ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 256

Символ блогы

Символ блогы - берілген символды бейнелеу үшін пайдаланылуы мүмкін нүктелер жинағы. Дисплей экранында символ жарық нүктелер жинағымен жаңғыртылады. Сканерлейтін сәуле экран бойынша өтеді де, осы нүктелердің орнында сәуле өте жарық болады. Осы тип ...

Символдарды жолға пропорционал үлестіру

Символдарды жолға пропорционал үлестіру - еніне байланысты символдарға әр түрлі кеңістік бөліп беретін баспа түрі. Стандартты әдісте барлық символдар жолда бірдей кеңістікте орналасады. Пропорционал үлестірілген жол жеңіл оқылады, бірақ онда кест ...

Символдарды оптикалық танып білу

Символдарды оптикалық танып білу - символдардың мағынасын анықтау және мәліметтерді компьютерге түсінікті цифрлық формада ұсыну үшін олардың кескінін зерттеу процесі. Символдарды оптикалық танып білу программасы сканермен шығарып оқығаннан кейін ...

Символдардың стандартты кестесі

Символдардың стандартты кестесі - ақпарат алмасудағы америкалық стандартты кодтар негізінде даярланған символдардың стандарттық түрдегі кодтық кестесі. Мәліметтерді таңбалай отырып, оларды желілер арқылы жеткізу үшін пайдаланылатын жеті биттен тұ ...

Символдық

Символдық ауыстырып қосқыш переключатель; symbol switch) - программада жад байты орнына ие болатын және 256-ға дейінгі әр түрлі қалып-күйі бар логикалық ауыстырып қосқыш.

Символдық атау

Символдық атау - алғашқы программада адрес аналогы немесе айнымалы ретінде пайдаланылатын әріп немесе әріптен басталатын символдар тізбегі.

Символдық Интеракционизм

Символдық Интеракционизм - Батыс әлеуметтануындағы және әлеуметтік психологиядағы теориялық-әдіснамалық бағыт. Ол негізінен, әлеуметтік өзара дербестілік катынастардың символдықтарын зерттеңці. Оның негізін салушы философ, әлеуметтанушы және әлеу ...

Симметрия осі

Симметрия осі - кристаллографияда: симметриялы затты нақтылы бұрышқа бұрганда оның ұқсас бөлшектерінің орны ауысатын, бірақ өз мүсінінің айналдырганға дейінгі кескін-кейпі еш өзгеріссіз сақталынатын шартты тузу сызық.

Симметрия түрі

Симметрия түрі - кристалл көпжақтылардың симметрия элементтерінің мүмкін жиынтығы. Симметрия түрінің жалпы саны - 32. Бірінші рет симметрия элементтерінің жиынтығын 1830 жылы Гассел жасады. 1867 жылы Гадолин мүмкін болатын барлық кристаллографиял ...

Симметриялы көп процессорлы жүйе

Симметриялы көп процессорлы жүйе - бір-бірімен ортақ шина арқылы байланысқан біртектес процессорлық модульдерден тұратын және жалпы қоры бар жүйе. Симметриялы көп процессорлы жүйенің барлық бөлшектері ортақ жүйелік шинамен байланысқан. Жүйелік ши ...

Симплекс

Симплекс – географиялық нысанның ұсақ бөліктерге ажыратылатын қарапайым дербес бөлігі; оның бөлігінің географиялық зерттеудің әр сатысында сол қалпында сақталуы.

Симплекстік әдіс

Математикалық ықшамдауда, Данцигтің симлекс алгоритмі сызықтық программалауда кеңінен таралған алгоритм. Информатика төңiрегiндегi техникалық есептеуiш журналы бұл алгоритмді 20 ғасырдың он мықты алгоритмдерінің біреуіне жатқызды.Алгоритм аты Т.С ...

Симптом

Симптом) - аурудың белгісі. Мәселен, ауыз шырышты қабығына әр түрлі морфологиялық элементтер бөртіп шығады. Солардың ішінде ақ таңба лейкоплакия ауруына тән белгі болса, жалпақ қызыл теміреткінің негізгі белгісі - қатты түйіншектің пайда болуы.

