ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 19

Байхуа

Байхуа –қытай тілінің ауызша түрі. Қытай тілі өз дәуірінде үлкен 4 кезеңге бөлінеді: Shang gu hanyu ерте заман қытай тілі б.з.д. ІІІ ғасыр Чинг және han дәуірлері қамтылады. Zhong gu hanyu орта заман қытай тілі б.з. ІV-ХІІ ғасырлар. Nan, bei, cha ...

Балқар тілі

Балқар тілі - түркі тілдерінің бірі. Балқар тілінде 75 мыңдай адам сөйлейді. Түркі тілдерінің қыпшақ тобына жатады. Кейде Балқар тілін қарашай тіліне қосып қарашай-балқар тілі деп те атайды. Бірақ бұл екеуінің дыбыс, грамматика жүйесінде біраз ай ...

Банту тілдері

Банту тілдері - Нигер-конголез тілдеріне жататын Орталық және Оңтүстік Африканың ежелгі тұрғындары тілдерінің үлкен бір тобы. Банту тілдерінің бастылары: аулу, кмконго, кикуйю, кимбунду, кирунди, коса, лингала, луба, луганда, макуа, малави, руанд ...

Баск тілі

Баск тілі - Баск елінде қоныстанатын баскілердің тілі. Бұл елге Испанияның солтүстік облыстары, Францияның оңтүстік аймақтары жатады. Баск тілінің басқа Еуропа тілдерінен басты айырмашылығы - ол Үнді-Еуропа тілдерiне де, басқа белгілі тіл шоғырын ...

Башқұрт тілі

Башқұрт тілі - Башқұртстан Республикасының ресми тілі. Башқұрт халқының ұлттық тілі. Түркі тілдердің қыпшақ-бұлғар тобына жатады. Башқұрт тілі- башқұрттардың ана тілі. Әлемде 1.2 млн башқұрт тілінде сөйлейтін халық бар. Оның ішінде 977484 башқұрт ...

Бенгал тілі

Бенгал тілі немесе бенгали - Бенгалдардың тілі. Үнді-Еуропа тіл шоғырының Үнді тілдеріне жатады. Бангладеште және Үндістанның Батыс Бенгалия штатында кең таралған. Бұдан бөлек, бұл тілде сөйлейтіндер Трипура, Ассам секілді үнді штаттарын және Анд ...

Болгар тілі

Болгар тілі - - Үнді-Еуропа тіл шоғырынндағы славян тілдерінің оңтүстік славян топшасына жататын тіл, болгарлардың ана тілі. Болгария Республикасының ресми тілі. Болгар тілінде кең көлемде көркем және ғылыми әдебиет жазылған. 2014 жылы әлемдегі б ...

Валлий тілі

Валли́й тілі немесе y Gymraeg - Ағылшындардың Уэль тілінен айырмашылығы бұл тіл Кельт тілдерінің Бритт тобына жатады. Британияның батыс жерлерінде таралған. Әсіресе Уэльсте, сонымен қоса Чубуттеде. Бұл қалалар валий иммигранттарының Патагониядағы ...

Грузин тілі

Грузин тілі - картвел тобына жататын тіл, Грузияның ресми тілі, Кавказдағы кейбір халықтардың әдеби тілі болып саналады. Грузин тілі Грузин жазуларының негізіндегі әліппені қолданады. Сөйлеушілер саны - Грузияның өзінде 4 млн астам және өзге елде ...

Дат тілі

Дат тілі - даттықтардың тілі, скандинавиялық тілдердің бірі. Негізінде Данияда және солтүстік Германияда тараған. Сөйлеушілердің жалпы саны - шамамен 5.7 млн адам.

Ескі татар тілі

Ескі татар тілі - түркі тілдерінің бірі. Ескі татар тілінде XIII - XIX ғасырларда көптеген әдеби шығармалар жазылған. Жазуында араб әліпбиі қолданылған. Ескі татар тілі Алтын Ордадағы көне түркі тіліне негізделген әдеби тіл ретінде қалыптасқан. Ә ...

Жапон тілі

Жапон тілі - жапон халқының тілі. Жапонияның ресми тілі. Бұл тілде 130 миллионнан астам адам сөйлейді. Жапон тілі – өзге тілдердің арасында даулы жүйелік жағдайлармен ерекшеленетін Жапонияның мемлекеттік тілі. Бұл тілді еркін меңгерушілер саны – ...

