ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 241

Ревмокардит

Буындары, әсіресе білезіктері мен толарсақтары, содан соң тізесі мен шынтағы қақсайды. Буындары ісініп қызарады, ысиды. Терінің астында қызыл қисық сызықтар, түйіршіктер пайда болады. Қауіпті жағдайларда әлсірейді, демалысы жиілеп жүрегі ауыруы м ...

Регенерациялық керіш

Регенерациялық керіш - керіштің қайта кристалдануынан сынықтар үлкейіп өседі. Мұндай жағдай сынық түйірлер мен керіш бір құрамды болғанда орын алады. Керіш түгел қайта кристалданғанда оның сынық түйірлермен шекарасы жойылып, бастапқы сынықты тау ...

Регимантас Вайткусович Адомайтис

Регимантас Вайткусович Адомайтис – совет, латыш театр- және киноактері. 1985 жылы КСРО-ның халық әртісі атанған. 1954-1959 жылдары Вильнюс мемлекеттік университетінің физика-математика факультетінде оқиды, алайда 1958 жылдан бастап Вильнюс консер ...

Регламент

Регламент - 1. Қандайда бір мемлекетті қорған мен оның құрылымдық бөлімшесі қызметінің ішкі тәртібін реттейтін нормативтік құқықтық акт. 2. Палата немесе бір палаталы парламенттің, сондай-ақ депутаттың құқықтық жағдай қызметінің нысанын және ішкі ...

Регрессивтік ассимиляция

Бір сөз көлемінде немесе бірнеше сөз аралығында кейінгі дыбыстың алғашқы дыбысқа артикуляция жағынан өзіне ұқсата ықпал етуін регрессивтік ассимиляция дейміз. Регрессивтік ассимиляция прогрессивтік ассимиляция тәрізді бір сөз көлемінде де, екі сө ...

Регрессия

Регрессия - теңіздің тартылып, жағасының кері шегінуі. Әдетте, тектоникалық қозғалыстардың әсерінен құрлықтың көтерілуінен, мұхит түбінің ойысуына немесе материкті мұз басу кезінде мұхит суы көлемінің азаюына байланысты болады. Ішкі тұйық алаптар ...

Регургитация

Регургитация - Қуысты органдар қабырғалары еттерінің жиырылуына байланысты олардың ішіндегі сұйықтықтың әдеттегіге қарсы бағытта қозғалысы.

Редактор

Редактор – баспада, радиохабар мен телевизияда мәтінді әдеби тілдің стильдік нормаларына түсіріп, өңдеуші, оны басылымның мақсаты мен сипатына сай етіп жөндеуші, әдеби қызметкер немесе журналист. Редактор - әуе толқынына шығуға тиісті хабарға жау ...

Редактор-программа

Редактор-программа - өңдеу құралдары дұрыс қабылдайтын немесе шығару пішіміне сәйкес келетін түрге келтіру үшін мәліметтер жиынтығын түзету-түрлендіруге қызмет ететін программа.

Редакциялау режимі

Редакциялау режимі - уақыты бөлінетін жүйелерде - енгізілетін мәліметтер басқарушы командада көрсетілген тізбекті таңдалатын процедура арқылы өзгертетін енгізу режимі.

Редакциялау терезесі

Редакциялау терезесі - 1) редакциялау бойынша әрекеттерді жүзеге асыру үшін процессордың мәтіндік программасымен шығатын экрандағы терезе. Әдетте, бүл терезе басқа программаның орындалуы тоқтатылғанда және ол туралы ақпарат басқа терезеде болғанд ...

Режім

РЕЖІМ тапсырмалардың бір дестесі пайдаланылатын дестелік режім. Тапсырма дестеде орналасу ретімен бір-бірлеп шығарылып оқылады, өңделеді. Егер дестеде бір тапсырма болса, онда кірістік және шыгыстық кезек болмайды, сондай-ақ ресурстарды үлестіру ...

Режимдер

Режимдер - компьютер немесе программа жұмыс істей алатын өр түрлі қалып-күй. Командалық режимде компьютер пернетақтадан енгізілген командаларды орындайды, экрандық режимде компьютерді пайдаланушы мәтінге түзету енгізе алады, ал оқыту режимінде оқ ...