Симула

Симула - үздік жүйелерді модельдеуге арналған программалау тілдерінің топтамасы. У.И.Далдың жетекшілігімен Алгол-60 тілінің кеңейтілуі ретінде әзірленген: 1964 ж. Симула-1, 1968 ж. Симула-67.

Симуляция

Симуляция - аталмыш дертпен ауырмайтын адамның әлгі кеселді немесе оның жекелеген симптомдарының белгілерін жалған бейнелеуі. Айыру белгілерін: адам заңды айналып өтіп игілікті иелену мақсатын көздегенде немесе әлденені орындаудан қашқақтағысы ке ...

Симфониялық оркестр

Симфониялық оркестр - ішекті ысқылы, үрмелі және соқпалы музыка аспаптары тобынан құралған оркестр. Алғаш рет симфониялық оркестрдің осылай құрылу тәртібі 18 ғасырда Еуропада бой көрсетті. Симфониялық оркестрдің құрамын дыбыс бояуы әр алуан жиырм ...

Симфониялық поэма

Симфониялық поэма - романтизм кезеңіндегі бағдарламалы музыканың басты жанры; формасы жағынан музыкадан гөрі өнердің басқа түрімен, көбіне кескіндеме немесе поэзиямен байланысты жазылатын оркестрге арналған бір бөлімді шығарма. Симфониялық поэма ...

Сингармонизм

Сингармонизм - үндестік заны. Үндестік заңы түркі тілдерінің дыбыстық жүйесіндегі басты заң. Сингармонизм тілдің бүкіл фонетикалық бейнесін, дыбыс жүйесі мен буын жүйесінің ерекшелігін, сөйлеу нормасын айқындайтын құбылыс. Сингармонизм бойынша сө ...

Синд мемлекеті

Синд мемлекеті, б.з.б. 5 ғасырда Қара теңіз жағалауында құрылған. Бұл мемлекетті Қара теңіздің жағалауын, Таман түбегін мекендеген меот тайпаларынан бөлініп шыққан топ құрды. Синд мемлекетінің тұрғындары негізінен егіншілікпен, балық аулаумен, қо ...

Синдром

Синдром - ауру белгілерінің жиынтығы. Бір патогенез негізінде бірнеше ауру белгілерінің қатар кездесуі. Мәселен, Бехчет синдромы; Стивенсан - Джонсон синдромы. Синдром аурудың жинақты белгісі - жеке аурудың пайда болу және асқыну әрекетімен байла ...

Синдхтар

Синдхтар - Пәкістандағы Синд аймағының негізгі тұрғын халқы. Жалпы саны 60 млн-нан астам адам. Көпшілігі мұсылман, Үндістанды мекендейтіндері индуизм дінін қабылдаған. Синдхтар - Инд өзенін бойындағы көне халықтардың бірі. Олардың көпшілігі егінш ...

Синекдоха

Бұл метонимияға жақын, өйткені синекдоха да екі ұғымның іргелестігі арқылы жасалады. Мұның метонимиядан айырмасы мынада: метонимияда сандық айырмашылық болмайды; ал синекдохада сандық айырмашылық болады. Егер сан жағынан айырма болмаса, синекдоха ...

Синеклиза

Синеклиза - антиклизаға қарама-қарсы орналасатын платформаның кең көлемді ойысы. aлабында белдердің, күмбездердің, кіші мульдалардың пайда болуына байланысты бұл күрделі де болып кетуі мүмкін. Мысалы, Орыс платформасындағы Мәскеу синеклазасы мен ...

Синклинорий

Синклинорий - жалпылама құрылысы синклиндік пішінге сәйкес келетін, ұсақ қатпарлардың күрделі жүйесінен тұратын біршама ірі тектоникалық құрылым; әдетте, геосинклиндік жүйенің немесе оның жекелеген бөліктерінің жаппай қатпарлануымен сипатталатын ...