Идиш

Идиш - Еуропада, Америкада, Оңтүстік Африкада және Израильда тұратын еврейлердің бір бөлігінің тілі. Идишта 4 млн-дай еврей сөйлейді. 1-дүниежүзілік соғысқа дейін идиш тілінде 11 – 12 млн-дай адам сөйлеген. Бұл тіл 12 – 13 ғасырларда қалыптаса ба ...

Ирланд тілі

Ирланд тілі - ирландықтардың тілі, кельт тілдерінің бірі; шотланд пен мэн тілдерімен қатар гойдел кіші топқа жатады. Ирландия Республикасының екі ағылшын тілімен қатар ресми тілдерінің бірі. 13 маусымда 2005 жыл ирландық тілін 2007 жылы 1 қаңтард ...

Испан тілі

Испан тілі, немесе Кастиль тілі - Испания, Оңтүстік, Орталық Америка мен Мексиканың, Кубаның әдеби және ресми тілі. Сондай-ақ, испан тілі Перуде, Боливияда, Пуэрто-Рикода ресми тіл болып саналады. Үндіеуропа тілдері шоғырының роман тілдері тобына ...

Кечуа тілі

Кечуа - оңтүстік америкалық үнді халықтары кечуалардың тілі, кечуа тілдер тобына жатады. Сөйлеушілерінің саны бойынша қос Америкадағы ірі тіл. Оңтүстік Американы иеленуге дейін Чинча мемлекетінің ресми тілі болған, кейін оларды басып алған инктер ...

Корей тілі

Корей тілі - КХДР мен Корея Республикасының мемлекеттік тілі. 78 миллионға жуық адам сөйлейді. Қытай, Жапония, АҚШ, Ресей, Қазақстан, Өзбекстан елдерінде таралған.Солтүстік Кореяда "чосонмаль" немесе "чосоно", ал Оңтүстік Кореяда "хангунмаль/ханг ...

Көне парсы тілі

Көне парсы тілі - куәландыратын жазбаша екі ескі ежелгі иран тілдерінің бірі. Онда монументалды жазулар, балшықты тақталарындағы бюрократиялық құжаттар, Ахеменид дәуірінің мөрлері ұсынылған. Ежелгі парсы жазуларының үлгілері заманауи Иран, Ирак, ...

Көне түркілік тілі

Көне түркілік тілі немесе Орхон - 7-13 ғасырлар аралығында кең тараған түркі тілдердің бір түрі. Өлі шағатай тілімен жақын болған. Атауы көне түркілік тілі болса да, бұл тіл ұйғыр тіліне немесе оңтүстік-шығыс тіліне эволюцияланған және де ұйғыр т ...

Латын тілі

Латын тілі - Латиум және Ежелгі Римде Италикалық Латиндер сөйлеген антикалық Италик тілі. Еуропалық тілдердің басым бөлігі секілді ежелгі Прото-Үнді-Еуропалық тілдің жалғасы. Этруск тілінің ықпалы мен Грек әліпбиін пайдалану латын тілінің Апеннин ...

Лив тілі

Лив тілі - ливтердің тілдері, балтық жағасы-фин топ тармағы фин-угор тілдерінетиесілі. Лив халқының ана тілі, жағдайларға байланысты сөйлесу кезінде жий қолданбайды, бірақ сонда да балтық жағалауындағы елдер әлі де лив тілін зерттеп, оқытады, әсі ...

Лоп тілі

Лоп тілі - Ұйғыр тілдері тобына кіретін түркі тілі. Ұйғыр тілінің шығыс диалекті болып есептеледі. Сонымен бірге қырғыз тіліне өте ұқсас.

Македон тілі

Македон тілі - македондықтардың тілі, славян тілдерінің бірі. Болгар тіліне лингветикалық жағынан жақын, ол сонымен бірге оңтүстік славян тілдері тобының құрамында шығыс топшаны құрайды. Типологиялық ерекшеліктері бойынша ол Балқан Одағының тілде ...

Минангкабау тілі

Минангкабау тілі - аустронез тіл әулетіне жататын тіл. Бұл тіл минангкабау халқының ана тілі болып табылады. Бұл тіл Индонезияның Батыс Суматра және Риау аймақтарында, ал Малайзияның Негери Симбилан және Ачех провинциясында таралған. Малай тіліме ...

Олстер-шотланд тілі

Тарихи тұрғыдан, Ulster Scots Олстердегі шотландық келімсектердің диалектісі болған және осы уақытқа дейін шотланд герман тілімен тығыз генетикалық байланыстар кездеседі. Олстер тілін ағылшын келімсектерінің диалектілерімен байланысты ағылшын нұс ...

