ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 188

Машиналық сөз

Машиналық сөз - 1) компьютер жадында сақталатын және өңдеген кезде машина құрьшғылары оны біртүтас сөз ретінде қабылдайтын әріптер, цифрлар және осы сияқты басқа символдардың реттелген жиынтығы. Машиналық сөздегі негізгі символдардың саны оның ұз ...

Машиналық тіл

Машиналық тіл - 1) есеп шығаруды бейнелейтін және мазмұны мен ережелері нақты компьютердің аппараттық құралдары арқылы жүзеге асырылатын формальды тіл. Машиналық тілге аударылған программа әрбір операцияны орындауға жарайтын белгілі бір командала ...

Машиналық тәуелсіздік

Машиналық тәуелсіздік - компьютердің бір типі үшін әзірленген программаны басқа типті компьютерде өзгеріссіз орындауға мүмкіндік беретіндей программалық құралдарды жасау принципі.

Машиналық уақыт

Машиналық уақыт - компьютерде жұмыс істеуге бөлінетін, компьютерде белгілі бір тапсырмалар жиынын орындауға жұмсалатын уақыт.

Машиналық өңдеу

Машиналық өңдеу - компьютердің немесе мәліметтерді өңдеудің басқа құрылғылары арқылы мәліметтермен операциялар орындау. Машиналық өңдеу автоматтандырылған және автоматтық, жергілікті және қашықтық және т.б. болуы мүмкін.

Машиналық-бағдарланған тіл

Машиналық-бағдарланған тіл - мәліметтер түрі мен алгоритмдік құрылымы белгілі бір есептеу машинасының немесе компьютер тобының құрылымын қамтып көрсететін, сонымен қатар, программалау процесін жеңілдететін және автоматтандыратын бірқатар сипаттам ...

Маядыков

Маядыков - Башқұртстанның Дюртюлин ауданындағы ауыл, Маядыков ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 600 адамды құрады. Пошта индексі - 452304, ОКАТО коды - 80224816001.

Маятас көшесі (Астана)

Басқа мағыналар үшін Маятас деген бетті қараңыз. Маятас көшесі Астана бұрынғы атауы №224 көше. "Көктал" тұрғын алабы. Маятас көшесі Ұлытау көшесінен басталып, Шаңтөбе көшесімен қиылысады. Ұзындығы - 309.7 метр. Маятас - мезолит дәуірінен сақталға ...

Мағира Дәулетбайқызы Қожахметова

Мағира Дәулетбайқызы Қожахметова - жазушы. Көкшетау кітапхана техникумын, Қаз¥У-ды бітірген. Ауыл мектебінде, кітапханада жұмыс істеген. 1969 - 81 жылдары респ. "Лениншіл жас" газетінде қызмет атқарған. 1981 - 92 жылдары "Қазақстан әйелдері" журн ...

Мағираш Сарикова

Мағираш Сарикова - ақын. ҚазҰУ-ды бітірген. 1955-1958 жылдары аудандық "Қызыл ту" газетінде әдеби қызметкер, 1963 жылдары Қазақ теледидарында, "Қайнар" баспасында, Кітап палатасында "Денсаулық" журналында редактор болып қызмет істеген. Алғаш өлең ...

Мағлұмат

Мағлұматты қорыту - тек қорытылған мағлұмат көлеміне кіретін объектілерге жататын нышандарды алып тастау жолымен аз көлемді мағлүматтан үлкен көлемді мағлүматқа өтуге мүмкіндік беретін логикалық операция. Мағлұматты шектеу - алғашқы мағлұматтың к ...

Мағлұматты шектеу

Мағлұматты шектеу - алғашқы мағлұматтың көлеміне кіретін объектінің бөлігіне жататын алғашқы мағлұматқа жаңа нышандарды үстемелеу жолымен үлкен көлемді мағлұматтан кіші көлемді мағлұматқа ауысуға мүмкіндік беретін логикалық операция.

Мағлұматты қорыту

Мағлұматты қорыту - тек қорытылған мағлұмат көлеміне кіретін нысандарға жататын нышандарды алып тастау жолымен аз көлемді мағлұматтан үлкен көлемді мағлұматқа өтуге мүмкіндік беретін логикалық операция.

