ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 230

Петербург (Ленинград) мектебі

Санкт-Петербург мектебі орыс. Санкт-Петербургская школа - 20 ғ. 20 - 30 жж. орыс және Кенес тіл біліміндегі мектептердін бірі. Оған негізінен Санкт-Петербург университетіндегі Бодуэн де Куртенэнін шәкірттері - Л. В. Щерба, Е. Д. Поливанов,"Л. ГӀ. ...

Петр Емельянович Маковецкий

Маковецкий Петр Емельянович - этнограф. Қазақтардың дәстүрлі әдет-ғұрып заңдарын зерттеген. Семей облысы статистикалық комитеттің құрметті мүшесі болған. Семей қаласының бітістіруші судьясы қызметін атқарған. Маковецкий Семейге жер аударылған Рес ...

Петр Иванович Лерх

Петр Иванович Лерх - шығыстанушы, археолог. 1850 ж. Санкт-Петербург университетін бітірген. 1858 ж. Н.И. Игнатьев бастаған елшілікпен бірге Хиуа мен Бұхараға барған сапарында бірнеше құнды қолжазбалар мен ортағасырлық теңгелер алып қайтты. 1867 ж ...

Петр Иванович Полухин

Полухин Петр Иванович - металлург-ғалым, техникалық ғылымдар докторы, профессор. Қазақстан Ғылым Академиясының академигі. Социалисттік Еңбек Ері. Мәскеу Түсті метал мен алтын институтын бітірген," Орақ пен балға” зауытында, Мәскеу болат және қоры ...

Петр Кузьмич Матонин

Петр Кузьмич Матонин, кен инженері-маркшейдер, техника ғылымдарының кандидаты. Свердловск тау-кен институтын, Мәскеу көмір өнеркәсібі академиясын бітірген. Қарағанды бассейнінде 1938 жылдан шахтаның аға маркшейдерінен бірнеше шахтаның, "Киров көм ...

Петр Павлович Очкур

Петр Павлович Очкур – медицина ғылымының докторы, профессор, Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген ғылым қайраткері. 1938–1948 Алматы мемлекеттік медицина институтында қазіргі Қазақ ұлттық медицина университеті кафедра меңгерушісі оқу және ғылыми жұмыста ...

Петр Петрович Матюшин

Петр Петрович Матюшин, инженер-металлург, Социалистік ЕңбекЕрі, Свердловск тау-кен институтының механикалық байытубалімшесінбітірді. 1941-42 ж. Қарсақбай кен-байыту фабрикасының техникалық жетекшісі болып еңбек етеді. Ұлы Отан соғысына катысқан. ...

Петр Яковлевич Авров

Авров Петр Яковлевич – геология-минералогия ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Ғылымдар Академиясының корреспондент мүшесі, Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген ғылыми қайраткері. Ленинград тау-кен институтын бітірген 1927. Геологиялық барлау па ...

Петр-Федоровка

Петр-Федоровка - Башқұртстанның Иглин ауданындағы ауыл, Иглин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 21 адамды құрады. Пошта индексі -?, ОКАТО коды -?.

Петрификация

Петрификация - тіс ұлпасында жеткіліксіз қоректенуден туатын езгеріс. Минерал заттардың сіңіп, тіс ұлпасының қатаюы.

Петровка (Благовещен ауданы)

Петровка - Башқұртстанның Благовещен ауданындағы ауыл, Орл ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 0 адамды құрады. Пошта индексі - 453442, ОКАТО коды - 80215861000.

Петровка (Стерлитамак ауданы)

Петровка - Башқұртстанның Стерлитамак ауданындағы ауыл, Максим ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 68 адамды құрады. Пошта индексі - 453148, ОКАТО коды - 80249824006.

Петрографиялық провинциялар

Петрографиялық провинциялар - магмалық формациялардың ерекше серияларымен сипатталатын ірі геотектоникалық элементтер, яғни қатпарлы атыраптар мен платформалар. Қатпарлы атыраптар үшін петрографиялық провинцияларға тектондық-магмалық циклде қалып ...

