көрсеткіштері бойынша ұшу биіктігін, төмендеу жылдамдығын ...

Қоныс

Қоныс, Ата қоныс – 1. ел мекендейтін орын; 2. көшпелілер дүниетанымындағы киелі мекен. Уақыт пен кеңістіктегі қоныс ұғымы көшпелі жұрттың өсіп-өркендеуіне қолайлы жер-сумен, жайылымдармен, шұрайлы елді мекендермен үндестік тауып, шаруашылық-мәден ...

Қоныс аудару

Қоныс аудару, миграция – 1. демографияда – халықтың тұрғылықты мекенін, қонысын ауыстыруына байланысты көшіп-қонуы. Қоныс аудару халық өсуінің аса маңызды мәселелерінің бірі болып табылады, ол халықтың жай ғана мекен ауыстыруы емес, әлеуметтік-эк ...

Қоныс аудару басқармасы

Қоныс аудару басқармасы – орыс шаруаларының Ресейдің орталық аудандарынан шеткері аймақтарға қоныс аударуын жүзеге асыратын патша өкіметінің мекемесі. Ол 1904 жылы қабылданған" Қоныс аудару туралы Уақытша ережеге” сүйенді. Ереже орыс шаруаларының ...

Қоныс аударушылар

Қоныс аударушылар - вселяющийся) Басқа мемлекет аумағындағы өзінің уақытша немесе тұрақты тұрғылықты жерін өз еркімен тастап, Қазақстан Республикасына: отбасымен қосылу мақсатында; бұрынғы тұрғылықты жеріне оралу, оның ішінде бас бостандығынан ай ...

Қоныс Жетпісов

Қоныс Сатыбалдыұлы Жетпісов - спортшы, халықаралық дәр. спорт шебері 1995. 1988 ж. Мүсілім Оңдағановтың басшылығымен Тайпақ спорт мектебінде самбомен айналыса бастаған. 1994 ж. студенттер арасында әлем чемпионы, 1996, 1998 ж. Қазақстан чемпионы б ...

Қоныс колониясы

Қоныс колониясы - еңбекпен түзеу мекемесінің түрі. Абайсыздықпен қылмыс жасаған адамдарға арналған қоныстану колониясы; қасақана қылмыс жасаған адамдарға арналған қоныстану колониясы;түзелу жолына нық мойын бұрған адамдарға арналған қоныстану кол ...

Қоныс өңірі

Қоныс өңірі - 1) ауқымында адамдардың қоныс ауыстыруына бөгеті жоқ, ал қоныстанудың сипаты бір ғана фактормен және заңдылықпен анықталатын аумақ ; 2) қоныстану жүйесінде кеңістіктік өзара әрекеттерді зерттейтін үлгіде қолданылатын ұғым; үлгі өріс ...

Қоныстану жүйесі

Қоныстану жүйесі - аумағы жағынан тұтас, атқарымдары жағынан бірімен-бірі байланысқан мекендер жиынтығы. Ол құрамындағы мекендердің параметрімен де, олардың арасындағы әлеуметтік-экономикалық байланыстардың қарқындылығымен де сипатталады. Қоныста ...

Қоныстану тығыздығы

Қоныстану тығыздығы – халықтың белгілі бір аумақта қоныстану деңгейі, аумақ өлшеміне шаққандағы тұрғылықты халық саны. Өндіріс орындарының ашылуы, өнеркәсіптің, ауыл шаруашылығының дамуы, кен байлықтарының табылуы, т.б. факторлар халықтың аумақта ...

Қоныш

Қоныш. Етік, пима сияқты аяқ киімдердің балтырды жауып тұратын бөлігі. ".аяғындағы байпағының қонышын барқытпен көмкерген жаңа қара етік". "Қоныш" сөзі қазіргі кездегідей аяқ киім бөлігін білдіретін мағынаға иеленбегендігі кейбір туыс тілдер дере ...

