ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 250

Сарыкөл көшесі (Астана)

Бұрынғы атауы №54 көше. Оңтүстік-Шығыс тұрғын алабы. Сарыкөл көшесі Балқантау көшесінен басталып, Айнакөл көшесінде аяқталады. Таскескен көшесімен қиылысады. Үзындығы - 321.1 м. Сарыкөл - географиялық ұғым. Сондықтан Сарыкөл сөзіне байланысты көл ...

Сарымай

Сарымай - қой, ешкі, сиыр сүтінен алынған қаймақты күбіде пісу арқылы алынатын тағам. Сарымайдың түсі сары әрі сүт тағамдарының ішіндегі ең майлылығы мол, құнарлысы. Сарымайды қазіргі уақытта сүтті қаймағынан айыру арқылы алады, оған Сарымай алат ...

Сарымолдаев атындағы көше (Алматы)

Сарымолдаев атындағы көше. Көшеге мемлекет және қоғам қайраткері Қабылбек Сарымолдаевтың есімі берілген. Сарымолдаев Қабылбек Жамбыл облысының Мерке ауданында дүниеге келген. Ол Алматы облыстық ревкомын, Республиканың Мемлекеттік жоспарын, Қазақ ...

Сарысу көшесі (Алматы)

Сарысу көшесі. Көшеге Қарағанды, Қызылорда облыстары жерімен ағатын, Сарыарқадағы Бұғылы тауының етегінен басталатын Телікәл алабындағы өзеннің атауы берілген. Көше Алатау ауданының "Шаңырақ-1" шағын ауданында орналасқан. Көшенін ұзындығы - 800 метр.

Сарытоғай көшесі (Алматы)

Басқа мағыналар үшін Сарытоғай деген бетті қараңыз. Сарытоғай көшесі. Сарытоғай - Алматы облысы, Ұйғыр ауданы, Шонжы ауылынан 18.2 шақырым жердегі ертедегі көшпелілер обасының атауы Алматы қаласы мәслихатының 24.12.2003 № 27 шешімі мен Алматы қал ...

Сарытоғай көшесі (Астана)

Басқа мағыналар үшін Сарытоғай деген бетті қараңыз. Бұрынғы атауы Советский көшесі. Сарытоғай көшесі Ж.Жабаев көшесінен басталып, В.Маяковский көшесімен қиылысады. Ұзындығы - 278.9 м. Сарытоғай - Қазақстанның түкпір-түкпіріндегі елді мекен, тоғай ...

Сарытөбе Көне Қонысы

Сарытөбе Көне Қонысы – 8 – 12 ғасырлардан қалған археологиялық ескерткіш. Ордабасы ауданы Қараспан ауылдық округіне қарасты Бейсен ауылының батыс шетінде, Арыс өзені жағалауының сол жақ жиегіндегі жарқабақта орналасқан. 1980 жылдары Шымкент педог ...

Сарышолақ Боранбайұлы

Сарышолақ Боранбайұлы - ақын. Жастайынан өнерге әуес болған. Жүйрік ат, қыран, бүркіт, құмай тазы ұстап саятшылық құрған. Актөбе, Орынбор, Ор қалаларын аралап, Көкжар, Қарақамыс жәрмеңкелерінде болып өнер көрсетіп айтысқа түскен. Оның айтыс шебер ...

Сарықамыс қазаншұңқыры

Сарықамыс қазаншұңқыры - Азиядағы ең үлкен тұйық ойпаттардың бірі. Өзбекстан мен Түрікменстан елдерінің аумағында, Арал т-нен оңт батысқа қарай 200 км қашықтықта жатыр. Ұзындығы 150 км шамасында, енді жері 90 км, түбінің таяз жері теңіз деңгейіне ...

Сарықұм

Сарықұм - Ақтөбе облысы Байғанин ауданының оңтүстік батыс бөлігіндегі құм. Жем өзенінің орта ағысымен Доңызтау кемерінің солтүстік батысы аралығындағы жазықта, теңіз деңгейінен 60 - 80 м биіктікте жатыр. Пішіні төрт бұрышты, ауданы 230 км 2. Жазы ...

Сарықұм көшесі (Астана)

Бұрынғы атауы Калужский көшесі. Сарықұм көшесі Тайбурыл, Талғар көшелерімен қиылысады. Ұзындығы - 247 м. Сарықұм - Сарыарқаның оңтүстігіндегі құм. Балқаш көлінің жағалауынан солтүстікке қарай, Жәмші өзенін бойлай 42 шақырымға созылып жатыр, ені 1 ...