Петропавл нан комбинаты

Петропавл нан комбинаты - тамақ өнеркәсібі орны. 1933 жылы құрылған. Нан-тоқаш және кондитерлік тағамдар өндірумен шұғылданады. 1936 жылы" Главхлеб” жүйесі, 1939 жылы респ." Қазнан” наубайхана, макарон және кондитер өнеркәсібі тресі құрамына кірд ...

Петропавл - Көкшетау - Ақмола газ құбыры

Петропавл - Көкшетау - Ақмола” газ құбыры -" Богадинка - Есіл - Петропавл - Көкшетау - Ақмола - Қарағанды” газ құбыры желісінің негізгі бөлігі. Ресейдегі Түмен газ кеніштерінен Қазақстанның солтүстік және орталық өңірлеріне газ тасымалдау үшін жо ...

Петрохимия

Петрохимия - петрологияның тау жыныстары мен оларды түзуші минералдағы химиялық элементтердің таралу заңдылықтарын зерттейтін саласы." Петрохимия” терминін ғылымға 1944 жылы Ресей ғалымы А.Н. Заварицкий енгізді. Петрохимиялық зерттеулер геологиял ...

Петрохимиялық диаграммалар

Петрохимиялық диаграммалар – тау жыныстары құрамындағы химиялық түрбөлшектердің өзара байланысын саралау, магмалық кешен немесе тастобыр көлеміндегі жекелеген жыныстардың магмалық даму жолын қадағалау, зерттелмек кешеннің өзге тектестерімен салыс ...

Петрохимиялық әдістер

Петрохимиялық әдістер - таужыныстың химиялық құрамын сандық сипаттамаларға айнаддырып, олар бойынша құрамының, қалыптасуының ерекшеліктерін анықтау үшін қолдынылатын әдістер.

Печенег тілі

Печенег тілі - орта ғасырларда шығыс Еуропаны мекендеген печенегтердің тілі. Қазір өлі тілдер қатарына жатқызылады. Бұл тілдің түркі тілдерінің ішіндегі оғыз тармағына жатуы әбден мүмкін, бірақ бұл тілде жазылған құжаттардың тапшылығы және оның " ...

Пибоди жүлдесі

Пибоди жүлдесі – халықаралық журналистика саласындағы сыйлық. Джорджи штатындағы университеттің журналистика факультетінің жекелеген азаматтарға, хабар тарату стансаларына, тележүйелер мен бағдарламаларға беретін жүлдесі. Ол қоғамдық қызметі мен ...

Пигменттену

Пигменттену. Меланин, гемосидерин сияқты пигменттердің көп бөлінуінен шырышты қабық пен тері бетінің белгілі бір түске боялуы. Пигметтенудің физиологиялық және патологиялық түрлері бар.

Пиджин

Пиджин - тілдің табиғи сөйлеушілерінің ешқайсысына ана тілі болмайтын, шектеулі қатынас қызметін атқаратын, барлық деңгейлерде ықшамдалған, табиғи жолмен жасалған тіл. Пиджин тіл аралас тұрғындардың ортасында этносаралық қатынас құралы ретінде па ...

Пиджиндер

Пиджиндер орыс. пиджины - негіз-тілдің құрылымын бұзып, қарапайымдап дамудан пайда болған тілдер типі. Пиджиндер көбінесе ағылшын тілінің негізінде қалыптасқан, сонымен бірге француз, испан, португал тілдері негізінде қалыптасқандары да кездеседі ...

Пиелонефрит

Ішек таяқшасы 60-80% жағдайында, сирекірек болса да стрептококк, стафилококк, протен жетекші маңыз атқарады, жекелеген жағдайда ауруды аралас микрофлора туғызды. Несеп жолдарының қабынып ауруы көбінесе экссудаттық-қатаралдық диатезбен, гипотрофия ...

Пиетизм

Пиетизм - XVII ғ. неміс бюргерствосының дәулетті бөлігі арасында пайда болған және қарсы бағытталған діни ағым. Ырымдық дінді жоққа шығарып, өмір қуаныштарынан бас тартуды талап еткен және тақуалылық пен өнегелілік өзін-өзі жетілдіруді уағыздаған ...