Қопа-Іле артезиан алабы

Қопа-Іле Артезиан Алабы – арынды жер асты суы. Іле және Жетісу Алатаулары аралығында, батысында Шу-Іле таулары және Қараой үстіртімен шектелген ірі, әрі өте күрделі тауаралық ойпатта орналасқан. Қазақстандағы жалпы аумағы – 25 мың км². Су қоры қа ...

Қопару

Қопару – жұмыс барысында қауіпсіздік сақтаумен қатар белгіленген мезетте белгіленген бірізділікпен қопарғыш заттар зарядтарының детонациясын қоздыру процесі.

Қопару жұмыстары

Қопару жұмыстары – қопарғыш заттардың күшімен орындалатын жұмыстар. Қопару жұмыстары тау-кен ісінде, құрылыста, су шаруашылығында, металлургияда, ауыл шаруашылығы мен орман шаруашылықтарында, мұнай және газ өндірісінде қолданылады. Қопару жұмыста ...

Қопару заряды

Қопару заряды - жарылыс жүргізу үшін дайындалатын бризантты жарылғыш заттардың белгілі бір мөлшері. Заряд салмағы қопарылатын объекті материалының мөлшері мен көлеміне, қолданылатын жарылғыш заттың күшіне және объектіге қатысты зарядтың орналасуы ...

Қопарылыс воронкасы

Қопарылыс воронкасы. Магма құрамындағы газдар шоғырының қопарылысы нәтижесінде қалыптасқан жанартау көмейі. Көбінесе дөңгелек пішінді болып келетін бұл құрылымдар кесек-кесек жанартау жыныстарымен көміліп қалуы немесе кәдуілгі көлдер мен көлшікте ...

Қопарылыс толқыны

Қопарылыс толқыны - қопарылыс кезінде пайда болатын соққы толқын; қопарылыс көзінен таралып, ортаның тепе-теңдік күйінің аз уақыттық бұзылу процесі. Қопарылыстан пайда болған газдың қысымы қопарылыс болып өткен ортаны үлкен жылдамдықпен қозғалтад ...

Қопарылыс құбыры

Қопарылыс құбыры - Жер қойнауларындағы газ шоғырларының нақтылы нүктені қопара атқылауы нәтижесінде калыптасатын өзгермелі кескінді құбыр тұрқылас құрылымдық пішін; қопарылыс барысында лавалар мүлдем төгілмейді, алайда құбырды құрайтын тау жынысы ...

Қопарылған тау жыныстарының ірілік (ұсақтық) құрамы

Қопарылған тау жыныстарының ірілік құрамы - массивтен қопарылып бөлінген тау жыныстарындағы ірілігі әртүрлі кесектердің сандық арақатынасы. Байыту өнімдерінің гранулометриялық құрамы зат ішіндегі ірілігі әр түрлі кесектердің, түйіршіктердің үлесі ...

Қопарылғыш газдар

Қопарылғыш газдар, шахтадағы қопарылғыш газдар – белгілі бір пропорцияда ауамен араласқан кезде қопарылыс туғызатын газдар. Құрамындағы метанның мөлшері 5%-дан 16%-ға жеткенде метанның атмосферасы ауамен қоспасы қопарылыс туғызады. Қуаты күшті қо ...

Қопарылғыш шаң

Қопарылғыш шаң - ауамен қоспасы жылу және толқындық соққы әсер еткен кезде тұтануға бейім шаң. Қопарылғыш шаң кен өнеркәсібі кәсіпорындарында кез келген маркалы көмір, жанатын тақтатас, күкірт және оның қосылыстарынан пайда болады. Шаңның қопарыл ...

Қопарғыш заттар

Қопарғыш заттар – сыртқы импульс әсерінен газ тәрізді өнімдер мен жылу шығаратын химиялық реакцияларды өздігінен таратуға қабілетті дербес химиялық қосылыстар не қоспалар. Сыртқы әсердің сипатына қарай қопарғыш заттар химиялық өзгеріске: өздігіне ...

Қопарғыш құты

Қопарғыш құты - жарылғыш заттармен сығымдалған, жарылыс жұмыстары жүргізілген кезде қолданылатын жарылғыш. Қопарғыш құтыны жару оған қойылған жарылғыш сынағы капсуласының көмегімен жүзеге асырылады.

