ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 155

Катайка

Катайка - Башқұртстанның Белорет ауданындағы ауыл, Нур ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 28 адамды құрады. Пошта индексі -?, ОКАТО коды -?.

Катаклаз

Катаклаз – тектоникалық процестер әсерінен тау жыныстарының ішкі құрылысының бұзылуы, уатылуы, жарықшақтануы. Катаклазға шалынған тау жыныстарының химиялық құрамы өзгермейді, тек жекелеген минералдардың кристалдық торлары деформаланады, минерал т ...

Катакомба мәдениеті

Катакомба мәдениеті латынша Catacomba – жер астындағы қабір – Еуразия құрлығының орталығындағы қола дәуірінің ғұрыптық құрылыстарының археологиядағы атауы біздің заманымыздан бұрын 2-мыңжылдықтың 1-ші жартысы мен 3-ші ширегі. Қара теңіз бен Кавка ...

Катакомбалар

Катакомбалар - галереялардан, коридорлардан және кішігірім крипталардан тұратын жер астындағы табиғи немесе жасанды жолмен жасалған куыстар. Ежелгі Римде катакомбалар алғашқы кезде христиандардың қуғындауынан бас сауғалаған, құдайға жалбарынған, ...

Каталаун Қырғыны

Каталаун қырғыны – 451 жылы маусымның екінші жартысында Францияның солтүстік- шығысындағы Каталаупума қазіргі Шалон-сюр-Марн қаласы тұрған жазықтықта – Каталаун даласында болған Рим империясы мен Батыс ғұндар империясы арасындағы шайқас. Қазіргі ...

Катализатор

Катализатор – химиялық реакцияның жылдамдығын арттыратын зат агент. * Катализаторлар гомогендік катализдің Катализаторлары және гетерогендік катализдің Катализаторлары болып екі топқа бөлінеді. Гомогендік катализдің Катализаторларына протондық, а ...

Каталогтар бұтағы

Каталогтар бұтағы - тегеріштегі каталогтар құрылымының бейнесызбалық кескіні. Каталогтар ағашты еске салатын, тармақталған құрьлым тү-рінде көрсетеді. Ең жоғары деңгейдегі каталог түбірлік деп аталады.

Каталогты жою

Каталогты жою - каталогты алып тастау процедурасы. К.ж. операциялык жүйенің стандартты құралымен орындалады. Мыс., дербес /2Ш-үйлесімді компьютерлерде каталогты жою Norten commander құрамында шок пернелер көмегімен орындау қолайлы. К.ж. үшін NC-т ...

Катапульттеу

Катапульттеу - 1) ұшақ апатқа ұшырағанда экипаж мүшелерінің ұшақ кабинасынан амалсыз лактырылуы. Ол үлкен жылдамдықпен ұшқан ұшақ кабинасынан ұшкыштың орынтағымен бірге тез шығуын автоматты түрде қамтамасыз ету арқылы жүзеге асады; 2) кеме палуба ...

Катапульттеу контейнері

Катапульттеу контейнері – ғарыштық ұшу аппаратының жабдығы; тәжірибе жүргізілетін жануарлар және басқа жүктер орналастырылатын контейнер. Катапульттеу контейнері ғарышкердің катапульттеу орынтағының бір түрі ретінде кейбір ғарыштық кемелерде орна ...

Катар қалаларының тізімі

Катар қалалары Катар тұрғындарының 90%-дан астамы елдің астанасы Доһа қаласында тұрады. Эль-Хаур Эр-Рувайс Эль-Хувайр Эль-Вакра en:Al Wakrah - елдің екінші ең ірі қаласы. Умм-Са`ид en:Umm Said Умм-Баб Духан

Катарсис

Катарсис грекше katharsіs – тазару 2)З.Фрейдтің психологиялық талдауында қолданылған психотерапияның бір тәсілі. 1)ежелгі грек трагедияларының композициялық құрылымында міндетті түрде болған бөлік. Катарсисте трагедиядағы оқиға қайғылы аяқталған ...

