ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 218

Октябрьдің 20 жылдығы және Жезқазған ауданының тау-кен байлығы (мақала)

Октябрьдің 20 жылдығы және Жезқазған ауданының тау-кен байлығы – Қаныш Сәтбаевтың 1937 жылы жазған мақаласы. Қазақстандағы индустрияның ірі ошағы болып табылатын Жезқазған комбинатының жетістіктері мен кемел келешегі туралы сөз қозғайды. Қазан ре ...

Октябрьдің 70 жылдығы көшесі (Астана)

Октябрьдің 70 жылдығы көшесі "Заречное" тұрғын алабында орналасқан. Ұзындығы - 503.7 м. Октябрьдің 70 жылдығы - 1917 жылы 25 қазанда 7 қараша Ресейдің Петроград қаласында болған Қазан төңкерісіне 1987 жылы 70 жыл толуына байланысты қойылған.

Олеарий

Олеарий, Ольшлегер Адам – неміс ғалымы, саяхатшы.1633 жылы Шлезвиг-Гольштейн елшілігінің құрамында Мәскеуге, 1635 – 39 жылдары Ресей арқылы Иранға саяхат жасады. 1647 жылы Олеарий Шлезвиг қаласында осы сапары жайында еңбегін жариялады. Онда 17 ға ...

Олег Анатольевич Шишкин

Олег Анатольевич Шишкин – жазушы, драматург, сценарист, тележүргізуші. 1963 жылы 10 қыркүйекте Мәскеуде дүниеге келген. Ресей жазушылар Одағының мүшесі. Б. Щукин атындағы Театр институтында оқыған. 1984 жылы оқуды аяқтағаннан кейін "Мосфильм" кин ...

Олег Зиновьевич Рутгайзер

Олег Зиновьевич Рутгайзер – тех. ғыл. докт. Ташкент политех. ин-тын бітірген. Өзбекстандағы трансформатор з-тында инж., Қазақ политех. ин-тында ассистент, аспирант, ғыл. қызметкер, Алматы энергетика ин-тында аға оқытушы, Қазақ политех. ин-тын-да ...

Олег Николаевич Тихомиров

Олег Николаевич Тихомиров ─ орыс, кеңес балалар жазушысы. 1934 жылы 16 қарашада Мәскеуде дүниеге келген. Мәскеу және оның табиғаты жайлы әңгімелер мен теңізде жүзушілер жайлы очерктер, балаларға арналған әңгімелер мен повестер жазған. Университет ...

Олег Олегович Павлов

Олег Олегович Павлов – жазушы. 1970 жылы Мәскеуде дүниеге келген. 1994 жылы "Новый мир" журналында алғашқы "Казённая сказка" романы жарияланады. Үш жылдан кейін жарық көрген "Дело Матюшина" романы сынға ұшырайды. 1998 жылдары "Сны о себе", "Яблоч ...

Олег Хе

Олег Хе – журналист. Білімі жоғары, әл-Фараби атындағы ҚазҰМУ-дің журналистика факультетін тәмамдаған. 1994-2003 жылдар аралығында "Казахстанская правда" басылымында, "Караван-блиц", "Панорама" газеттерінде қаламын ұштаған. 2003-2004 жылдары ұжым ...

Олжа

Олжа – дәстүрлі қазақ қоғамындағы ұғым. Жорық барысында қолға түскен тұтқындар мен материалдық байлықтар. Олжа саналып, әскерді марапаттаудың бір түрі ретінде көрсеткен ерлікке, атақ-дәрежеге сай бөлінген. Олжаның бестен бір бөлігі ханның, әмірші ...

Олжа табу

Олжа - әлдекімнің жоғалтқан затын тауып алу. Азаматтық құқық бойынша - затты тапқан оның мұрагері болып табылмайды: ол оны жоғалтқан адамды немесе оны алуға құқығы бар адамды дереу құлағдар етіп, олжаны қайтаруға міндетті. Егер зат үй-жайда немес ...

Олжай Әйтекеұлы

Олжай Әйтекеұлы - Абайдың бесінші атасы. Әйтеке Кішіұлының бәйбішесінен Олжай Әйтекеұлы, тоқалынан Байбөрі, Қалқаман туған. Олжайдан Айдос, Қайдос, Жандос Жігітек тарайды. Осы үш арыстан өңкей елге басшы, найза ұстаған батыр, би, шешен, енерпаз ұ ...