Сарыөзек көшесі (Астана)

Бұрынғы атауы Элеваторный көшесі. Сарыөзек көшесі И.Гете көшесі мен Республика даңғылының қиылысқан жерінен басталады. Ұзындығы - 173.6 м. "Сарыөзек" - жер атауына қатысты ұғым. Алматы облысында орналасқан өлке. Атаудың мағынасы "үлкен өзек, кең ...

Сарыөзек - Қорғас халықаралық автомобиль жолы

Сарыөзек - Қорғас” халықаралық автомобиль жолы -" Ташкент - Алматы - Қорғас” халықаралық автомобиль жолының бір бөлігі. Алматы облысының оңт шығысында орналасқан Сарыөзек, Жаркент арқылы өтіп, Қорғас кентіне дейін созылып жатыр. Бұл жол, сондай-а ...

Сарыөзен көшесі (Астана)

Бұрынғы атауы №15 көше. "Көктал" тұрғын алабы. Сарыөзен көшесі Н.Тілендиев даңғылынан басталып, Наурыз көшесінде аяқталады. Ұзындығы -1081.2 м. "Сарыөзен" - су атауына байланысты қойылады. Осы аттас Қазақстанда бірнеше өзендер бар.

Сарғаю, таң сарғаю

Сарғаю, таң сарғаю. Бұл тіркес түсіндірме сөздікке ілінбеген. Бірақ орфографиялық сөздікте бар. Сырт көзге тіркес құрамындағы "сары" сөзінің төркінін іздестірудің қажеті жоқ сияқты. Алайда, ол қазіргі түсінігіміздегі заттың түсін білдіретін мағын ...

Сарғұл көшесі (Астана)

Сарғұл көшесі А.Тоқпанов көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 363.7 м. Сарғұл - сарғалдақ түқымдасына жататын, биіктігі 15-100 ем көп жылдық шөптесін өсімдік. Қазақстанның Ұлытау, Алтай, Тарбағатай, Жоңғар, Іле, Кетпенді, Қырғыз Алатау сияқты тауларын ...

Сарқан көшесі (Астана)

Бұрынғы атауы №ЗЗ көше. Оңтүстік-Шығыс тұрғын алабы. Сұлутөбе көшесінен басталып, Жанкент көшесінде аяқталады. Талғар, Обаған көшелерімен қиылысады. Ұзындығы - 821.5 м. Сарқан - Алматы облысындағы Сарқант ауданының орталығы. Облыс орталығы Талдық ...

Сарқынды сулар

Сарқынды сулар – қоқыс қалдықтармен ластанған, елді мекендер мен өндіріс орындарының аумағынан канализация жүйесі арқылы сыртқа ағызып жіберілетін сулар. Олар пайда болуына, құрамына және қоспалардың сапасына байланысты негізінен үшке бөлінеді ат ...

Сасу

Сасу. Бұзылу, шіру, иістену орпына "сасу" сияқты сөзді де қолдана береміз. "Базарда ет арзан екен, саситын болған соң бере салдым". "Сасу" етістігінің алғашкы түбірі - "сас", ал әуелгі мағынасы сәл өзгеше әрі түркі тілдерінен шыққандығын бірден а ...

Сата

Сата - Башқұртстанның Миякин ауданындағы ауыл, Енебей-Урсаев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 148 адамды құрады. Пошта индексі - 452098, ОКАТО коды - 80244820003.

Сатан

Сатан - қола дәуірінің қорымы. Қарағанды облысы Қарқаралы ауданы Талды а-нан солт батысқа қарай 4 км жерде, Талды өз-нің сол жағалауында. Диам. 12 - 18 м, биікт. 0.5 - 0.9 м3 топырақ оба мен бірнеше қоршаулардан тұрады. 1980 ж. ҚарМУ археол. эксп ...

Сатаров атындағы көше (Алматы)

Сатаров атындағы көше. Көшеге ұйғыр ақыны, драматург, аудармашы, Ұлы Отан соғысының ардагері Исмаил Сатаровтың есімі берілген. Сатаров Исмаил Алматы қаласында дүниеге келген. Ол - "Цветущий сад", "Медсестра", "Начало пути" өлеңдері мен "Гериб-Сан ...

Саты (Башқұртстан)

Саты - Башқұртстанның Миякин ауданындағы ауыл, Сатыев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 681 адамды құрады. Пошта индексі - 452093, ОКАТО коды - 80244865001.

Сатылы бедер

Сатылы бедер - құламалы беткейлер арқылы бөлінген, баспалдақты беткейлердің, бірнеше тегістелу беттерінің немесе террасалардың болуымен сипатталатын бедер. Үгілгіштігі әр түрлі тау жыныстарының қат-қабаттарынан түзілген жерлерде, сонымен қатар же ...