Катарыш

Катарыш - Башқұртстанның Белорет ауданындағы ауыл, Узян ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 29 адамды құрады. Пошта индексі -?, ОКАТО коды -?.

Катастрофизм

Катастрофизм - жер қыртысының өзгерулері, атап айтқанда оның деформациялары апатты түрде тез, геологиялық уақыттың қысқа кезендері бойында болады, ал бұл кезендер аралықтарында анағүрлым ұзақ тыныштық уақыт болады дейтін тұжырымдама.

Кататек

Кататек – шөгінді жыныстар түзілуіне сабақтаса өтетін өзгерістердің бірі. Шөгінділердің, кататекті өзгеріс сатысы олардың, күрт тығыздалуымен және кейбір төзімді территекті және аутитекті түрбөлшектердің компонент өзгере бастауымен сипатталады; м ...

Категория (Лингвистика)

Категория - бір-біріне қарсы мағынада қойылған грамматикалық мәндер қатарының лингвистикалық жиынтығынан жасалады.

Категориялар

Заттар мен құбылыстардың елеулі жақтарын, белгілерін және қасиеттерін бейнелейтін жалпы ұғымдар, ойлау формалары, дүниетану сатылары. Әрбір ғылымның өзіне тән ұғымдық аппараты, ұғымдар жүйесі бар. Мысалы: Математикада - сан, шама, жиын, топ, функ ...

Катенин

Катенин - Башқұртстанның Стерлитамак ауданындағы ауыл, Краснояр ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 6 адамды құрады. Пошта индексі - 453153, ОКАТО коды - 80249844002.

Катер

Катер - 1) әскери тапсырмаларды орындауға немесе флотты ұрыс әрекетімен қамтамасыз ететін су ығыстырғышы 100 тоннаға дейінгі кішкене кемелердің жалпы атауы. Жүктелген міндетіне байланысты катердің жүзу жылдамдығы, қарулары және жабдықтары әр түрл ...

Катиб

Катиб араб. KөTBџ – көшірмеші, хат жазушы; Орта ғасырларда қалалардың базарларында сәлем, арыз хат жазып беруді кәсіп еткен сауатты кісілер де болған. Бұлар да" Катиб” аталған. Кітап” деген сөзден шыққан. Катиб” термині бағзы заманнан жеткен ескі ...

Катион

Катион – оң зарядты ион; электр өрісінде теріс электродқа қарай қозғалады. Бос күйінде плазманың газ фазасында және аниондармен бірге көптеген тұздардың құрамында болады. Бейтарап бөлшектерден бір немесе бірнеше электронды қатты қыздыру, электрлі ...

Катодтық люминесценция

Катодтық люминесценция – люминофорды электрондар шоғымен катод сәулесімен қоздыру нәтижесінде пайда болатын люминесценция; радиолюминесценцияның бір түрі. Электрондар шоғының алғашқы атауы – катод сәулелері." Катодтық люминесценция” термині осыда ...

Католицизм

Католицизм, католик шіркеуі, католиктер – христиан дініндегі үш тармақтың бірі. Католиктердің діни сенімі православиелік діни сеніммен көп жағынан үндес келгенімен, айтарлықтай айырмашылығы да бар. Католиктік шіркеу басшысы Рим папасы болып табылады.

Каторга

Каторга грекше katergon – галера; итальянша galera – құлдар, соғыс тұтқындары және жазаға тартылғандар ескекші болатын көне әскери кеме, каторгалық жұмыстар – қылмыскерлерді ауыр қара жұмысқа салып жазалаудың айрықша түрі. Басбұзарлық және саяси ...

Катрин Бриңманн

Катрин Бриңманн - Кологне университетінің және Миннесота университетінің профессоры. Соңғы жылдардағы функциянал жағындағы әсіресе, үндінің атақты математигі Раманужан айналысқан Тета функциясын зерттеудегі жетістіктері үшін 2009 жылы Раманужан с ...