Мағрифат-ун-нафс

Мағрифат-ун-нафс - "өзіңді тану". Адам өзін қоршаған ортаны тану, ойлау, түсіну арқылы ақиқатқа ұласуы мүмкін. Сонымен қатар адам ішкі әлемін танып, түсіну, ойлау арқылы да Тәңірге ұласа алады. Өзін таныған, яғни өзінің шарасыз, өте әлсіз болмыс ...

Мақат көшесі (Астана)

Мақат көшесі - бұрынғы атауы 1-Карьерный көшесі. Мақат көшесі Бестөбе көшесінен басталып, Шет көшесінде аяқталады. А.Чехов көшесімен қиылысады. Ұзындығы - 472.3 метр. Мақат - Атырау облысы, Мақат ауданының орталығы, кент. Атырау қаласынан солтүст ...

Мақатан Шәріпқанұлы

Мақатан Шәріпқанұлы - жазушы, ақын. Шыңжаң университетін бітірген. 1954 - 1980 жылдары "Шұғыла" журналында редактор қызметін атқарған. 1980 жылдан өмірінің соңына дейін шығармашылық жұмыспен айналысқан. Мақатан "Жыр жолында" өлеңдер жинағының, "Е ...

Мақсаттар базасы

Мақсаттар базасы - сараптау жүйесінің ретін анықтайтын, жүйені әрекетке итермелейтін түрткі қасиеттерін іске асыруды жасақтайтын және пәндік саланың мақсаттық сипаты туралы ақпараты бар сараптау жүйесінің құраушысы.

Мақсаттағы тізім

Мақсаттағы тізім - қатынастық санауда - жаңа қатынасты бейнелейтін атрибуттар тізімін анықтайтын, альфа-өрнек түрінде үсынылған сұраныс құрылмасының бірінші бөлігі.

Мақсұт Нұрылдаев

Мақсұт Нұрылдаев ауылы – 24.11.2004, сонда) – еңбек ардагері. Қазақстанның ауыл шаруашылығына еңбек сіңірген қайраткері. Қызылорда ауыл шаруашылық техникумын, Шымкент партия-кеңес мектебін бітірген. 1941 – 45 жылдары "Еңбекші" ұжымшарында есепші, ...

Мақта-мата таңғыш

Мақта-мата таңғыш - табельдік қорғау құралдары болмаған жағдайда тыныс органдарын корғайтын карапайым корғаныш куралдары. Мақта-мата таңғыш қолда бар кез келген материалдардан: сүлгіден, бірнеше қабатталған орамалдан, шинель немесе пальто етектер ...

Мақтымқұлы көшесі (Астана)

Мақтымқұлы көшесі - бұрынғы атауы Строительный көшесі. Мақтымқұлы көшесі І.Жансүгірұлы көшесі мен Абылай хан даңғылын қиып өтіп, М.Төлебаев көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 4335.2 метр. Мақтымқұлы - 18 ғасырда өмір сүрген түрікменнің классик ақыны ...

Мақыш Қалтаев

Қалтай Мақыш - ақын. Ақмолада, Солтүстік Қазақстан, Көкшетау облыстарында, Троицк жағында біраз жыл бала оқытқан. Семей, Жетісу өңірін аралап қазақтардың тұрмыс-тіршілігімен танысады. 1903 жылдан бастап бірыңғай ағартушылық, ақындық жолға түседі. ...

Мақұлдау

Мақұлдау, ратификациялау – халықаралық шартты бекітудің соңғы сатысы, халықаралық шарт жасасқан мемлекеттің жоғарғы өкілді органының немесе мемлекет басшысының шартты бекітуі. Мақұлдау екі құжатпен: халықаралық құқықтық және мемлекеттің ішкі құжа ...

Маңырау

Маңырау. Қой, ешкінің дыбыс шығаруы осылай аталатынын білеміз. "Қой маңырап, түйе боздап, сиыр мөңіреп, жылқы кісінеп, ойнақтап құлын тайы". Ертедегі түркі жазба ескерткіштеріне, әсіресе, М. Қашқари сөздігіне зер салсақ мынаны көреміз: "ер маңыра ...