Сатылы рельеф

Сатылы рельеф - таулы аймақтарға тән рельеф формалары. Сатылы рельеф пайда болуьшың үш түрі бар: 1) әр түрлі жыныстарда эрозияның әр түрлі дөрежеде болуы нәтижесінде; 2) опырықтардың сатылы орналасуы нәтижесінде; 3) беті жазық алаптың күмбезді кө ...

Сауатсыздықты жою

Сауатсыздықты жою - сауатсыз үлкендерді, мектепке тартылмаған мектеп жасындағы жасөспірімдерді жаппай сауаттылыққа үйрету. Қазан төңкерісінен кейін жалпылай сауаттылық үшін күрес халық шаруашылығының, мәдениетінің негізгі міндеттерінің бірі болды.

Сауда патенті

Сауда патенті белгілі бір нақты өнеркәсіп өнімімен, жекелеген бұйымдармен немесе тауарлармен сауда жасауға құқық беретін және осы бұйымдармен, тауарлармен немесе өніммен сауда жасау жөніндегі ерекше құқықты куәландыратын құжат.

Сауда үстемесі

Сауда үстемесі халыққа тауарды өткізу кезінде сауда кәсіпорындары немесе басқа кәсіпорындар белгілейтін үстеме. Олардың тауарды сатумен және операциялардан пайда алумен байланысты жұмсаған шығынның өтеу үшін қосылады. Оның мөлшері үкіметтің немес ...

Сауда әдет-ғұрпы

Сауда әдет-ғұрпы ; нем. Geschiiftsbrauch m, Haitdelsbraucli) - Тұрақты және бірыңғай үлгідегі нақты іс жүзіндегі қатынастардын қайталануы негізінде сауда саласында қалыптасқан тәртіп. Сауда әдет-ғұрпы мойындалып, құқық нормаларымен әдет-ғұрып құқ ...

Саудадағы техникалық кедергілер жөніндегі келісім

Қарастырылып отырған келісім Дүниежүзілік сауда ұйымының халықаралың стандарттау шеңберіндегі жұмыстар ережелеріне арналған 40 құжаттың бірі. Бұл ережелер мыналар: Үйлестіру. Егер халықаралық стандарттар ерікті техникалық құжаттар ретінде, реглам ...

Сауз

Сауз - Башқұртстанның Краснокам ауданындағы ауыл, Саузбашев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 172 адамды құрады. Пошта индексі - 452940, ОКАТО коды - 80237850003.

Саумалдық

Саумалдық - хош иісті бар, дәнді дақылдарға жататын шөп өсімдігі. Саумалдық – көгалдандыруда жапырағы әдемі және гүлі әдемі болып 2 топқа бөлінеді. Гүлінің аты грек тілінен аударғанда қышқыл деген мағынаны білдіреді. Ал ауылдықжерде саумалдық жоң ...

Саумалкөл көшесі (Астана)

Бұрынғы атауы №35 көше. "Көктал" тұрғын алабы. Саумалкөл көшесі Ұлытау көшесінен басталып, Баршын көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 292 м. Саумалкөл - "жазда жайлы, қыста құтты көл" деген мағынаны білдіреді. Осы аттас Қазақстанда бірнеше көл аттары ...

Сауран көшесі (Астана)

Бұрынғы атауы №78 көше. Сауран көшесі Сығанақ, Алматы көшелерін қиып өтеді. Ұзындығы - 5666.9 м. Сауран - ортағасырлық қала. Ол Түркістан облысы, Түркістан қаласынан солтүстік-батысқа қарай 35 шақырым жерде орналасқан. Биіктігі 6 м қабырғамен қор ...

Саусақ

Саусақ - цилиндр өзекше. Шынжыр саусағы - шынжыр табанды трактордың табанындағы шынжырлы буындарын топсалы байланыстыратын саусақ. Поршень саусағы - шатунмен қозғалмалы жалғау үшін арналған поршеньде орнатылған саусақ. Серіппегіш саусағы - әдетте ...

Сауысқан құмы

Сауысқан құмы – Бостанқұм құмының солтүстігіндегі құмды алқап. Маңғыстау ауданы жерінде. Абсолюттік биіктігі шет жағында 160 м, орт. бөлігінде 230 м. Ұсақ құм төбешіктің ауданы 350 км 2, тұщы грунт суы 1 – 4 м тереңдікте кездеседі. Шөл өсімдіктер ...

Сауыт шыны

Сауыт шыны танкілердің, сауытты автомобильдердің байқау терезесін, ұшақтардың және әскери техниканың басқа түрлерінің кабиналарын әйнектеу үшін қолданылатын беріктілігі жоғары шыны түрі. Белгілі бір қалыңдықтағы Сауыт шыны оқ пен снарядтарға қарс ...

