ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 154

Карпат көшесі (Алматы)

Карпат көшесі. Көшеге Еуропадағы таулар жүйесі атауы берілген. Карпаттың ұзындығы - 1500 шақырым, биіктігі - 2655 метр. Көше Әуезов ауданында орналасқан. Рысқұлов даңғылынан басталып, Райымбек даңғылына дейін созылып жатыр. Ақсай, Қаскелең, Марте ...

Каррик Джордж

Каррик Джордж – ағылшын ғалымы, медицина ғылымдарының докторы, Санкт-Петербург медициналық қоғамының құрметті мүшесі және мүше-құрылтайшысы, Эдинбург медициналық қоғамының мүшесі. Ұлыбританияның Санкт-Петербургтегі елшісі болған. Каррик Джордж "Қ ...

Карс келісімшарты

Карс келісімшарты – 1921 жылы 21 қазанда Армения, Әзірбайжан, Грузия кеңестік социалистік республикалары мен Түркия арасында жасалған келісімшарт. Карс келісімшарты бойынша Кавказ республикаларына Мәскеу шартының 16.3. 1921 негізгі қағидалары жүк ...

Карст процестері

Жер асты суының геологиялық эрекеті ең алдымен өзі орналасып, солар арқылы қозғалатын таужыныстар мен минералдарды ерітуіне байланысты. Жерасты суының ерітуші қабілеті қысым мен температура артқанда, сонымен қатар құрамында еріген газдар болғанда ...

Карст суы

Карст суы - карстық жарықшалар, үңгірлер және каналдар арқылы ағатын жер асты сулары. Карстану процесіне бейім таужыныстар өңірінде пайда болатын әр түрлі қуыстарға шоғырланған жерасты суы.

Карст циклі

Карст циклі - карсты аудандарға тән бірін-бірі заңды түрде ауыстырып тұратын рельеф формасының жиынтығы. Карст циклінің дамуы кәдімгі эрозиялық циклдің дамуынан мүлдем басқаша. Карст пайда болу үшін: көлемі үлкен жерде құрамында саз жоң қалық қаб ...

Карст құдығы

Карст құдығы - жер бетінен сіңген суларға тау жыныстарының еруінен пайда болған көлбеу не өте тік қабырғалары бар, тар, терең шұңқырлар. Карст құдығының тереңдігі әр түрлі болады. Олардың түбінде жер астындағы бос кеңістіктер мен үңгірлерге қосыл ...

Карсттану

Карсттану – қазіргі және ежелгі карст құбылыстарының жер бедеріндегі негізгі пішіндерінің пайда болуын және дамуын зерттейтін ғылым саласы. Ресейдің Пермь қаласыннда 1947 жылы өткен карстты зерттеуге арналған конференцияда Карсаттану дербес ғылым ...

Карсттық бедер

Карсттық бедер - негізінен, әктастардың, доломиттердің, гипстердің және т.б. тау жыныстарының суда еруі нәтижесінде қалыптасқан бедер типі. Жер бетінде каррлар, шұңқырлар, қазаншұңқырлар, ал жер астында құдықтар мен үңгірлер түрінде таралған беде ...

Карсттық шұңқырлар

Карсттық шұңқырлар - көп таралған жер бетіндегі карсттық пішіндер. Көбінесе түбі тостаған немесе конус тәрізді тұйық ойыс түрінде болады. Карсттық шұңқырларды беткі сілтіленулік, опырылымдық, гравитациялық жоне сорылымдық деп бөледі. Мөлшері бойы ...

Карстық су

Карстық су – тау жыныстарының жарықшақтарына, қуыс үңгірлеріне қар, жаңбыр, өзен және көл суларының сіңуінен пайда болған жер асты суы. Бұл сулар оңай еритін тау жыныстарынан тұратын өңірлерде кездеседі, химиялық құрамы сол тау жыныстарының минер ...

Карт-бланш

Карт-бланш - 1. Бір адамның қол қойып, екінші адамға бланкті мәтінмен толтыруына құқық беретін таза парақ. 2. Карт-бланшты берген сенім білдіруші адам атынан, қандай да бір әрекет пен операцияларды жүзеге асыру үшін өзінің сенім білдірген өкіліне ...