Каупер

Каупер, домна ауа жылытқышы – домна пешіне жіберілетін ауаны жылытқыш аппарат. Кауперді ағылшын өнертапқышы Э.А. Каупер 1819 – 1893 жасаған 1857. Ауа қыздыруды ең алғаш 1829 жылы Дж.Нильсон Шотландияның Клайд зауытында қолданды. Кауперге үрленеті ...

Каф

Басқа мағыналар үшін КАФ деген бетті қараңыз. Каф ағылшынша cost and frіght, C&F – құн және фрахт, КАФ мәмілесі – тауарды жеткізудің және оның ақысын төлеудің базистік шарты, яки сатушы тауар тасымалын ұйымдастырып, оның апарылатын жеріне дей ...

Кафала

Кафала арабша Ө–џ – мұсылмандық құқықтағы кепілдік түрлерінің бірі, қарыз алушы қарыз берушіден қашып кеткен жағдайда оны алып келуді өз міндетіне алу.

Кафе

Кафе - шай, кофе және салқын сусын ішетін шағын ресторан. Кафе - тұтынушылардың дем алатын, оларға қызмет көрсетілетін, мейрамханаларға қарағанда тағам ассортименті төмендеу, арақ-шарап, темекі және кондитер өнімдерін сататын, дайындалуы күрделі ...

Кафеларлар

Кафеларлар, немесе воклюздер - суға ерігіш тау жыныстары тараған жерлерде жер астындағы өзендердің жер бетіне шығуынан пайда болатын суы мол тұрақты бұлақтар.

Кафель

Кафель – күйдірілген балшықтан глазурьлеп жасалып, пештің сыртын, ас бөлме қабырғасын, еденді, тағы басқа әсемдеу үшін қолданылатын бұйым. Глазурьленген кафель санитарлық-гигиеналық талаптарға толық сай келеді – аз кірлейді, тез тазартылады. Кафе ...

Кафр-аз-Зият

Кафр-аз-Зият қаласы - Мысырдың қаласы. Тант губернаторлығының батысында, 14 км қашықтықта. Нілдің оң жақ жағалауында орналасқан. Халық саны 500 000 адам 2007 жылғы халық санағы бойынша. Жалпы ауданы 1230 км². Қала тұрғындары қағаз, сабын шығаруме ...

Кафр-эд-Даввар

Кафр-эд-Даввар қаласы – Египеттегі Бухейра губернаторлығындағы қала. Халық саны 267 370 адам. Қала арқылы Нілдің Махмудия саласы өтеді. 1882 жылы қала маңында Ағылшын-Египет соғысы кезінде шайқастар болды. Египет әскерін Араби-паша басқарған бола ...

Кафр-эш-Шейх

Кафр-эш-Шейх қаласы – Египеттің негізгі қалаларының бірі. Халық саны 147 393 адам. Ежелгі Египетте Дамбильфон атпен белгілі болған. Кейін 1204 жылы Мароккодан көшіп келген шейх Талха Аби Саид Аль-Талманаси құрметіне Талха деп атала бастады. Ол қа ...

Кахексия

Аштықтан, витамин жетіспеушіліктен, қатерлі ісіктен, созылмалы, жұқпалы аурулардан, бауыр циррозынан, организмнің күшәла, қорғасын, сынап, фтор, тағы басқа улы заттармен улануынан, ішкі секреция бездері ауруының асқынуынан болады.

Кахин

Кахин - сәуегей. Ислам діні таралғанға дейінгі кезеңде Арабияда қатты толқу жағдайда Тәңірмен немесе оның елшілері -періштемен немесе жынмен тілдесе алатын болыптымыс деген адам. Көшпеңді және отырықшы тайпалар, жекелеген адамдар К-нен өздері қаб ...

Качилер

Качилер өздік атауы – цзинпо, чжингпхо – халық. Ұлттық киімдері: ерлер тізеден келетін шолақ шалбар киеді, белін матамен буынады. Әйелдер беліне саронг деп аталатын мата орайды, шолақ бешпент киеді. Бірнеше отбасына арнап салынған көп бөлмелі, ша ...