Резекция

Резекция. Белгілі бір ағзаның зақымдал- ған бөлігін операциялық жолмеи алып тастау. Мәселен, қабынған тіс түбірін, жарақаттапған жақ сүйектерін кесіп алу.

Резерв

Резерв, Сақтық қор - тауарлардың, ақшалай қаражаттың, шетелдік валютаның, т.б. қажет бола қалған жағдайға арналған қосалқы қоры; пайдалануға аса қажеттілік туған жағдайда жұмсау үшін сақталатын ресурстар алынатын бастау көз, қор. Мемлекеттік Резе ...

Резерват

Резерват - негізгі қорғалатын нысаны табиғи кешен құрауыштарының бірі болып табылатын қорғалатын табиғи аумақ. Резерваттар міндеті мен режімі бойынша сараланады: басқарылмайтын Резерват - мұнда табиғи процестер адамның ешқандай араласуынсыз өзіне ...

Резервация

Резервация – өмір сүруге қолайсыз және елдің ұлттық қанауға ұшыраған байырғы халқын зорлықпен қоныстандыруға бөлінген шаруашылыққа мүлдем дерлік жарамсыз аумақ. Бұл үндістер үшін АҚШ-та, Канадада, Орталық және Оңтүстік Американың кейбір мемлекетт ...

Резервациялар

Резервациялар - байырғы тұрғындарды мекенінен күшпен көшіріп, қоныстандыруға арналған арнайы аумақ. Басқыншы мемлекеттер жаулап алған елдердің байырғы тұрғындарын құнарсыз, шөл-шөлейт, тау-тасты жерлерге ығыстырған. АҚШ, Канада және Бразиялияда ү ...

Резервтік валюта

Резервтік валюта - басқа елдердің халыкаралық саудада барынша жиі қолданатын және сондықтан халыкаралық төлем қаражатының сақтаулы қоры сапасында пайдаланылатын әлдебір елдің валютасы.

Резервтік желі

Резервтік желі - негізгі желі бойынша байланыс орнату мүмкін болмаған жағдайда пайдаланылатын қосалқы байланыс желісі.

Резервтегі әскер

Резервтегі әскер - белгілі бір уақытқа дейін сақталатын және жағдайдың өзгеруіне, жаңа міндеттердін тууына байланысты іске қосылатын әскер, әскери техника, қару-жарақ, материалдық қор. Мақсатына және колданылу көлеміне карай тактикалық, оперативт ...

Резерфорд

Резерфорд, Рд - нуклидтер активтілігінің жүйеден тыс өлшем бірлігі. Бірліктің бұл атауы Э.Резерфордтың құрметіне қойылған. 1 Резерфорд нуклидтің 1 с ішінде 10 6 ыдырау актісіне тең болатын активтілігі ретінде анықталады. 1 кюри = =3.7*10 4 Рд. Ре ...

Резидентті вирус

Резидентті вирус - вирус тасымалдаушы программа жұмысы тоқтатылғаннан кейін де жедел жадта сақталатын компьтерлік вирус.

Резидентті команда

Резидентті команда - операциялық жүйенің ең шағын конфигурациясында жұмыс істеуге болатын оның ішкі командасы. Резидентті команданың орындалу программасы тұрақты түрде компьютердің жедел жадында сақталып, жылдам атқарылады.

Резидентті программа

Резидентті программа - әрқашан компьютер жадында тұратын программа. Тұрақты жұмыс істейді немесе жұмыс істеуге үнемі дайын. Бір кезек жұмысқа қосылғаннан кейін Р.п. сол машина жадында қалады, яғни DOS-тың басқаруымен атқарылып, ол жүктелгеннен ке ...

Резистивиметрия

Резистивиметрия - ұңғыманы тоғытушы бұрғылау ерітіндісінің және басқа сұйықтардың меншікті кедергісін өлшеу, қойнауқаттық сұйықтың ұңғымаға құйылу орнын, бұрғылау ерітіндісі мен сұйықтың деңгейін, сұйықтың минералдылығын, мұнай кенорындарын игеру ...