Оливин

Оливин, перидот, хризолит – силикаттар класының оқшауланған тетраэдрлі типіне жататын минерал. Химиялық формуласы 2. Оливин ромбылық сингонияда кристалданады, жеке кристалдары жапырақ не призма, ал минералдық агрегаттары түйірлі масса түрінде бол ...

Олигосахаридтер

Олигосахаридтер – молекуласында гликозидті байланысқан 2-ден 10-ға дейін моносахарид қалдықтары болатын көмірсулар. Қалдықтар санына байланысты олигосахаридтер дисахарид, трисахарид, т.б. болып бөлінеді. Олигосахаридтер бос күйінде көптеген өсімд ...

Олигофренопедагогика

Олигофренопедагогика - ақыл-ой дамуынан қалып қойған балаларды тәрбиелеу мен оқыту туралы ғылым. Тұнғыш ақыл-ой дамуынан қалып қойған балаларды тәрбиелеу мен оқыту әдістемесінің тәжірибесі Эдуард Сегеннің "Ақыл-ойы есуас балаларды тәрбиелеу, таза ...

Олигофренопсихология

Олигофренопсихология - - миының жетілмегендігі ауыр нысандағы адамдардың психикалық дамуын және оны түзету мүмкіндіктерін зерттейтін арнаулы психологияның тарауы. Олигофренопсихология олардың ақыл-ой мешеулігінің себептерін анықтайды, психологиял ...

Олигоцен

Олигоцен – палеоген дәуірінің соңғы кезеңі. Ол шамамен 37.2 млн. жыл мен 25.2 млн. жыл аралығында болған, ұзақтығы шамамен 12 млн. жылдай. Олигоценге дейін теңіз арқылы бөлініп жатқан Еуропа мен Азия бірігіп, бір құрлықты құрады. Осы кезде Альпі ...

Олимпийская көшесі (Алматы)

Көше 1980 жылы Мәскеуде өткен Олимпиада ойындарының құрметіне берілген. Көше Медеу ауданында орналасқан. Байқоңыр көшесінен басталып, Алмалық көшесіне дейінгі аралықта созылып жатыр. Бұрынғы атауы - Луганский көшесі. Көшенін ұзындығы - 1450 метр.

Олифа

Олифа – өсімдік майы немесе алкидті шайыр негізінде жасалған қабықша түзгіш сұйық зат. Олифа түсі сарыдан қызыл қошқылға дейін болады. Ағаш пен металға жұққыштығы жақсы. Бұйым бетіне жұқа қабатпен жағылған олифа оттегінің әсерінен полимерленіп ке ...

Олонхо

Олонхо - саха халқының эпостық жыры. Олонхо мифология және тарихи негізде дамыған батырлық эпостар аралығындағы жанрлық түр саналады. Мұнда ежелгі түркі-моңғол мифологиясының, мифология тарихи оқиғалардың және тұңғыс тектес халықтар мифологиясыны ...

Ольга Каплина

Ольга Каплина – БАҚ саласындағы жобаларды үйлестіруші. Қызметін шымкенттік "Отырар" телекомпаниясында тілші ретінде бастаған, сол телеарнада бас редактордың орынбасары жұмысын атқарған. Кейін Түркістан облысы бойынша "Хабар" агенттігінің меншікті ...

Ольга Николаевна Ларионова

1935 жылы 16 наурызда Ленинградта дүниеге келген. Ленинград университетінің физика факультетінде оқыған. Біршама уақыт инженер болып қызмет атқарып, 1967 жылдан бастап біржолата кәсіби жазушы болады.

Ольга Павловна Актаева

"Vogue", "Космополитен", "Рандеву", "Я - путешественник", "Акватория роскошной жизни", "Евразия", "Деловая женщина" журналдарындағы шетелдік саяхаттар туралы мақалалардың авторы. М.Ю. Лермонтов атындағы Мемлекеттік орыс академиялық драма театры ж ...

Ольга Семеновна Водянова

Ольга Семеновна Водянова 1938 жылы туған, Алматы облысы Талғар қаласы – ауыл шаруашылығы ғылым докторы 1996. Қазақ мемлекеттік университеттің 1962, қазіргі ҚазҰУ 1993 жылы "Применение и разработка традиционных и радикальных способов селекции репч ...

Ом

Ом есімінен) - бірліктердің халықаралық жүйесіндегі электрлік кедергінің бірлігі. Белгілеуі - Ом, 1 Ом - электрлік тізбегінде тұрақты токтың 1А күші 1В кернеу туызатын бөлімінің электрлік кедергісіне тең.