Карта жасау

Карта жасау - мынадай жұмыстар түрлерін қамтиды. Карта жасау үшін бейнені генерализациялау; бастапқы картографиялық материалдардан бейнені негізге көшіру; генерализацияланған бейнені бекіту. негіз дайындау; Негізді дайындау оған беттің жақтаушасы ...

Карталардың шартты белгілері

Карталардың шартты белгілері - графикалық белгілер; олар арқылы карталарда заттар мен құбылыстардың тұрған орнын, сонымен қатар олардың сапалық және сандық сипаттамаларын көрсетеді. Ауданы карта масштабында көрсетілген нысандар аудандық шартты бе ...

Картаны атауландыру

Картаны атауландыру - төлем картасын шығаруға дайындау барысында оған бірегейлендіретін ақпарат түсіру. Картаны атауларындыру графикалы, физикалы және электрлі болуы мүмкін. Банкілік картаны графикалық тәсілмен, әдетте дайындаушы-кәсіпорын атаула ...

Картаны қайта өңдеу

Картаны қайта өңдеу - картадағы жергілікті жер элементтерінің көрнекілігі мен жақсы оқылуына қол жеткізу мақсатында олардың түсін немесе шартгы белгілерін ұлғайту немесе атап көрсету арқылы кайта өңдеу. Берілген ауданның жергілікті бедерін анықта ...

Картаның жеке масштабы

Картаның жеке масштабы - жазықтықтағы шексіз кіші кесінді ұзындығының жер эллипсоидіндегі тиісті кесінді ұзындығына қатынасы. Топографиялық карталарда Картаның жеке масштабы іс жүзінде тұрақты болып келеді де, бірге жақын санмен білдіріледі. Ұсақ ...

Картаның негізгі масштабы

Картаның негізгі масштабы - Жер эллипсоиді бетін жазықтық бетіне бейнелеу кезіндегі сызықтық элементтердің жалпы кішірею дрежесін көрсететін сан. Картаның негізгі масштабы карталарда жазылады, мұнда карталардың негізгі масштабтары сақталатын нүкт ...

Картель

Картель французша cartel, итальянша cartelо – құжат – бір тұрпатты өнім өндіруші кәсіпкерлер тобының өнім өндіру, өткізу рыноктарын монополиялау, бәсекені шектеу, шикізат көздерін, рыноктарды бөлісу, бағаға бақылау орнату мақсатымен келісуі негіз ...

Картель бағасы

Картель бағасы - Бәсекелестерді шеттету және монополиялық пайда алу жағдайын қамтамасыз ету мақсатында, картель қатысушылары тағайындайтын, монополиялық бағаның бір түрі.

Картер

Картер ағылшынша carter – машиналардың немесе механизмдердің қозғалмайтын корпустық бөлшегі. Ол ішіндегі бөлшектерге тірек болумен қатар оларды шаң-тозаңнан сақтайды. Мысалы, поршеньді қозғалтқыштарда картер иінді білік, жұмыстық цилиндр, тағы ба ...

Картечь, бытыра

Картечь, бытыра - 1) қарсыластың тірі күштерін 300 метрге дейінгі қашықтықта жоюға арналған жақыннан ататын артиллериялық снаряд. Картечь - артнллерияда қолданылған ең ескі снаряд түрі. 14-16 ғасырларда майда тастар мен темір кесектерінен жасалып ...

Карткисяк

Карткисяк - Башқұртстанның Аскин ауданындағы ауыл, Карткисяк ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 607 адамды құрады. Пошта индексі - 452899, ОКАТО коды - 80204818001.

Картографиялық тор

Картографиялық тор – қандай да бір картографиялық проекцияда түсірілген меридиандар мен параллельдердің карта бетіндегі графиктік кескіні. Картографиялық тордың түрі картографиялық проекцияларды пайдалануына байланысты өзгеріп отырады. Картографи ...

Картодиаграмма

Картодиаграмма – карта бетіндегі аумақтық бөліктің белгілі бір статистикалық көрсеткішінің жалпы жиынтығын графикалық кескіндеме көмегімен көрсететін карта. Мысалы, мемлекет, облыс, аудан бойынша халықтың саны және құрамы, өнеркәсіптің жалпы өнім ...