Пикап

Пикап - жеңіл автомобильдің шассиіне орналастырылған жүкке арналған ашық платформалы және жүргізуші кабинасы бар, жүк платформасынан стационарлы қалқанмен бөлінген жүк тасымалдаушы шанақ.

Пикет

Пикет - бақылау немее өлшем жұмыстарын жургізу барысында алынған деректерді тіркеуге негіз ретінде қолданылатын, арнайы қағылған қазықпен немее тастан тұрғызылған бал-балмен белгіленетін зерттеу аймағының шартты нүктесі. Деректеме құжаттарда пике ...

Пикетаждық журнал

Пикетаждық журнал –– трассаны пикетажға бөлу кезінде жасалатын негізгі далалық құжат. Түсіру абрисін қабылданған масштабта салу үшін пикетаждық журналды миллиметрлік қағаздан жасайды. Пикетаждық журналға бұрыштық, сызықтық өлшеулердің нәтижелері, ...

Пилотаждық педагогикалық зерттеу

Пилотаждық педагогикалық зерттеу - - қандай да бір әдістемелік аппаратты белсенді қолдануды бастамай тұрып өткізетін сынау-іздеу зерттеуі. Пилотаждық педагогикалық зерттеу барысында керекті сұрыптау көлемі белгіленеді, тестілер, сұрақтамалар, зер ...

Пинакоид

Пинакоид - екі параллель жақтан тұратын кристалдың қарапайым пішіні. Символы - бірінші, - екінші, - үшінші пинакоид, орта сингонияларда мен пинакоид негізгі пинакоидтер деп аталады.

Пинта

Пинта - көлемнің және сыйымдылықтың британдық бірлігі. 1 сұйықтық пинта = 0.473176 л. 1 құрғақ пинта = 0.55610 л; 1 пинта = 0.568261 л.

Пиодермия

Пиодермия - Стафилококк, стрептококк сирегірек жағдайда басқа қоздырғыштыр тудыратын және терінің іріңді қабынуы болатын дерматоздардың жалпы аты.

Пионер (Ермекеев ауданы)

Пионер - Башқұртстанның Ермекеев ауданындағы ауыл, Спартак ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 254 адамды құрады. Пошта индексі - 452182, ОКАТО коды - 80225822004.

Пионер журналы

Пионер” - балаларға арналған журнал. Алғашқы саны 1925 жылы Орынборда жарық көрді. Тұңғыш бас редакторы Е.Алдоңғаров. Журнал әр жылдары" Екпінді жас” 1931 - 37," Вожатый көмекшісі” 1937 - 39 деген атпен шығып тұрды. Журналдың жұмысына Б.Майлин, І ...

Пионер-1

1988 жылы ҚазМУ қазіргі әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті археологиялық экспедиция жетекшісі М. Елеуов ашып, зерттеген. Қазіргі орны көлемі 60×60 м, бұрыштары әлемнің төрт бағытына қарай бағытталған төбешік. Оны биіктігі 1 – 1.5 жал үй ...

Пионер-2

1988 жылы ҚазМУ қазіргі әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті археологиялық экспедиция жетекшісі М.Елеуов ашып, зерттеді. Қазіргі орны бұрыштары әлемнің төрт бұрышына бағытталған, көлемі 24×24 м, биіктігі 2 м, төбешік. Бұрыштарында мұнарал ...

Пиримидин негіздері

Пиримидин негіздері - гетероциклді, азотты пиримидин негізі туындысынын, табиғи қосылыстар тобы. Нуклеин қышқылының құрамына кіреді. Пурин негіздерімен арнайы байланысатын қабілетіне сай, тұқымқуалаушылық мәліметтерді көшіру және келесі ұрпаққа б ...

Пирогов атындағы көше (Алматы)

Кешеге Ресей хирургі, анатом, педагог, қоғам қайраткері, Петербор Ғылым академиясының корреспондент-мүшесі Николай Иванович Пироговтың есімі 1956 жылы берілген. Пирогов Николай Иванович Мәскеу қаласында дүниеге келген. Ол - тұңғыш рет майдан алаң ...

