ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 206

Мұхтар Ғалымиұлы Арынов

Мұхтар Ғалымиұлы Арынов - тіл білімі маманы, филолог ғылым кандидаты, профессор. Алматы шет тілдер педагогикалық институтын бітіргеннен кейін аталмыш институтта оқытушы, кафедра меңгерушісі қызметтерін атқарды. 1974 - 1980 ж. Абай атындағы Қазақ ...

Мұғалім профессиограммасы

Мұғалім профессиограммасы - мұғалімнің білімі, дағдысы мен іскерлігіне, оның жеке тұлғасына, қабілетеріне, психофизиологиялық мүмкіндіктері мен дайындық деңгейіне қойылатын талаптар тұрғысынан алғанда толық біліктілік сипаттама берілген кұжат.

Мұғалімнің өздігінен кәсіби білім алуы

Мұғалімнің өздігінен кәсіби білім алуы - мұғалімнің өздігінен жалпы білімдік, пәндік, психологиялық-педагогикалық және әдістемелік білім алудан туратын көп компонентті гргалық және кәсіби маңызды танымдық іс-әрекеті. Өзін-өзі оқыту - адам өзінің ...

Мұғалжар ескерткіштері

Мұғалжар ескерткіштері – палеолит дәуірінен сақталған тұрақтар кешені. Ақтөбе облысындағы Мұғалжар тауларының батыс беткейінде, Жем өзенінің жоғарғы ағысында шоғырланған. 1999 – 2001 ж. Қазақстан – Ресей біріккен археолог. экспед. зерттеген. Жалп ...

Мұғалжар желі

Мұғалжар желі – Мұғалжар тауы атырабындағы дауылды жел. Мұғалжар желінің әсері Батыс Қазақстан, Атырау облыстарында және Ақтөбе облысында жерінің оңтүстігінде байқалады. Жел осы өңірге солтүстік-батыс және батыстан келетін циклонға Арал теңізінің ...

Мұғалжар металлогения аймағы

Мұғалжар металлогения аймағы – Мұғалжар өңірінде кентасты және бейкентасты кендер орналасқан аймақ. Ақтөбе облысы жерінде Орал металлогендік белдеудің оңтүстік жалғасы болып саналады. Соңғы геология-геофизика деректер бойынша байкал қатпарлығы ке ...

Мұғалжар мыс кенді белдеуі

Мұғалжар Мыс Кенді Белдеуі – Ақтөбе облысының Мұғалжар ауданында орналасқан кенді өңір. Мұғалжар атырабында көптеген мыс кентастар белгілерінің бар екендігі ертеден белгілі. Аралша, Авангард, т.б. мыс-колчеданды кентастар кендерінің ашылуы Мұғалж ...

Мұғалжар орамы (Астана)

Мұғалжар орамы. Бұрынғы атауы №124 қысқа көше. Мұғалжар орамы Оңтүстік-Шығыс тұрғын алабында орналасқан. Ұзындығы - 356.9 м. Мұғалжар - Орал тауының оңтүстік жалғасы. Солтүстіктен оңтүстікке қарай 400 шақырымға созылып жатыр. Ең биік жері - Үлкен ...

Мұғалжар сирек металдар белдеуі

Мұғалжар Сирек Металдар Белдеуі –Ақтөбе облысының Мұғалжар тауындағы сирек металдардың кендері орналасқан алқап. Сирек металдардың кентастануы негізінен кембрийге дейінгі метаморфтық кешендерінен кұралған және Шығыс Мұғалжар металлогендік белдемі ...

Мұғалжар қарадауылы

Мұғалжар қарадауылы – Жем өзені бастауының шығысында орналасқан Мұғалжар асуынан ұзақ соғатын күшті дауыл. Негізінен, шығыстан немесе батытан соғады. Желдің жылдамдығы 40 м/с- ке жетеді.

Мұғжиза

Мұғжиза – діни ұғымда табиғат заңдылығынан тыс, адам мүмкіндігінен жоғары, уақыт пен мекенге тәуелсіз жүзеге асатын Алланың пайғамбарларға берген кереметі. Мұғжизаның негізгі белгілері – ол пайғамбарлардың қалауымен, Құдайдың құдіретімен орындала ...

Мұқаба

- қағаздар үшiн кеңсе жабдығы, тыс, конверт. - тiркеушi - құжаттарды сақтау үшiн қақпалы тетiгi бар канцелярия мұқаба. - тiзбе немесе директориясы оған қоса: тағы басқа тiзбелердiң файлдарының сақтауы үшiн файл жүйесiнiң элементi, құрылым; график ...