Синкретизм

Синкретизм - "жігі ашылмаған", біте қайнасқан сөз тіркесінің синонимі болып табылатын бұл ұғым, қандай да болсын құбылыстың жетілмеген дамымаған, өзара жіктеле қоймаған бастапқы күйін білдіреді. Бұл ұғым көбінде алғашқы қауымдық немесе архаикалық ...

Синодтық ай

Русско-казахский толковый географический словарь. Под общей редакцией академика АН КазССР, проф. С. К. Кенесбаева и кандидата филол. наук А. А. Абдрахманова. Алма-Ата, Изд-во "Наука", 1966, стр. 204. Академия наук Казахской ССР. Институт языкозна ...

Синодтық аударма

Синодтық аударма - Орыс тіліндегі Библияның 19 ғасырда жасалған, Орыс Православ шіркеуінің Киелі Басқарушы синоды тарапынан мақұлданған аудармасының жалпы көпшіліктің арасында қалыптасқан атауы; Орыс Православ шіркеуі танитын жалғыз аударма. Көне ...

Синоним

Синоним - тұлғалары әртүрлі, мағынасы жақын сөздер. Тілдердің дамып жетілуі, оның сөз байлығынан, оралымдағы синонимдерінің молдығынан көрінеді. Синоним ретінде жұмсалатын мәндес сөздер тобы синонимдік қатар немесе синонимдік ұя деп аталады. Сино ...

Синонимия

Синонимия - тіл бірліктерінің мағыналары толық немесе жартылай сәйкес келетін семантикалық қатынастардың түрі. Синонимия тілдің лексикалық фразеологиялық, грамматикалық, сөзжасамдық жүйесіне тән. Синонимия шындық өмірдегі қасиеттерді бейнелейтін, ...

Синоптикалық карта

Синоптикалық карта, ауа райы картасы - ауа райын белгілі бір мерзім ішінде бақылаудан кейінгі нәтижелер бейнеленетін карта. Синоптикалық картаға атмосферада өтетін құбылыстар тәулігіне бірнеше рет түсіріледі. Қысқа мерзімге және ұзақ уақытқа арна ...

Синоптикалық карталар

Синоптикалық карталар - мұндай карталарды жасауға метеорологиялық станциялар торларының тәулігіне төрт рет жүргізген бақылаулары бойынша алынған мәліметтер пайдаланылады. Радиотелеграф арқылы әр станңиядан алынған ауа массасының қысымы, температу ...

Синоптикалық метеорология

Синоптикалық метеорология - метеорологияның ауа райы өзгерістеріне себепші болатын атмосфералық процестерді зерттейтін бөлімі. Ауа райын болжау проблемаларымен де айналысады. синоптикалық метеорологияның негізгі әдісі - синоптикалық карталарды та ...

Синтагма

Синтагма - синтаксистік біртұтас қатынасты білдіретін интонациялық-мағыналық бірлік, анықтауыш-анықталушы түріндегі қос мүшелі Құрылым. Мұндай құрылым жеке сөздер мен морфемалардан, сөз тіркесгерінен, паузамен шектелген кез келген фразалар).

Синтагматика

Синтагматика - Тіл жүйесін зерттеудегі екі аспектінің бірі, оның негізгі объектісі - сөйлеу үстінде не мәтінде жүйелі орналасқан тілдік бірліктердің бір-бірімен тікелей тіркесуінен пайда болатын ерекше Синтагматикалық қатынастарды талдау. Бұл тұр ...

Синтаксис

Синтаксис - сөз тіркесі туралы, сөйлем туралы ғылым. Сөйлеу дағдысы бойынша сөздер өзара белгілі бір жүйемен тіркеседі. Сол тіркестердің де, сөйлемдердің де өз жүйелері, өз заңдары болады. Синтаксис сөйлеудің калыптасу ережелерін зерттейді. Қазақ ...

Синтаксистік ақпарат әдісі

Синтаксистік ақпарат әдісі - кірістік тілдің синтаксисін сипаттаудың белгілі бір тәсіліне икемделген және синтаксистік түрде басқарылатын аударғыштарда пайдалануга арналған аудару әдісі.