Пирокласт шөгінділер

Пирокласт шөгінділер - вулканогендік сынықты шөгінділер, негізінен пирокласт материалдан тұрады. Құрлықтағы және сушаралар түбіндегі ошақтардың маңындағы атқыламаларда кездеседі.

Пироксилин

Пироксилин - қазіргі уақытта негізінен түтінсіз дәрі дайындауда қолданылатын бытыратқыш жарылғыш зат. Пироксилинді талшықтарды азот және күкірт қышқылдарының қоспасымен өңдеу нәтижесінде алады.

Пиролиз (Мұнай және газ)

Органикалық қосындыларды жоғары температуралар әсерімен құрылымдық өзгерістерге ұшырату нәтижесінде бір қалыптан екінші қалыпқа көшіру. П. нәтижесінде заттардың құрылымдық өзгерістерімен қатар олардың изомерлену реакциялары, конденсаттануға ұшыра ...

Пиротехникалық құралдар

Пиротехникалық құралдар - әр түрлі әсерлерді алу мақсатында пиротехникалық бұйымдарды жарақтауға арналған механикалық қоспалар. Жанғыш заттар мен тотықтың қосындысы пиротехникалық құралдар қоспаларының негізі болып келеді. Әдетте, тотықтың орнына ...

Пиротехникалық құрам

Пиротехникалық құрам - әр түрлі заттар мен тотықтырғыштардың және цементтегіштердің қоспасы. Сонымен бірге оның құрамына жалынды бояйтын заттар, оның құрамының сезімталдығын төмендететін заттар және т.б. арнайы қоспалар да қосылады. Пиротехникалы ...

Пирофиллит

Пирофиллит - силикаттар класының қабаттылар типіне жататын минерал. Химиялық формуласы: Al2|Sі4O10|2. Сингониясы - моноклиндік, агрегаттары плаетикалы-сәулелі, жасырын қабыршақты. Түсі - ақ, жылтырлығы - шыныдай, каттылығы - 1, жіктілігі - жетілг ...

Пироэлектрлік

Пироэлектрлік - кейбір диэлектрлік кристалдарды қыздырғанда немесе суытқанда олардың беттерінде қарама-қарсы таңбалы электр зарядтарының пайда болу құбылысы. Беттік зарядтың тығыздығы температураның өзгеру жылдамдығына тура пропорционал. Егер тем ...

Пирца-Уфимцев қорғанысы

Пирц-Уфимцев қорғанысы - дебют, келесі жүрістермен басталады: 1. e4 d6 2. d4 Kf6 3. Kc3 g6 Құрастырып, тәжірибеге югославтық гроссмейстер В. Пирцпен кеңестік шебері А. Уфимцев еңгізген бұл дамыту жүйесін қаралардың бірінші жүрісі бойынша жартылай ...

Питер Фачинелли

Питер Фачинелли – америка актері. Нью-Йорк қаласында, итальян иммигранттарының отбасында дүниеге келген. Өзінен үлкен үш туған әпкесі бар. Актриса Дженни Гартқа үйленген, үш баласы бар. Көпшілікке "Криминальные гонки" телехикаясындағы Донован "Ва ...

Плагиогранит

Плагиогранит - натрийлі әкті-сілтілі, яғни калийлі дала шпаттарының мүлдем кіріктірмейтін немесе оларды өте аз кіріктіретін гранит түрі. Трондьемит пен лейкрократты тән олиттің синонимі.

План

План - қандай да бір ғимараттың немесе нәрсенің горизонталь қимасы немесе оның жоғарыдан қарағандағы көрінісі; жер бетінің белгілі бір телімін жазықтықта 1:10000 не одан да үлкенірек масштабпен шартты белгілердің көмегімен бейнелейтін сызба топог ...

Пландар мен карталардың шартты белгілері

Пландар мен карталардың шартты белгілері. Жер бетін планға, картаға түсіру күрделі жұмыс, ол өте аса дәлдікті қажет етеді және дәл аспаптарды пайдаланып, маман- геодезистер, маркшейдерлер жасайды. План мен картаның мазмұны толық, түсінікті және к ...