Качиндіктер

Качиндіктер – қазіргі хакастардың негізін құраған түркі тілдес этнографиялық топ. 17 ғасырда қазіргі Красноярск қалсы маңында, ал 18 ғасыр басында қазіргі Хакас автономиялық облысының жерінде тұрды. Качиндіктер 17 – 18 ғасырларда Краснояр уезінің ...

Кашак

Кашак - Башқұртстанның Чекмагушев ауданындағы ауыл, Тузлукушев ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 142 адамды құрады. Пошта индексі - 452205, ОКАТО коды - 80256860002.

Кашкар ауылдық кеңесі)

Кашкар - Башқұртстанның Зилайыр ауданындағы ауыл, Кашкар ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 422 адамды құрады. Пошта индексі - 453696, ОКАТО коды - 80227823001.

Кашмир аңғары

Кашмир аңғары, Сринагар аңғары – Солтүстік Үндістанда, Үлкен Гималай мен Кіші Гималай таулары аралығындағы тектоникалық аңғар. Теңіз деңгейінен 1600 м биіктікте, 200 км-ге созылып жатыр. Енді жері 60 км. Таулар аңғарды ұзақ жауатын муссон жаңбыры ...

Каэди

Каэди – Мавританияның оңтүстігіндегі қала. Халық саны 51 600 адам 2001 жылғы халық санағы бойынша. Горголь аймағының әкімшілік орталығы. Халқының басым көпшілігі маврлар ақ маврлар және қара маврлар. Ресми тілі – араб тілі. Тұрғындардың барлығы д ...

Каюм

Каюм - Башқұртстанның Аскин ауданындағы ауыл, Кшлау-Елгин ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 0 адамды құрады. Пошта индексі - 452888, ОКАТО коды - 80204837005.

Каюп

Каюп - Башқұртстанның Белокатай ауданындағы ауыл, Белянк ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 126 адамды құрады. Пошта индексі - 452586, ОКАТО коды - 80210804003.

Квадраттық шегерім

m модулі бойынша квадраттық шегерім - x 2 ≡ a mod m. {\displaystyle x^{2}\equiv a{\pmod {m}}.} теңдеуінің шешуі болатындай a бүтін санын айтады. Егер көрсетілген теңдеудің шешімі болмаса, онда a {\displaystyle a} саны m модулі бойынша квадратттық ...

Квазарлар

Квазарлар, квазижұлдыздық нысандар, квазижұлдыздар, асқын жұлдыздар – оптикалық түрі жағынан жұлдыздарға, ал спектрінің сипаты жағынан газ тұмандықтарына ұқсас және спектрінде қызылға ығысу құбылысы байқалатын аспан нысандары. Соңғы қасиеті кваза ...

Квази

Квази. – күрделі сөздің" секілді”," алдамшы”," жалған”," жорамал”," жуық” тәрізді мәні бар алдыңғы бөлігі. Негізінен, ғылыми ұғымдарға қатысты қолданылады. Мысалы, квазибөлшектер, квазиоптика, т.б.

Квазигеоид

Квазигеоид - мұхиттар мен ашық теңіздерде геоид бетімен үйлесетін қосалқы бет. Квазигеоид беті геоид бетіне жақын, ауытқулар жазық аумақта сантиметрдің бөліктерімен білдіріледі және таулы аудандарда 2 м-ден аспайды.

Квазирента

Квазирента - агротехниканы жетілдірудің және жерді интенсивті пайдаланудың нәтижесінде келген үстеме табыс. Квазирента орынсыз дәлелсіз, бірақ қажетті әңгіме қысқа мерзімдік кезең туралы болғанда пайда деп сипатталады. Бұл былай дәлелденеді. Өнді ...

Квазистатикалық процесс

Квазистатикалық процесс, тепе-тең процесс – термодинамикалық жүйенің бір тепе-тең күйден екінші күйге шексіз баяу ауысуы. Мұндай кезде жүйенің кез келген кезеңдегі физикалық күйінің тепе-тең күйден шексіз аз айырмашылығы ғана болады. Квазистатика ...