Резорбция

Резорбция - қайта сорылу, қайта сіңірілу. Сырқаттық сүйықтардың тартылуы, дәрі-дәрмектердің ауыз шырышты қабықтары арқылы бойға сіңуі, тіс, сүйек тіндерінің әр түрлі себептермен сорылуы.

Резяп

Резяп - Башқұртстанның Чекмагушев ауданындағы ауыл, Резяп ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 579 адамды құрады. Пошта индексі - 452222, ОКАТО коды - 80256845001.

Рейнольдс саны

Рейнольдс саны - инерциялық күш пен тұтқырлық күш арасындағы қатынасты анықтайтын, тұтқыр сұйықтық пен газ ағысының ұқсастық критерилерінің бірі: R e = ρ v D Γ η, {\displaystyle \mathrm {Re} ={\frac {\rho vD_{\Gamma }}{\eta }},} мұндағы D Γ {\dis ...

Рейс

Рейс - көліктік құралдың маршрут бойынша қозғалысты аяқтау циклі. Кері рейс - маршруттың соңынан алғашқы пунктқа дейінгі жүріс. Тура рейс - маршруттың бастапқы пунктынан соңғы пунктқа дейінгі жүрісі.

Рейтинг

Рейтинг - белгілі бір объекттің маңыздылығын сипаттайтын реттік нөмір немесе сан, мысалы белгілі қайраткердің саясат,мәдениет, т.б. саласындағы танымалдылық деңгейі. Ол қоғамдық пікірді жинақтау арқылы анықталады; ойындардың нәтижелеріне орай өзг ...

Реквизиция

Реквизиция - азаматтың не ұйымның меншігіндегі мүлікті олардың ықтиярынсыз құнын төлей отырып мемлекеттің меншіктенуі. Реквизиция заңда көрсетілген тәртіпте, төтенше немесе әскери жағдай уақытында ғана өкілетті органның шешімімен жүзеге асырылады ...

Рекомбинация

Электрон мен кемтік рекомбинациясы - электронның өткізгіштік алқаптан жартылай өткізгіштің валентті алқабына өтуі нәтижесінде өткізгішгік кемтік- электрон жұбының жойылуы.

Реконструкция

Реконструкция - тілдік деректері белгісіз кубылыстар мен формаларды жеке тілдердін, тілдер тобы мен семьяларынын сондай тіл бірліктерімен тарихи-салыстыру жолымен кайта жаңғыртып анықтайтын салыстырмалы-тарихи тіл біліміндегі тәсілдердін жиынтығы ...

Рекреация

Рекреация - адамның еңбек процесінде жұмсаған дене және рухани күштерін қалпына келтіру мен дамыту. Рекреацияның тиімділігін арттырудың жолдарын зерттеумен қоғамдық және жаратылыстану ғылымдарының әр түрлі салалары айналысады. Олардың ішінде рекр ...

Рекреациялық аудан

Рекреациялық аудан - рекреациялық іс-қимылдар мамандану саласы ретінде байқалатын аумақ. Рекреациялық ауданның құрамына рекреациялық кәсіпорындар жүйесі мен олардың қызметін қамтамасыз ететін кәсіпорындар енеді. Рекреациялық аудандар қызметтік бе ...

Рекреациялық география

Рекреациялық география - адамдардың жұмыстан тыс уақыттағы іс-қимылдарын ұйымдастырудың аумақтық жүйелерінің қызмет етуі мен дамуының географиялық заңдылықтарын зерттейтін ғылыми бағыт. Еуропа мен Американың көптеген елдерінде pекреациялық геогра ...

Рекреациялық ресурстар

Рекреациялық ресурстар - өндіргіш күштердің қазіргі деңгейі кезінде қоғамның рекреациялық қажеттілігін қанағаттандыру үшін және халыққа рекреациялық қызмет етуге маманданған шаруашылық саласын ұйымдастыру үшін пайдаланылуы мүмкін табиғи және антр ...