Маңғаз

Маңғаз. Қазіргі түсінігімізде - 1) паң, керенау, кербез, тәкаппар; 2) байсалды, байыпты, салмақты тәрізді мағыналарын білеміз. ".анау бір кекірейген маңғаз". "Күләш отыр сыпайы ғана үлбіреп, Жүсіпбек отыр маңғаз". Бұл тұлғалас әрі мағынасы жуық к ...

Маңғыстау жер бедері

Каспий мен Арал, Жем өзені мен Қарабұғазкөл шығанағы аралығын алып жатқан байтақ дала Маңғыстау жері болып табылады. Маңғыстауды 1950 ж. далалық байқаудан өткізген жайылымдық-мелиоративтік трестің мәліметіне қарағанда түбектегі жер бедерінің алуа ...

Маңғыстау климаты

Маңғыстау климаты мұхиттан тым қашық. 41 – 46С солтүстік ендік аралығындағы қоңыржай белдеу жатқан аймақтың климаттық ахуалын қоңыржай белдеумен тропиктік ауа массалары анықтайды. Олар Маңғыстаудың да ауа райына мол ықпал етеді. Жоғары ендіктерде ...

Маңғыстаудың геологиялық құрылымы

Геологиялық құрылымы және кен байлықтары. Маңғыстау жер қыртысының құрылымы негізінен пермь, триас, юра, бор дәуірі шөгінділерінің нәтижесінде пайда болған әр түрлі жыныстардан тұрады. Каспий теңізінің жартылай қоршап жатуы және оның деңгейінің б ...

Маңғыстаудың су ресурстары

Маңғыстаудың су ресурстары Каспий маңы түщы суға әрдайым зәру. Қатаң континенттік климат, жауын-шашынның аздығы және жербедерінің мардымсыз ойдымдылығы салдарынан Каспий маңында су жүйесі нашар дамыған. Аймақта ағын су да тапшы. Алқаптың едәуір б ...

МДШ-конденсатор

МДШ-конденсатор - металл - диэлектрик - шалаөткізгіш құрылымы негізіндегі конденсатор. МДШ-конденсаторда диэлектрик ретінде ШӨ материалдардың үстіне жалатылған SiO 2 қабаты пайдаланылады. Ол конденсатордың бір астары болып табылады, ал екінші аст ...

Меандрлану

Меандрлану, иректелу - өзендердің өз арналарын 8 - сияқты ирек-ирек форма жасап, оны қайтадан бұзуы. Иректелу соңғы сатысында тұзақ жасайды да сол тұзақтың қыл мойыны қосылып, өзен арнасы қайтадан түзеліп ағады. Осыдан кейін бұл цикл жаңадан баст ...

Меандрлар

Меандрлар - өзендердің ирек арна жасап ағуы. Су тасқындары өзен жағаларының бір жерін жуып-шайып, бұзып, екінші жеріне апарып, қалдырып кетіп отыруының салдарьшан пайда болады. Меандралар терең тілімделген және еркін болып екіге бөлінеді. Терең т ...

Мега-

Мега - бірнеше есе көбейтілген деген мағынаны білдіретін күрделі сөздің алғашқы жүрнағы. Белгіленуі: М. Мысалы 1 МВт = 106 Вт.

Мегаантиклиналь

Мегаантиклиналь. Мөлшері жағынан антиклинорийлермен шамалас, құрылысы мейілінше қарапайым ірі антиклиналь. Көбінесе созыла сағаланады, ұзындығы ондаған, тіпті жүздеген шақырыммен өлшенуі мүмкін.

Мегабедер

Мегабедер - жер беті бедерлерінің ең ірі элементтері - материк көтерілімдері, мұхит ойпаңдары, таулы және жазық атыраптар, бедерде айқын көрінетін ұлы планеталық жарылымдар. Мегабедердің пішіндері эндогеңдік және экзогендік сипаттағы барлық басқа ...

Мегакариоциттер

Мегакариоциттер - қоректілердің қан түзу мүшелерінде болатын өте ірі жасушалар. Олар діңгек қан түзу жасушаларынан пайда болады сүтқоректілерде мегакариоциттер қан ұюын қамтамасыз ететін қан табақшаларын түзейді.

Мегалополис

Мегалополис - көптеген қалалар мен елді мекендердің қосылуы нәтижесінде пайда болатын ірі қоныстану аймағы. Қалалық агломерацияға қарағанда мегалополисте қоныстану формасының иерархиялық деңгейі жоғары болады. Мегалополис тек қалалық құрылыстарда ...