Мұқан Төлебаев көшесі (Астана)

Мұқан Төлебаев көшесі - бұрынғы атауы Қарағанды-Астана трассасы. Мұқан Төлебаев көшесі Мұқан Жұмабаев даңғылынан басталып, Қарағанды-Астана трассасына дейін созылып жатыр. Мақтымқұлы, Б.Момышұлы даңғылын, Арқайым, Жаңаарқа, Бурабай, Жалаңтөс, Жан ...

Мұқаш Орынбаев

Мұқаш Орынбаев – мемлекет және қоғам қайраткері. Семейдегі бастауыш орыс мектебін, Зайсан қаласындағы жоғары бастауыш учелищесін 1918, Семейдегі ерлер гимназиясын, Мәскеудегі бүкілресейлік төтенше комитет курсын бітірген. 1920 – 23 ж. Семей губер ...

Мұқағали Мақатаев көшесі (Астана)

Мұқағали Мақатаев кешені - Мұқағали Мақатаев көшесі Наркескен көшесінен басталып, Космонавтар көшесінде аяқталады. Балауса көшесімен қиылысады. Ұзындығы - 1749 метр. Мұқағали Мақатаев - қазақтың аса көрнекті ақыны. "Ақ қайың әні", "Ару-ана", "Мав ...

Мұқышев Майжан

Мұқышев Майжан – техника ғылымдарының докторы., профессор. Мәскеу тау-кен институтын бітірген. Қарағанды көмір алабында және химия-металлургия институтында, көмір және кен машиналарын жобалау институтында ғылыми-педагогикалық және инженерлік қызм ...

Мұңлық-Зарлық

Мұңлық– Зарлық – Шығыс сюжетімен құрылған жыр. "Мұңлық– Зарлық" ел арасына тараған ауызша нұсқаларымен қатар қолжазбалары Мәскеу, Санкт-Петербург, Қазан, Алматы қалаларының мұрағаттары мен кітапхана қорларында сақтаулы. Сюжеті жағынан "Мұңлық– За ...

Мұһаджир

МҰХАДЖІР, Мухаджир, әл-Муһажир – Алла ризалығы үшін Мұхаммед пайғамбардың соңынан Мединеге қоныс аударушылар. Құран Кәрімде Мұхаджір туралы:" Расында иман келтіргендер, һижрат еткендер және Алла жолында аянбай күрескендер – Алланың рахметінен үмі ...

Мәдіқожа

Мәдіқожа – әулие. 17 ғасырдада Сыр өңірінде өмір сүрген оқымысты, көріпкел әулие, керемет иесі болған жан. Белгілі шежіреші Ләтиф Әбдіқайымұлының деректері бойынша Мәдіқожа Түркістан өлкесіндегі Қожа Ахмет Иасауиден кейінгі екінші тұлға. Ол кісін ...

Мәдени география

Мәдени география - орта мәдениетінің айырмашылығын және мәдениеттің аумақтық таралуымен таныстыратын әлеуметтік-экономикалық географияның тарауы. Ғылыми бағытта дамуына 1930-жылдары Карл Зауэр үлес қосты, ұзақ уақыт көбіне АҚШ –та дамыды. Зауэр к ...

Мәдени мұра

"Мәдени мұра" мемлекеттік бағдарламасы – мәдени, экономикалық және әлеуметтік капитал, жалпы адамзаттық мәдениеттің құрылымдық бөлігі, этнос, қоғам, адам парасатының дамуы мен құрылуының бастауы, тарихи естеліктердің маңызды қоймасын жасау және қ ...

Мәдениет және мәдени құндылықтар

Қоғамның, шығармашылық күштер мен адам қабілетінің, адам өмірінің өзара қатынастары мен өмірді ұйымдастыру түрлері және пішімінде білдірілген, сондай-ақ олар жасаған материалдық және рухани құндылықтар дамуының тарихи белгілі бір деңгейі. Мәдени ...

Мәдениет каналы

Мәдениет каналы – Сырдарияның сол аңғарында орналасқан. Қызылжарма ауылы тұсынан солға бөлінетін канал 1961 жылы салынған. Су өткізгіштігі 44 м/с, ұзындығы 87.2 км, бойындағы гидротехникалық құрылыстардың жалпы саны 44. Канал суы Мәдениет ауылыны ...

Мәдениет педагогикасы

Мәдениет педагогикасы - ортақ тәрбиелеу жүйесіндегі нақтылы білім мекемесінің мәдениеттік ортаның ұйымдастырылуының өзгешелігін және маңызын зерттейтін педагогикадағы жаңа ағым.