Картоп салынған бүктеме

Картоп салынған бүктеме. Қамыр ашытылады, тек өсімдік майы құйылмайды. Содан соң күлшелерге бөлініп, 5~6 минут беті жабылып қойылады да, үн себілген стол үстінде әрқайсысы дөңгелектеніп жазылады. Жазылған әрбір қамырдың үстіне картоп қоспасы салы ...

Картоп шаруашылығы

Картоп шаруашылығы – тағамдық, техникалық және азықтық мақсаттармен картоп өсіретін егіншілік саласы. Қазақстанда картоп өсіру 20 ғ-дың басынан басталды. Картоп республиканың барлық, әсіресе, солтүстік аудандарында өсіріледі. Аудандастырылған сор ...

Карутц Рихард

Карутц Рихард туған өлген жылы белгісіз – неміс этнографы. 20 ғасырдың бас кезінде Маңғыстауды аралап, қазақтар мен түрікмендердің әдеп-ғұрпын, дәстүрін, тұрмысын зерттеген. Карутцтің бұл сапарында оған орысша сауатты, Маңғыстау жерін жақсы білет ...

Карыш

Карыш - Башқұртстанның Миякин ауданындағы ауыл, Зильдяр ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 25 адамды құрады. Пошта индексі - 452072, ОКАТО коды - 80244825003.

Карьерлерді маркшейдерлік түсіру

Карьерлерді маркшейдерлік түсіру - берілген масштабта жергілікті заттарды, тау-кен қазбаларын және жер беті телімдерінің бедерін қағазда шартты белгілермен бейнелеу мақсатындағы далалық және камералдық жұмыстар кешені. Маркшейдерлік түсіруге түсі ...

Касияр

Касияр - Башқұртстанның Бураев ауданындағы ауыл, Тазлар ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 189 адамды құрады. Пошта индексі - 452965, ОКАТО коды - 80218837002.

Каскад компаниясы

2005 жылы Мәскеуде негізі қаланады. Бас директоры - Александр Иншаков. Бас продюсері - Юрий Шабайкин. Киносеріктестік "Лопухи", "Мальтийский крест", "Сердце врага" фильмдерін түсіріп шыққан. Қазіргі уақытта "Лопухи 2", "Приключения русских в Итал ...

Каскай таулары

Каскай таулары, каскейлер, каскилар, кашкилар, кашкейлер – ежелгі заманда Хет патшалығының солтүстік және солтүстік-шығысына таман Понт тауларын Кіші Азия қоныстанған тайпалар одағы. Каскай таулары көршілес хеттерге үнемі шабуыл жасап біздің зама ...

Каспий маңы мұнайгазды провинциясы

Каспий маңы мұнайгазды провинциясы - Орыс платформасының оңтүстік-шығысында орналасқан, оның мейлінше ойыс бөлігі; шығысында Оңтүстік Орал мен Мұғалжар тауларының қатпарлы қабаттарымен шектеледі, оңтүстігінде және оңтүстік-шығысында Онтүстік Ембі ...

Каспий маңы шөгінді алабы

Каспий маңы шөгінді алабы теңөлшемді пішінді аттас ойыспен байланысты, оның жалпы ауданы 600 мың км², бұл мөлшердің 500 км²-ы Қазақстанға, қалған бөлігі Ресейге тиесілі. Алаптың негізгі бөлігі құрлықта орналасқан, алайда оның оңтүстік бөлігі Касп ...

Каспий мұнай (компания)

КаспийМұнай - жабық акционерлік қоғам, 1998 жылы лицензия мен 300Р контракт негізінде Атырау облысы, Жылыой ауданында орналасқан Айранкел кен орны, 27-14 барлау блогымен айналысады.

Каспилер

Каспилер – Каспий теңізі жағалауын қоныстанған ежелгі сақ тайпаларының бірі. Каспилер” атауы алғаш Геродоттың" Тарих” аталатын шығармасында кездеседі біздің заманымыздан бұрын5 ғасыр. Қазіргі заманғы кейбір зерттеушілер ежелгі түркі тайпасы" қасо ...

Касса

Касса итальянша cassa – жәшік‚ қобди – кәсіпорынның фирманың‚ ұйымның қолма-қол ақшасы; бухгалтерлік есептің ақшалай қаражат қозғалысын көрсететін есеп шоты; банктердің‚ кейбір кәсіпорындардың‚ ұйымдардың қолма-қол ақшамен‚ басқа да құндылықтарме ...