Орыс тілі

Орыс тілі - орыс халқының ана тілі. Үнді-еуропа тілдерінің шығыс-славян тілдері тобына жатады. Орыс тілін зерттейтін ғылым русистика деп аталады.

Османлы түрік тілі

Османлы тілі - Ұлы Османлы Мемлекетінің әкімшілік және әдеби тілі ретінде қолданылған тіл. Оның құрамында араб және парсы тілдерінен енген кірме сөздердің саны өте қомақты. Соның салдарынан османлы тілі елдің білім деңгейі төменірек азаматтарына ...

Пемон тілі

Пемон тілі - оңтүстік америкалық пемон үнді халқының тілі. Ол кариб тілдеріне жатады. Венесуэланың оңтүстік-шығысында, Бразилияның солтүстік-батысында және Гайанада таралған.

Полаб тілі

Полаб тілі - өлі батыс славян тілі. Славян тайпасының ұрпақтарының, яғни древян тацпасының ана тілі. Эльба өзенінің сол жақ жағалауындағы Люнебург патшалығының батыс славяндар ареалына дейін шаруалар арасында кең таралған. XVIII ғасырдың орта тұс ...

Пуйо қырғыз тілі

Пуйо қырғыз тілі - түркі тілдерінің солтүстік-шығыс тобына жататын бір тіл. Қытайда таралған. XVII - XVIII ғ-да Манжурияға жер аударылтқан Пуйо қырғыздармен бірге негізгі сөйлеушілердің аймағынан үзіліп кеткен. Қазіргі таңда сөйлеушілер көбіне Хэ ...

Румын тілі

Румын тілі - Роман тілдерінің балқан-роман топшасына кіретін Үнді-Еуропа тіл. Таралуы бойынша роман тобындағы испан, португал, француз және итальян тілдерінен кейінгі бесінші тіл. Типологиялық айырмашылықтарының себебінен салыстырмалы лингвистика ...

Салар тілі

Салар тілі - Қытайдың Цинхай және Ганьсу провинцияларында шоғырланған салар халқының тілі. ҚХР-дағы Цинхай провинциясының Сюнхуа-Салар автономиялы уезінде түратын түркі ұлысының тілі. Біраз салар Құлжада да тұрады. Саларлардың саны 90 мыңнан аста ...

Сары ұйғыр тілі

Батыс ұйғыр тілі - түркі тілдерінің солтүстік-Шығыс тобына жататын тіл. Қытайдың Ганьсу Сунань-Ұйғыр автономды уез, Синьцзян-Ұйғыр автономды аудандарында таралған. Онымен 4 мындай адам сөйлейді. Айкын диалектілік белгілері жок, тек таулык және да ...

Скиф тілі

Скиф тілі – ежелгі скифтердің тілі "Скиф тілі" деп, әдетте, иран тілдері тобының солтүстік-шығыс тармағын құрайтын туыстас тілдер екені айтылып жүр. Скиф тілінде сөйлеушілер скифтер, алан, роксолан және тағы басқалар атпен антик авторлардан б. з. ...

Словак тілі

Словак тілі - словактар тілі, славян тілдерінің бірі. Чех тіліне жақын, олар чех-словак кіші тобына батысславян тобының тілдеріне аясында бірігеді". Словакия Республикасы ресми тілі және Еуропалық одақтағы 24 ресми тілдерінің бірі. Негізінен Слов ...

Түркі Авар тілі

Авар тілімен шатастырмау керек! Түркі Авар тілі - түркі тілдерінің оғыр тобының бір тілі. Қазіргі таңда - өлі тілі. VI - IX ғ-да Паннонияда кең таралып, Авар қағанатының жойылуымен бірге тілі де жойылған. Археологиялық деректер бойынша, аварлар р ...

Тәжік тілі

Тәжік тілі - тәжік халқының тілі. Иран тілдерінің оңтүстік-батыс тобына жатады. Бірнеше говорларды біріктіретін 4 диалектіге бөлінеді: оңтүстік-шығыс немесе дарваз диалектілері. орталық немесе жоғарғы зеравшан; солтүстік-батыс; оңтүстік; Әдеби ті ...

Фин тілі

Фин тілі - фин-угор тілдерінің фин-волга тобының балтық-фин тобына кіретін фин тілі; флективтіліктің маңызды элементтері бар номинативті құрылымның агглютинативті тілі. Фин-угор тілдері мен самодий тілдері орал тілдерінің отбасын құрайды. Фин тіл ...