Мәдениеттану

Мәдениеттану - мәдениет туралы ғылым әрі философиялық ілім. Мәдениеттау жеке пән ретінде XIX ғасырдың соңғы ширегінде қалыптасты. Мәдениеттау пәні жергілікті және аймақтық мәдениеттердің сапалық ерекшеліктерін, олардың өзара байланыстары мен мәде ...

Мәджма әл-Ғараиб

Авторы – Сұлтан Мұхаммад ибн Дәруіш Мухаммад әл-Муфи әл-Балхи. Әкесі Балхтың муфтиі болған." Мәджма әл-Ғараибтың” екі нұсқасы бар, бірінші нұсқасы 1566 – 67 жылдары шамасында жазылған, екінші нұсқасы 1576 – 77 жылдары ұлының басшылығымен жазылған ...

Мәжбүр сәулелену

Мәжбүр сәулелену - жоғары интенсивті жарық толқының әсерінен заттың құрамындағы микробөлшектердің қозғалысының өзгеріунен болатын заттағы жарықтың шашырауы.

Мәжбүрлі қоныс аударушылар

Қазақстан Республикасының азаматтары болып табылмайтын, өздеріне жасалған зорлық-зомбылық немесе өзге де нысандардағы қуғындалуы не нәсілі немесе ұлттық діни нанымы, тілі, саяси сенімі, белгілі бір әлеуметтік топқа тиесілік белгісі бойынша тек өз ...

Мәжбүрлеу шаралары

Мәжбүрлеу шаралары, құқық бұзушыға қолданылады. Ол келтірілген зиянды өтеу немесе келесі бір құқық бұзушылықтың алдын алу мақсатында атқарылады. Азаматтық құқықта тиісті қарызын өтемеген борышкердің мүлкін, қаражатын тұтқындау, алимент төлеушінің ...

Мәзір түрлері

Мәзір түрлері - тағамдарды өз еркімен таңдау мәзірі. Кешенді ас мәзірі; бизнес-ланч мәзірі; жексенбілік бранч мәзірі; күндізгі рацион мәзірі; диеталық және балалар мәзірі; банкет мәзірі; тематикалық кештер мәзірі; тағамдарды өз еркімен тандау мәз ...

Мәйіт

Мәйіт, мүрде - қаза болған адамның денесі. Мәйіттің жуылуынан көмілуіне дейін жасалатын іс-әрекетті - "тәжһиз" дейді. Исламда өлген адамның ең қысқа мерзімде жуылып, кебінделіп, жаназа намазы оқылып көмілуі керек. Бұл - мұстахап.

Мәйіттің сіресуі

Мәйіттің сіресуі rigidity) - сот медицинасында - бұлшық еттердің жиырылуы. Сіресіп қалу өлгеннен кейін жуық түрде 30 минут - 2-3 сағат өткен соң басталып, 6 - 10 сағат өткен соң толық білінеді. Мәйіттін сіресіп қалуының тарқалуы температураға мәй ...

Мәйітхана

Мәйітхана, морг - ауруханалардың, сот-медициналық мекемелердің жанындағы арнаулы орын. Бұл жерге өлген адам денелері қабылданып, сақталады; қайтыс болу себебін анықтау үшін, мәйітті сойып көреді. Белгісіз мүрделер танылған жағдайда, арнаулы құжат ...

Мәкрүһ

Мәкрүһ - сөздікте жағымсыз, ұнамсыз, жек көрілген нәрсеге айтылады. Діни терминге салсақ, дін тұрғысынан ұнамсыз, жаман іс-әрекет. Дәрет пен ғұсыл алғанда суды ысырап ету секілді іс-әрекеттер осы мәкрүһке жатады. Мәкрүһ екіге бөлінеді: Харамға жа ...

Мәктубат

Мәктубат – әдеби жазбалар жинағы. Мектептегі оқу мақсатына лайықтап оқулық түрінде жазылып, орыс әліпбиімен 1879 жылы баспадан шыққан. Ыбырай Алтынсариннің" Қазақ хрестоматиясы” кейін" Мәктубат” деген атпен, көпшілік халыққа арналып, араб әрпімен ...

Мәлік

Мәлік - сиырдың жұқпалы індеті. Мәлік жұққан мал 3 - 9 күннен соң әуелі елеуреп, кейін кенет қызуы көтеріліп қиналады, құрғақ жөтелге душар болады. Аузына тары түйіріндей түйіршік шығып, ойық жараға айналады, сілекейі шұбырып, жағымсыз иіс шығады ...