Мегантиклинорий

Мегантиклинорий - жоғары дәрежедегі бірнеше антиклинорий мен синклинорий топтары бірікгірген жалпылай биік төбесі ортасында орналасқан күрделі қатпарлы құрылым. Әдетте, қатпарлық-геосинклиналдық жүйеге сәйкес келеді.

Медеу көшесі (Астана)

Медеу көшесі - бұрынғы атауы А.Островский көшесі. Медеу көшесі Ш.Бөкеев, Аспара, Т.Шевченко, Оқжетпес көшелерін қиып өтіп, Д.Карбышев көшесінде аяқталады. Ұзындығы - 2664.2 метр. Медеу - жасанды мұз айдыны" бар дүние жүзіндегі ең ірі спорт кешені ...

Медиа-білім беру

Медиа-білім беру - педагогикадағы мектеп оқушыларының бұқаралық байланыс заңдылықтарын оқуын жақтайтын бағыт. Негізгі міндеті - жас ұрпақты казіргі ақпараттық заман талаптарына, түрлі ақпаратты қабылдау мен анализдеуге дайындау, адамды оны түсіну ...

Медиамагнат

Медиамагна́т - ықпалды, негізгі медиаресурстарға, яғни БАҚ-қа иелік ететін тұлғаларға қатысты айтылатын термин. Газет медиамагнаттары 19 ғасырда пайда болды. Ал 20 ғасырда термин ірі телекомпаниялар мен алып баспа үйлерінің иелеріне қатысты да ай ...

Медиастиноскоп

Медиастиноскоп - алдыңғы көкірекі қуысын тексеруге және онда кейбір емдік әрі диагностикалық процедуралар орындауға арналған медициналық эндоскоп.

Медиастиноскопия

Медиастиноскопия - трансцервикальды медиастинотомия арқылы енгізілген медиастиноскоп көмегімен алдыңғы көкірек қуысын эндоскопиялық зерттеу тәсілі.

Медиатека

Медиатека – БАҚ өнімдерін сақтайтын теңдесі жоқ қойма. Ол тек қана кітап, журнал, газет-журналдарды ғана емес, сонымен бірге ақпарат құралдары "медиа", мәселен, кинофильм, бейнефильм, магнитофон таспалары, компьютерлердегі лазерлік дискілерді де ...

Медицина саласының терминдері

Қазақстан Республикасы Өкіметінің жанындағы Мемлекеттік терминологиялық комиссияның мәжілісінде бекітілген терминдер. 2005 жылғы 6 қыркүйектегi мәжiлiсiнде бекiтiлген сөздер мен сөз тiркестерi, 2005 жылғы 21 желтоқсандағы мәжiлiсiнде бекiтiлген с ...

Медициналық ассоциациялар

Медициналық ассоциациялар - медициналық қызметкерлердін өзін-өзі басқару органы болып табылатын, медициналық кәсіби коғамдастығы. Ассоциацияның басты міндеттері: тиісті кәсіби одақтардың, коғамдардың, ассоциация топтары мен мүшелерінің жоғары кәс ...

Медициналық барлау

Медициналық барлау - әскери-медициналық қызметтің әскерлердің ұрыс қимылдары аудандарында жеке құрамның денсаулығына әсер ететін факторларды, әскерлердің санитариялық жағдайын және олардың медициналық қамтамасыз етілуін анықтау мақсатында жүргізе ...

Медициналық диагностика

Медицинская диагностика - ақауларды және дүрыс жұмыс істемей түрған қүрылғылар, желілер мен жүйелерді айқындау және олардың теріс өсерін жоюға арналған процедуралар мен жүйелер.

Медициналық климатология

Медициналық климатология, адам биоклиматологиясы - адам организміне климат пен ауа райы факторларының әсерін зерттейтін климатологияның бөлімі. Бұл факторларды емдеу-сақтандыру максатында пайдалану жолдарын анықтайды.

Медициналық пункт

Медициналық пункт - әскери бөлімнің медициналық кызмет бөлімшесі. Медициналық пункттер әскери кызметшілерге, денсаулық сақтау министрлігінің емдеу мекемелері болмаған жағдайда жұмысшылар мен қызметшілерге амбулаториялық және стационарлық медицина ...