Омандық тәжірибе

Арабия түбегі аяқталатын жерде орналасқан Оман сұлтандығы көп жағдайлар бойынша басқаларға ұксамайтын мемлекет. Қазіргі кезде туристер мен табыскерлер арасында танымал болған Біріккен Араб Әмірліктерімен, аумағы орасан зор Сауд Арабиясымен және қ ...

Омарбай Малқаров

Омарбай Малқаров – жазушы. ҚазПИ-дің жанындағы жұмысшы факультетін бітірген. Содан кейін Алматыдағы мемлекеттік екі жылдық мұғалімдер институтында оқыған. 1938 жылы КСРО Ғылым академиясының Алматыдағы филиалында жұмыс істеген. 1937 жылдан өлең жа ...

Омаров атындағы көше (Алматы)

Көшеге Мемлекет және қоғам қайраткері, публицист Ілияс Омаровтың есімі берілген. Омаров Ілияс Қостанай облысында дүниеге келген. 1960 жылдары Қазақ КСР Мәдениет министрі қызметін атқарған. Көше Жетісу, Түрксіб аудандарында орналасқан. Бұрынғы ата ...

Омарта құрылыстары

Қазақстанның бірқатар облыстарының қысы ұзақ, әрі қатаң, аралар тіршілігіндегі ауыр кезең. Сондықтан, аралардың қыстан қысылмай көктемге жетуіне барлық жағдай жасалады. Солтүстік, орталық және шығыс облыстарында араларды арнайы салынған қыстақтар ...

Омархан Асылұлы

Омархан Асылұлы - ғалым. Шыңжан институтын бітірген. 1957 - 1961 жылы осы институтта оқытушы қызметін атқарды. 1961 - 1980 жылы саяси науқандар кезінде" оңшыл”," ұлтшыл” деген айыппен айдауда болды. 1980 жылдан Шыңжан тіл-жазу комитетінде қызмет ...

Омдурман қаласы

Омдурман қаласы – Судандағы Ақ Ніл жағалауында орналасқан қала. Халық саны 2 395 159 адам 2008 жылғы халық санағы бойынша. Зерттеу жұмыстары кезінде қаланың тарихы Судандағы махдистер көтерілісінен бері бастау алатыны анықталды. Қалада көтеріліст ...

Омлеттер

Омлеттер - бұлғанған жұмыртқаға су, сүт, қаймақ, сорпалар, қайнатпалар, шырындар сонымен бірге ұн қосып араластырып тез дайындалатын тағам. Жылумен өңдеу кезінде үстіне майда туралған шұжық, қуырылған ет түйіршіктері, сыр, саңырауқұлақтар, пияз ж ...

Омограф

Омограф - біркелкі жазылып, екпіннің алмасып түсуіне байланысты түрліше дыбысталатын, мағыналары әр басқа сөздер мен сөз формалары. Омонимия құбылысының айырықша түрлері. Қазақ тілінде омографтар негізінен зат есім мен етістіктің болымсыз түрінен ...

Омоним

Омонимдер - шығуы жағынан да, мағына жағынан да басқа-басқа, айтылуы және жазылуы бірдей сөздер. Омоним сөздерді көп мағыналы сөздерден ажырату қажет. Өйткені бұлардың үйлестігінен гөрі айырмашылыктары көбірек. Қазақ тілінде ат деген түрде біріне ...

Омонимдер сөздігі

Омонимдер сөздігі - бірдей дыбысталатын, бірақ мәні жағынан әркилы үш-төрт сөзден тұратын қосарланған немесе топтасқан лингвистикалық сөздік.

Омонимия

Омонимия - тіл біліміндегі әр түрлі тілдік бірліктердің мағыналары әр түрлі болып, дыбыстық жағынан сәйкес келетін түрлерін зерттейтін ғылым саласы. Омонимдердің белгілі бір тілде пайда болу себептерін ғалымдар әр түрлі түсіндіреді: тіл тарихында ...

Омофон

Омофон - айтылуы бірдей, жазылуы мен мағынасы әр басқа сөздер. Мысалы, ащы, асшы сөздері айтылуда ашшы болып дыбысталады, қарала, қара ала сөздерінің айтылуы - қаргша. Қазақ тілінде омофондар түбір мен қосымшаның немесе сөз тіркестері сыңарлары а ...

Омск көшесі (Алматы)

Көшеге Ресей Федерациясындағы облыс орталығының атауы берілген. Көше Жетісу ауданында орналасқан. Станиславский көшесі мен Рысқұлов даңғылының аралығында созылып жатыр. Көшенін ұзындығы - 1200 метр.