Касса кітабы

Касса кітабы – кәсіпорынның қолма-қол ақшасы қозғалысын есептеу үшін бекітілген нысандағы тізімдік. Онда әрбір кіріс пен шығыс операциясы бойынша кассалық ордердің нөмірі‚ ақшаның кімнен алынғаны немесе кімге берілгені‚ оның сомасы жазылады. Ол н ...

Кассалық тәртіп

Кассалық тәртіп – кәсіпорындардың фирмалардың‚ кәсіпкерлердің‚ тағы басқа қолма-қол ақшаны қабылдау‚ сақтау және жұмсау ережелерін қатаң орындауы. Оның негізгі элементтері: түскен ақшаны банкке уақытылы өткізу‚ меншікті кассада қолма-қол ақша қал ...

Кассация

Кассация 1) соттың әлі заңды күшіне енбеген шешімдері, үкімдері, ұйғарымдары мен қаулылары жөнінде жоғары тұрған сотқа шағымдану, наразылық білдіру; 2) соттың әлі заңды күшіне енбеген шешімдері мен үкімдерінің заңдылығы мен негізділігін істе бар ...

Кассациялық шағым

Кассациялық шағым Занды күшіне кірмеген соттың шешіміне, үкімге қарсы шағым. Жоғарғы Соттын шешімдері мен үкімдерінен басқа, барлық соттардын шешімдері мен үкімдеріне кассациялық тәртіппен шағым беруге болады. Кассациялық шағым үкімді шығарған со ...

Кассеталық бүктемелеу автоматы

Кассеталық бүктемелеу автоматы - кітаптың, жорналдың табақты қағазға басылған беттерін дәптер етіп, кассеталық аппаратта бүктемелеу машинасы. Тасымалдауыштан кассетаға берілген қағаз реттелетін тірекке жеткен соң, ортасынан тұзақталып екі білікті ...

Кассин атындағы көше (Алматы)

Кассин атындағы көше. Көшеге Қазақстанның кен орындарын зерттеумен айналысқан көрнекті геолог, Қазақстан Ғылым академиясының академигі, Мемлекеттік сыйлықтың иегері - Николай Григорьевич Кассиннің есімі берілген. Кассин Николай Григорьевич Ресейд ...

Касситтер

Касситтер аккадша кашши – ежелгі тайпалар тобы. Ертеректе Батыс Ирандағы Загрос таулы өңірін, қазіргі Луристан территориясын қоныстанған. Кейбір тарихи деректерде олар кашши, коссей, кассий деп те аталады. Этностық шығу тегі анық емес. Зерттеушіл ...

Кастельс Мануэль

Кастельс Мануэль - АҚШ-тың Калифорния университетінің профессоры. 1996 - 1998 жылдары Кастельс өзінің қазіргі әлем туралы көп жылдық зерттеулерінің қорытындысы болып табылатын іргелі үш томдық монографиясын жариялады. 2000 жылы Мәскеуде Кастельст ...

Кастет

Кастет - соқкы күшін ұлғайту үшін саусаққа киілетін тесіктері бар металл пластинка немесе дәнекерленген металл сақиналар жасалған - суық қару.

Кастор

Кастор – Егіздер шоқжұлдызындағы 1.6-визуаль жұлдыздық шамада жалтырап көрінетін жұлдыз. Жарқырауы Күннің жарқырауынан 34 есе артық, Күннен қашықтығы 14 парсек. Кастор төрт жұлдыздан тұратын жұлдыздық жүйе құрайды. Ежелгі грек мифологиясында егіз ...

Касьян Ярославич Голейзовский

Касьян Ярославич Голейзовский Мәскеуде дүниеге келіп, 1970 жылы 4 мамырда дүниеден өткен) – совет балетмейстері. Белорусия республикасына еңбегі сіңген әртіс. Негізінде Үлкен театр әртістері отбасында туған. Анасы Касьяна, Елена Дмитриевна –Добро ...

Катайка

Катайка - Башқұртстанның Белорет ауданындағы ауыл, Нур ауылдық кеңесіне жатады. 2009 жылдың 1 қаңтарында тұрғыны 28 адамды құрады. Пошта индексі -?, ОКАТО коды -?.