Сауытбұзғыш-өртегіш оқ

Сауытбұзғыш-өртегіш оқ - жеңіл сауытталған нысаналарды зақымдау және оқ бұзған сауыттың арғы жағында орналасқан жеңіл жанатын заттарды өртеуге арналған оқ. Сауытбұзғыш-өртегіш оқ ерекше қатты металдан жасалған жүрекшеден және оқтың алдыңғы немесе ...

Сауытты автомобиль

Сауытты автомобиль - сырты сауытталган доңғалақты машина. Қарсыластың тірі күшін және атыс құралдарын жоюға, байланыс жүргізуге, әскери қорғауға, барлауға арналған. Қару-жарағы - пулемет, кейде зеңбіректер. Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыст ...

Сауытты мұнара

Сауытты мұнара - танкілерде, жаяу әскер ұрыс машиналарында, сауытты транспортерлерде, кемелерде және фортификациялық құрылымдарда жеке құрамды қорғау үшін орнатылған жабық сауыттты конструкция. Әдетте 360° -ка айнала алады.

Сауытты поезд

Сауытты поезд - сырты сауытталған және қаруланған жылжымалы темір жол құрамы. Сауытты поезд темір жол аймағында ұрыс жүргізуге бейішелген, сондай-ақ әскерді атыспен қолдауға арналған. Сауытты поезда сауытпен қапталган паровоз тепловоз, екі немесе ...

Сауытты танк дивизиясы

Сауытты танк дивизиясы - АҚШ, Англия, Франция және бірқатар басқа мемлекеттер армиясындағы жалпы әскери құрама. Ол танкілік, мотожаяу бригадаларынан полк, батальондардан, бөлімшелерден, әскердің әр түрі мен арнайы әскерлер бәлімшелерінен құралады.

Сауытты танк техникасын жөндеу

Сауытты танк техникасын жөндеу - зақымданған, бүлінген, немесе тозған агрегаттарды, желілер мен бәліктерді жарамдысына ауыстыру аркылы алып тастау, сондай-ақ дәнекерлеу, реттеу және басқа жұмыстарды жүргізу. Осы жұмыстардың нәтижесінде машина тех ...

Сауытты танк техникасын пайдалану

Сауытты танк техникасын пайдалану - әскери дайындық жоспарына, пайдаланудыц жылдық мөлшеріне, жөндеу аралығындағы мерзімге сәйкес бәлімде ұйымдастырылатын машиналарды дұрыс пайдалану мен қызмет көрсету. Машиналарга жоспар бойынша экипаж бекітіліп ...

Сауытты танк техникасын таулы жерде пайдалану

Сауытты танк техникасын таулы жерде пайдалану - жергілікті жердің өте бедерлі және өтуге қиын өңрлерінің болуы әскерлердің ұрыс қимылдарын жекелеген бағыттар бойынша, әдетте, аңғарлар және тау жоталары бойымен, жайпақ таулар, жолдар бойымен өзінд ...

Сауытты танк техникасын эвакуациялау

Сауытты танк техникасын эвакуациялау - танк және мотоатқыштар бөлімшелерінің қарауындағы зақымдалған сауытты машиналарды ұрыс қимылдары ауданынан алып шыгу. Сауытты танк техникасын эвакуациялауғa: эвакуациялауды керек ететін машинаның орны мен те ...

Сауытты танк қару-жарағы

Сауытты танк қару-жарағы - сауытты танк техникасының машиналарына қондырылатын аспаптар мен автоматтык жүйелер, жою құралдары кешені. Оған кіретіндер: танк зеңбіректері, ракеталық және реактивтік ұшу қондырғылары, пулеметтер, оқ-дәрілер, көздеуіш ...

Сауытты қалпақ

Сауытты қалпақ - ұрыс жүргізу және бақылау үшін қолданылатын атыс ойығы мен саңылаулары бар мұнара типтес формалы сауыты құрылғы. Темір-бетон, ағаш негізіне немесе окопқа үстіндегі топыраққа жылжымайтындай етіп қондырылады. Мықты бекітілген немес ...

Сауытты өкпе

Сауытты өкпе - кіші айналым жүйесінде өкпе вентиляциясы мен қан айналымын қиындататын актенген плевралық шварттар жамылған өкпе, адгезді плевриттің созылмалы өнімінің ақыры ретінде байқалады.

Сауықтыру педагогикасы

Сауықтыру педагогикасы - жеке тұлғаның мінезін және оны тұтасынан түзетуге бағытталған медициналық-терапевтік, оқупедагогикалық және тәрбиелік амалдардың жиынтығы.