Омыртқасыздардың қоректенуі

Омыртқасыздар өздерінің мүмкіндіктеріне қарай әртүрлі жолмен тамақтанады. Олардың бірі жапырақ немесе өлексенің шіріндісімен қоректенсе, адам немесе жануарлардың қанын соратын немесе тірі ағзаларға жабысып тіршілік ететін паразиттер де бар. Жеміс ...

Омырылым

Омырылым - жымдастылықтан ада минералдар мен кейбір тау жыныстарын сындырған жағдайда дараланатын кесектер бетінің бедері; кедір-бұдыр бедерден тегіс бедерге дейінгі аралықтағы түрлі сипаттарды иемденуі ықтимал.

Он екі мұқам

Он екі мұқам – шығыс халықтарының музыка мәдениетіне тән көркемдік жүйе. Ол поэзиямен, әсіресе, көлемді дастандармен тығыз байланысты. Қазақ жыршылары да бұл сөзді мақам, яғни тұрақ мағынасында қолданған. Көп бөлімді Он екі мұқам баяндау тәсілінд ...

Он шақырымдық алқап

Он шақырымдық алқап – Қазақ хандығының иелігінен патша үкіметінің пайдасына кесіп алынған жер. Бүкіл Сібір шебінің өн бойындағы Он шақырымдық аумақ Ресей мемлекетінің қарамағына берілді. Бұл алқап құнарлы, қолайлы жайылымдары бар жерлермен өтті. ...

Онбасы

Онбасы – түркі халықтарында орта ғасырларда қолданылған әскери лауазым; жасақтағы он сарбаздың басшысы. Дәрежесіне қарай Онбасыға байрақ тапсырылған. Онбасы жүзбасыға бағынған.

Ондық

Түркілер әскерінің құрылымы Ондық, жүздік, мыңдық, он мыңдық түмен, яғни он оқ жүйесінен тұрған. Жасақтың ең кіші бөлігі – Ондық. Бұлар үнемі алдыңғы шепте шолғыншылық қызмет атқарған. Әскерді сан жағынан Ондық жүйеге бөлуді көшпелі қазақ халқы 1 ...

Ондық бөлшек

Ондық бөлшек – бөлімі 10 санының бүтін дәрежесі болатын бөлшек. Ондық бөлшек бөлімсіз жазылады, оның бөлімінде қанша нөл болса, алымында оң жағынан сонша сан үтір арқылы ажыратылады. Мысалы, Егер рационал санның бөлімінің жіктеуінде 2 мен 5 санда ...

Онжылдық

Онжылдық - онжылдық дегенде он жылды құрайтын күнтізбелік уақыт периодын атайды. Күнтізбелік онжылдықты санаудың екі түрі бар. Біріншісі онжылдықтың бірлік сандары бірдей келеді, мысалға б.з.д. 390 ж.ж ішінде б.з.д. 399-шы жылдан б.з.д. 390-шыға ...

Ономастика

Ономастика – тіл білімінің жалқы есімдерді зерттейтін саласы. Жалқы есімдерге кісі, жануарлар аттары, халық, ұлт, ру-тайпа атаулары, жер-су, аспан денелері жатады.

Оноре д’Юрфе

Оноре д’Юрфе – 1 маусым 1625 жыл) – француз жазушысы. 1580 жылдың ортасында "Астрея" "L’Astrée" атты атақты пасторальды романын жазып бастайды. Бірінші бөлімі 1607 жылы, екіншісі 1610 жылы, ал үшінші бөлімі 1618 жылы басылып шығады. Шығарманың же ...

Оолитті шөгінділер

Оолитті шөгінділер - негізінен оолиттерден құралған теңіз немесе көл шөгінділері. Қазіргі сушараларда негізінен окті оолитті шөгінділер, құм мен құмайттар кездеседі. Толқындар ықпалындағы ашық, саяз сулы аридтік белдемдегі континентішілік теңіз б ...

Оолиттер

Оолиттер – шөгінді жыныстарда кездесетін шар немесе эллипс пішінді түзілімдер. Оолиттер тарамдалған сәулелі, кейде ядроны қоршаған центрлес қабықша түрінде әктастарда, бокситтерде, фосфориттерде және марганец кентастарында кездеседі. Олардың мөлш ...

Опалиндер

Жер шарында кең тараған, 100-ден аса түрі белгілі. Жапырақ тәрізді денесінің ұзындығы 1 мм-дей, оны өте көп қысқа талшықтар жапқан. Ауыз қуысы жоқ, сапрофитті жолмен қоректенеді. Ядролары саны 2-ден бірнеше 100-ге дейін біркелкі, макро, не микрон ...