Ректификаттау

Ректификаттау, ректификация - көп компонентті сұйықтық қоспасын жекеленген компонеттерге бөлу процесі. Ректификаттау процесі диффузия және тепе-теңдіктің сақталу заңдарымен басқарылады; Ректификаттау арнайы қондырғылар - ректификац. колонналарда ...

Ректор

Ректор - көптеген елдерде жоғары оқу орнының басшысы. Қайта өркендеу дәуірінде бас оқытушылар және көп класты мектептердің меңгерушілері Ректор деп аталған. Ректорды ғыл. атағы бар және ғыл пед. тәжірибесі мол мамандардан жоғары оқу орны қарайтын ...

Рекуператор

Рекуператор - кері қайтқан газдың жылуын пайдалануға арналған беттік жылу тасымалдағыш. Мұнда жылу тасымалдағыштар арасындағы жылу алмасу процесі оларды бір-бірінен бөлетін қабырға арқылы үздіксіз жүреді. Рекуператорда жылу тасығыш ағындарының жо ...

Рекха

Рекха – Мадраста дүниеге келген. Үндістанның атақты актрисасы, модель. Классикалық би өнерін өте жақсы меңгерген, сондықтан да оған фильмдерде жеке би орындайтын рөлдерді ұсынған. Танымал болған фильмдер қатарына "Umrao jaan", "Muqaddar ka sikand ...

Релаксация

Релаксация - макроскопиялық физ. жүйелердегі термодинамикалық тепе-теңдіктің орнығу процесі. Макроскоп. жүйе күйі параметрлердің көп санымен анықталады және осы параметрлердің әрбірі бойынша тепе-теңдіктің орнығуы әр түрлі өтуі мүмкін. Релаксация ...

Реле

Реле - көлік құралының электро жабдық жүйесіндегі электр тізбектің жағдайында секірмелі өзгерулерді іске асыруға арналған автоматты құрылғы. электр тогымен әрекетке келтірілетін ауыстырып қосқыш. Блоктауыш реле - көлік қозғаушы оталғанан кейін, с ...

Релеванттық

Релеванттык орыс. релевантность, релевантный - тіл бірліктерін даралап жіктеу функциясына ие болу касиеті, атап айтканда, тіл бірліктерін даралау функциясын этникалық денгейдегі тұтас бірлікке емес, тек онын бір бөлігіне катысты тұрғыда карастыру.

Реликтілік су

Реликтілік су - таужыныстардың қуыстарында олардың шөгінденуімен бір уақытта пайда болған жер асты суы. Оның химиялық құрамы геологиялық уақыт ішінде таужыныстардың диагенез және катагенез стадияларында өзгерулеріне сәйкес ауысып отырады. Синоним ...

Рельефті кескіндеу

Рельефті кескіндеу - карта бетіне рельеф әр түрлі жолдармен кескінделеді: 1) горизонтальдармен, немесе изогипсалармен кескінделеді. Бұл әдіс өте көп тараған әдістердің бірі және ол картаны оқи білуді, нагыз рельефті көзге елестете білуді керек ет ...

Рельефтің жаңаруы

Рельефтың жаңаруы - тектоникалық көтерілудің немесе су қоймасы деңгейінің төмендеуінің және өзендердің сулылығының молаюының салдарынан эрозия базисінің төмендеуінен рельефтің өте қарқынды тілімденуі.

Рельефтің скульптуралы формалары

Рельефтің скульптуралы формалары - әдеміленіп мүжілген рельеф формалары. Бұл экзогендік күштердің жер қабығының бөліктерін үзіп Және сыдырып алып кетуінен пайда болады. Скульптуралы формаларға өзен аңғарлары, абразиялық террасалар, карсты үңгірле ...

Рельефтің төмендей және көтеріле дамуы

Рельефтің төмендей және көтеріле дамуы - төмендей даму дегеніміз жер бетінің бір кез келген аумағының көтерілуі әкзогендік күштердің бұзуынан гөрі жайырақ болғанда орын алатын процесс. Құрылықтың жалпы биіктігі теңіз деңгейінен төмендей береді, б ...