Қор құндылықтары

Қор биржасында операция жасау үшін жіберілген құнды қағаздар. Олармен сауда жасау белгілі бір сома немесе түрде партиямен жүргізіледі. Қор құндылықтары ның екі негізгі түрі болады: Тіркелген табысы бар қор қағаздары Акциялар.

Қорамалау материалдары

Құйма өндірісінде қорамалау қоспаларын жасауға арналған материалдар қорамалау материалдарды негізгі және қосымша болып екіге бөлінеді. Негізгіге кварцты, кварцты-далашпаты және сазбалшықты құмдар, бентониттер жатады. Қосымшаға - байланыстырғыштар ...

Қордай ауыл шаруашылығы колледжі

Қордай ауыл шаруашылығы колледжі – мемлекеттік оқу орны Қордай ауданының Ырғақтыби ауылында орналасқан. 1957 ж. Аңырақай темір жол станциясының маңында Қордай жотасының солтүстік сілемінің шатқалында орман шаруашылығын механикаландыру жөнінде учи ...

Қордай желі

Қордай желі, Жетіжол мен Кіндіктас жоталары аралығындағы Қордай асуынан соғады. Солтүстіктен суық ауа массасының тау аңғарына енуінен пайда болады. Асудың орналасуына байланысты күшті желдің 93%-ы солтүстік-шығыстан соғады. Әр айда 2 – 4 күн, кей ...

Қордай көтерілісі

Қордай көтерілісі, 1931 жылы Қордай ауданында Кеңес өкіметінің ұжымдастыру саясатына қарсы ұйымдастырылған. Оған 200-дей адам қатысқан. Көтерілісшілер аудан партия комитетінің астық дайындау жөніндегі уәкілі З.Айтековты атып өлтірген. Көтеріліс к ...

Қордай көшесі (Астана)

Қордай көшесі Бауыржан Момышұлы даңғылынан басталып, Сұлутөбе, Талғар, Обаған, Жанкент, Балқантау, Таскескен, Құмкент, Айнакөл көшелерімен қиылысады. Ұзындығы - 2641.9 м. Бұрынғы атауы №28 көше. Оңтүстік-Шығыс тұрғын алабы. Қордай - Шу-Іле таулар ...

Қордағы армия

Қордағы армия - құрамалар мен бөлімдерді құруға, жеке құрамды үйретуге, сондай-ақ қайтадан пайда болған шұғыл тапсырмаларды атқаруға арналған оперативтік бірлестік. Олар соғыс уақытында құрылып үсталады және жалпы әскери, танкілік, әуелік қорлар ...

Қордағы аэродром

Қордағы аэродром - қарсыластың соққысынан авиацияны шығару мақсатында маневр жасауға, түскен авиациялық бөлімдерін орналастыруға, негізгі және қосалқы аэродромды пайдалануға мүмкіндік жоқ жағдайда ұшу аппараттарын қондыруға арналған аэродром. Ол ...

Қордағы флот

Қордағы флот - төтенше жағдайларда немесе соғыс уақытында колдануға жарамды ескірген ұрыс кемелерінің, катерлері мен көмекші кемелердің жинақтама атауы. Қордағы флот кемелерінің бір бөлігі оқу-жаттығу мақсатында пайдаланылады, ал қалғандары ұзақ ...

Қордағы әскерлер

Қордағы әскерлер - майдан, флот, ӘШҚҚ әскерлері құрамаларына және стратегиялық мақсаттағы ракета әскерлерінің құрамына енбейтін әскери құрылым. Қазіргі кезде қордағы әскерлердің рөлі мен маңызы едәуір; бейбіт уақытта кадрлар құрамы бірінші кезект ...

Қоректендіру алқабы

Қоректендіру алқабы. Қойнауқаттық сулардың қозғалысын туындататын қысымдардың пайда болу алқабы. Сүзбелеуші табиғи суарынды жүйеде мұндай алқаптар рөлін сол жүйенің ең биік гипсометрлік нүктелерде жер бетіне шығатын бөлігі атқарады, бұл өңірде ат ...