Синтаксистік байланыс

Синтаксистік байланыс - сөздерді түрліше грамматикалық амал-тәсілдер арқылы мағыналық тұлғалық жақтарынан өзара тығыз байланысқа түсіретін, сөз тіркесін, сөйлем жүйесін құрастыратын формалардың көрінісі. Сөздер өзара синтаксистік байланысқа түсу ...

Синтаксистік бағыныңқы программа

Синтаксистік бағыныңқы бағдарлама - кірістік тілдің белгілі бір құралымына сәйкес келетін және оны өңдеуге арналған аударғыштың бағыныңқы бағдарламасы.

Синтаксистік программалар әдісі

Синтаксистік программалар әдісі - алғашқы программаның синтаксистік және семантикалық талдауын жеке-жеке, тізбекті орындауға негізделген аудару әдісі.

Синтаксистік қате

Синтаксистік қате - тілдің грамматикалық ережелерін бұзуға саятын программалау қатесі; тілдің конструкциясын дұрыс жазбау. Аударғыш осы типтегі кез келген қатені бірден тауып береді.

Синтаксистік құрылым

Синтаксистік құрылым - синтаксистік құралдардың тілдің грамматикалық ережелерінің негізінде бірігуі. Мысалы, сөз тіркесі құрылымы белгілі бір топтағы сөздердің белгілі заңдылықтар негізінде байланысынан жасалса, жай сөйлем құрылымы жеке сөздер ме ...

Синтаксистік-бағдарланған редактор

Синтаксистік-бағдарланған редактор ; syntax- oriented editor) - программалау тілінің синтаксисін ескеретін және тіл түзілімдері терминдерінде операцияны мәтінмен жасақтайтын программалар мәтіндерінің редакторы.

Синтаксистік-бағдарланған әдіс

Синтаксистік-бағдарланған әдіс - нақты кірістік тілге емес, кірістік тілдің синтаксисін сипаттаудың білгілі бір тәсіліне икемделген аударудың синтаксистік әдісі.

Синтез

Синтез - Тілдік құбылыстың құрамын өзара байланыста, тутас қалпында алып қарастыру. Берілген қасиеттерін ескере отырып, бүтінді құру; Бүтіннің элементтері мен қасиеттерін талдай отырып, оның қасиеттерін анықтау;

Синтезатор

Синтезатор - осы заманғы музыкада кең қолданылатын электронды музыка аспабы. Алғашында үлкен синтезатор құрылымы жағынан тұрақты көп дауысты музыка үнін шығаратын орган саналды. Қазіргі заманғы электрлі музыкалық аспаптар америкалық өнертапқыш Т. ...

Синтездеуіш

Синтездеуіш, сөздің цифрлық синтездеуіші ; synthesizer, digital synthesizer of speech - цифрлық код негізінде адамның сөзін автоматтық жаңғыртуға арналған құрылғы.

Синтетизм

Синтетизм - бір сөздің құрамындағы бірнеше морфеманы біріктіретін тіл құрылымының типологиялық белгісі. Синтетизм ұғымы ең алдымен сөз негізінің грамматикалық категорияны білдіретін форманттарымен байланысты болғандықтан, морфологиялық формаларға ...

Синтетикалық тілдер

Синтетикалық тілдер орыс. синтетические языки - грамматикалық мағыналары сөздің өз ішінде, яғни сөз формалары арқылы берілетін тілдер. Оңда аффикстік тәсіл мен ішкі флекция ең басты грамматикалық тәсілдер болып табылады. Бірақ аналитикалық құрылы ...

Синтетикалық форма

Синтетикалық форма орыс. синтетическая форма - сөздің негізіне қосымшалардың жалғануы арқылы туатын, яғни аффикстік тәсілмен жасалатын сөз формасы. Мысалы: тәуір - тәуірлеу - тәуірірек; малшы, малшылар, малшылардың; алшы, алыңыз, алыңыздар; алды, ...

Синус белгісі

Синус белгісі - плевралық қуыста ауа жиналып, демді барынша шығарғанда сыртқы қабырға - диафрагма синусы тереңдейді және үдейді, ал диафрагманың жоғарғы жағы бұл деңгейде қатаяды.