Халадж тілі

Халадж тілі - көбіне Иран және Ауғанстанда таралған түркі тілдерінің бірі. 2000 жылының мәліметі бойынша, сөйлеушілер саны 4200-дей. ISO 639-3 стандарты бойынша бұл тілді "түркі-халадж тілі" деп белгілейді. Себебі үнді-иран тілін де "халадж" деп ...

Хинди-урду

Хинди-урду тілдері немесе Хиндустани - батыс хинди тілінің кластерінің бөлімі болып табылатын идиомдар тобының ортақ атауы. Бұл идиомдар солтүстік Үндістанның, Пәкістанның және тағы басқа елдердің лингва франкасы болып табылады. Бұл Делидің кхари ...

Шор тілі

Шор тілі - шор халқының тілі. Ресейдің Кемерово облысында, негізінен Алтайдың солтүстік етегінде, Кузнецк Алатауында, Том өзені мен оның салалары бойында, Хакасиямен және Алтай Республикасы шекарасында таралған. Шор тілінде сөйлейтіндердің саны 6 ...

Шотланд (германдық) тілі

Шотландық тіл, скотс, ағылшын-шотландық тіл - ағылшын тіліне жақын герман тілдерінің бірі, кейде ағылшын тілінің диалекті немесе аймақтық нұсқа ретінде саналады. Шотландияның жазық даласында таралған. Келтьттік шотланд тілімен шатастыруға болмайд ...

Шотланд (кельттік) тілі

Шотландтық, гэльттік немесе гаэлттік тіл - кельттік тілдердің гойделдік тармақтарының бірі, осы тілдің тасушылары кельттік халық дәстүр бойынша Шотландияның таулы аймақтарында және Гебрид аралдарында өмір сүрді. Шотландияда тасушылардың саны 58 6 ...

Шұлым тілі

Шұлым тілі тил, татар тили) - шұлымдардың тілі. Сібір түркі тілі, алтай тілдер әулеті түркі тармағы хакас тобына жатады. Шор тілі мен хакастардың кейбір диалектілеріне жақын. Шұлым тілі Орталық Сібірде, Алтай тауынан солтүстікке Шұлым өзені алабы ...

Эсперанто

Эсперанто тілі - 1887 жылы польшалық еврей-окулист Людвик Лазарь Заменгоф жасап шығарған халықаралық қатынасқа арналған жасанды тіл. Заменгофтың лақап аты - Эсперанто - аз уақытта жаңа тілдің атауына айналды. Эсперантошы деп эсперанто тілін меңге ...

Эстон тілі

Эстон тілі - эстон халқының тілі. Эстония республикасындағы ресми тіл. Ресей Федерациясының Ленинград, Псков, Омбы облыстарында, Грузияның Абхазия Автономиялық Республикасында, Швецияда, АҚШ пен Канадада эстон диаспорасы кездеседі. Эстон тілінде ...

Ғағауыз тілі

Ғағауыз тілі - ғағауыз халқының тілі. Түркі тілдерінің оғыз тобына жатады. Негізінен Молдованың Ғағауыз Ери автономиясында таралған. Ғағауыз тілінде сөйлейтіндер 150 мың адам. Жақын тілі түрік тілі. Ғағауыз тілі түрік, түркімен және әзірбайжан ті ...

Қазақ тілі

Қазақ тілі - Қазақстан Республикасының мемлекеттік тілі, сонымен қатар Ресей, Өзбекстан, Қытай, Моңғолия жəне т.б. елдерде тұратын қазақтардың ана тілі. Қазақ тілі түркі тілдерінің қыпшақ тобына, соның ішінде қарақалпақ, ноғай, қарашай тілдерімен ...

Қарақалпақ тілі

Қарақалпақ тілі - Қарақалпақстан Республикасында тұратын қарақалпақ халқының ана тілі, түркі тілдерінің бірі. Қыпшақ тобының қыпшақ-ноғай бұтағына жатады. Қарақалпақстанда тұратын қарақалпақтардың мемлекеттік тілі және Өзбекстанның Хорезм, Ферған ...

Қорасан түркі тілі

Қорасан түркі тілі - солтүстік-шығыс Ирандағы түріктілдес азшылықтың тілі. Түркі тілдерінің оғыз тармағына жатады. Түркімен тіліне, өзбек тілінің хорезм диалектіне қатты ұқсас. Лингвисттар Қорасан түркі тілін әзірбайжан тілі мен түрікмен тілдерін ...