Мәлік Райсханұлы Байкенов

М. Горький атындағы КСРО Мәскеу көркем академиялық театры жанындағы КСРО Халық әртісі В.И. Немирович-Данченконың мектеп-студиясының қойылымдық факультетін бітірген 1973, мамандығы - "Театр техникасы және спектакльді әрлеу". Қазақ және орыс тілдер ...

Мәлік Файзоллаұлы Баймұхамедов

Мәлік Файзоллаұлы Баймұхамедов – техникалық ғылым докторы,Халықаралық ақпараттандыру академиясының академигі.

Мәлік Ғабдуллин көшесі (Астана)

Мәлік Ғабдуллин көшесі -Ғабдуллин көшесі Ә.Исмайылов көшесінен басталып, Абай даңғылында аяқталады. Рамазан, Жәнібек тархан, Ақмола, Ағыбай батыр, А.Иманов, Баянауыл, М.Дулати, Кенесары, Отырар көшелерімен қиылысады. Ұзындығы -1208.4 метр. Мәлік ...

Мәлік Құдысұлы Әбсәмбетов

Мәлік Құдысұлы Әбсәмбетов - ғалым, геологиялық- минералдық ғылыми докторы. 1970 жылы № 2 Қарғалы орта мектебін, 1975 жылы ҚазПТИ-ды, 1980 жылы ҚР ҰҒА Гидрогеологиялық және гидрофи­зика институтының аспирантурасын бітірген. 1975-77 жылдары осы инс ...

Мәлікриян Рабиғұлмүлік Қыз Жәмила

"Мәлікриян Рабиғұлмүлік Қыз Жәмила" - шығыстық сарындағы ғашықтық дастан. Шығыс Қазақстан облысы Шар ауданында тұрған ақын Тұлымхан Төлеубайұлының жырлауынан ауыз әдебиетін жинаушы Күсембек Байғұттыұлы жазып алған. Дастан сюжеті арабтың "Мың бір ...

Мәлімет сипаттамасы

Мәлімет сипаттамасы - мәлімет қасиеттерінің бірін: типін, есептеуіш жүйені, ұсыну формасын, дәлдігін анықтайтын параметр.

Мәліметтер

Мәліметтер - автоматты құралдардың көмегімен, кей жағдайда адамның қатысуымен, өңдеуге I ыңғайлы түрде берілген мағлұмат. Мәліметтердің кірістік, шығыстық, басқару, проблемалық, сандық, мәтіндік, графикалық және т.б. түрлерін атап өтуге болады. А ...

Мәліметтер абстракциясы

Мәліметтер абстракциясы - мәліметтердің типтері мен байланысқан қызметтік сипаттамаларын анықтау есебінен және ұсыну детальдарын ескерместен мәліметтердің айтарлықтай сипаттамаларын ерекшелеу процесі.

Мәліметтер алмасу

Мәліметтер алмасу - кодтау, декодтау, тексеру және буферлеумен қоса мәліметтерді қабылдау мен жеткізу процедурасы.

Мәліметтер ағыны

Мәліметтер ағыны - командалардың, процедуралардың немесе программалардың орындалу нәтижелері болып саналатын мәліметтерді жеткізу.

Мәліметтер ағынын басқару

Мәліметтер ағынын басқару - желідегі екі нүкте арасында мәліметтерді жеткізуді басқару процедурасы, мысалы модем мен компьютер аралығындағы мәліметтер ағынын басқару. Мәліметтердің жеткізу жылдамдығын қабылдау жылдамдығына сәйкес келтіріп, белгіл ...

Мәліметтер бірлігі

Мәліметтер бірлігі - жүйеде қабылданған мәліметтер құрылымының дербес бөлігі. Программалау тілдерінде - мәліметтер бірлігіне өріс, агрегат, жазба, файл, ал операциялық жүйелерде блок, мәліметтер жинағы жатады.

Мәліметтер базасының схемасы

Мәліметтер базасының схемасы - мәліметтердің нақты моделінің негізгі құрамында мәліметтер базасын сипаттау.

Мәліметтер базасының тұтастығы

Мәліметтер базасының тұтастығы - мәліметтердің барлық мәндері шындық болмыстық қалып-күйін бейнелейтін және өзара қарама-қарсылық ережесіне бағынатын мәліметтер базасының қалып-күйі. Мәліметтер базасының тұтастығын қолдауға тұтастықты тексеру жән ...