ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 146

Интернет жүйесі

Интернет жүйесі жиырмасыншы ғасырдың аяғында пайда болған Интернет қазір жер шарының әр түкпірін байланыстырып сан алуан адамдарды, елдер мен құрлықтарды біріктіріп отыр. Интернет 1960 жылдары АҚШ-та дүниеге келдi.Оны соғыс бола қалған жағдайда б ...

Интернет провайдері

Интернет провайдері - Интернетке қатынасу мүмкіндігін беретін ұйым. Провайдер интернет Internet Service Provider ISP - Internet-те қызмет көрсету провайдері. Желімен байланысқысы келетін компьютерлерді олардың талабы бойынша Internet-ке тікелей қ ...

Интернет ресурсы

Интернет ресурсы - Veb серверлерде, РГР серверлерде және т.б. орналасқан интернеттің ақпараттық материалдарының жиынтығына арналған ортақ атау.

Интернет торабы

Интернет торабы - Интернет байланыс арналарымен өзара біріктірілген ірі тораптардың жиынтығы. Әрбір торап - көбінесе Unix операциялық жүйесінің басшылығымен жұмыс істейтін бір немесе бірнеше қуатты компьютер-серверлер. Мұндай машиналарды бас комп ...

Интернет қызметі провайдері

Интернет қызметі провайдері - кез келген тұтынушыға Интернетке қосылу мүмкіндігін ұйымдастырып беретін компания немесе мекеме.

Интернет-аукцион

Интернет-аукцион – бұл интернет желісі арқылы іске асырылатын аукцион. Қарапайым аукционға қарағанда интернет-аукциондар ара-қашықтықта жүргізіледі, сондықтан оған қатысу үшін арнайы жерге жиналу қажеті жоқ, ал ұтыс-тігуді не интернет-сайт немесе ...

Интернет-сервер

Интернет-сервер - Интернетке қосылып, өзіне Интернет желісі ақпараттық орталығында тіркелген ерекше идентификатор мен домен атауы берілген арнайы компьютер.

Интернеттің желілік ақпараттық орталығы

Интернеттің желілік ақпараттық орталығы) - АҚШ Ұлттық ғьлыми қоры жанындағы Интернет желісі домендерінің адрестерін тіркеп, IP хаттамаларының адрестерін реттеп, әр түрлі басқару функцияларын жүзеге асыратын орталық.

Интерорецепторлар

ЙНТЕРОРЕЦЕПТОРЛАР, интероцепторлар - организмнің, ет, сіңір, буын жүйелерінде және ішкі органдарында болатын рецепторлар. "И." терминін ағылшын физиологы Е. Шеррингтоп үсынған. И-ды әр түрлі тітіркендіргіштерге жа-уап беру қызметіне қарап бірнеше ...

Интерпелляция

Интерпелляция - лат. interpellate - үкіметке немесе оның жеке мүшесіне белгілі бір мәселе жөнінде я оның жалпы саяси бағыты туралы түсініктеме беруді талап еткен депутаттардың ерекше сұрауы. Әдетте, ол қоғамды алаңдататын маңызды деректер туралы ...

Интерпозиция

Интерпозиция - бағыныңқы сыңардын басыңқы сыңар арасына кірігуі. Қазақ тілінде сабақтас құрмаластың бағыныңқы компоненті кейде басыңқы компоненттің ортасында жұмсалады. Мұндай жағдайда сабақтас сөйлемнің басыңқы компоненті екіге жарылып, бағыныңқ ...

Интерпол

Интерпол – "International polіcie" сөзінің күрделі қыскартылуынан құралған. 1914ж. сәуір айында 14 елдің сарапшы-заңгерлері мен полиция офицерлері Монакада криминалды полицияның бірінші Халықаралық конференциясына жиналған болатын. 1923 жылы құры ...

Интерполяция

Интерполяция - математикалық статистикада шаманың қайсыбір белгілі мәндері арқылы оның аралық мәндерін табу. Интерполяциялау сандық және графиктік болып ажыратылады. Сандық интерполяциялау математикада, жер қойнауы геометриясында, математикалық с ...

Интерпретатор

Интерпретатор - - түсіндіру, түсінікті тілге аудару) - деңгейі жоғары программалау тілінде жазылған программаның алғашқы нұсқасын машина тіліне аударып орындай алатын арнайы программа; программаның бастапқы мәтініне талдау жасайтын және программа ...

Интерпретация

Интерпретация - 1) нақты тілде ұсынылған кейбір синтаксистік аяқталған мәтіннің мағынасына түсініктеме беру; 2) мәліметтерді, әдетте, программада немесе оның қандай да бір үзіндісінде агрегациялаудың, алгоритмдік мәнін автоматты түрде табу мен та ...

Интерфейс

Интерфейс - 1) программалаушылардың кәсіптік тілінде - өзара әрекеттесу "жазықтығы", пайдаланушы мен компьютердің қарым-қатынасы, яғни екі жүйенің немесе адам мен компьютердің өзара мәліметтер алмасуын жасақтайтын аппараттық-программалық құралдар ...

Интерфейстік модуль

Интерфейстік модуль - басқа желімен немесе басқа стандартты, хаттамасы немесе қатынас қүру әдісі бар абоненттік машинамен оның әрекеттестігін жасақтайтын есептеу желісінің логикалық элементі.

Интерфейстің сипаттамасы

Интерфейстің сипаттамасы - басқа модульмен әрекеттесу үшін оған қажетті ақпараты бар программаның декларативтік бөлігі. Ада тілінде дестенің сипаттамасы деп аталады.

Интерференция (лингвистика)

Интерференция - қостілділік жағдайында тілдердің бір-біріне әсер ету і- интерференция екі тілді игерген адамның сөзінде шеттілдік акцент түрінде пайда болады. Ол тұрақты немесе ауыспалы болуы мүмкін. Интерференция тілдің барлық деңгейіне де қатыс ...

Интерференциялық түс

Интерференциялық түс - айқас никольде үйектелген ақ жарықта минералдың шлифтегі түсі. И.т. әрекеттесетін екі жарықтың жүріс айырмасына, тастілімнің қалындығына, минералдың қоссыну шамасына және индикатрисаның қимасына байланысты. Жүріс айырмасыны ...

Интерфикс

Интерфикс - кейбір ғалымдардың пікірінше, сөз бөлігінің дербес мәнге ие болмауы, сөз тудырушы құрал болып табылмауы, түбір мен жалғаулықтардың қосылуы қиындаған немесе морфологиялық себептермен мүмкін болмаған жағдайларда олардың арасында "ілікке ...

Интонация

Интонация – сөйлемдерді, олардың бөлшектерін сазына келтіріп сөйлеудің ырғақты әуені. Интонация - сөзді, сөз тіркесін, сөйлемді айтудағы дауыс мәнері, дауыс ырғағы, сөйлеудің ритм-мелодикалық бейнесі. Интонация - төмендегідей компоненттердің бірл ...

Интражелі

Интражелі - бір немесе қатар орналасқан бірнеше ғимараттағы жергілікті желілердің біріктірілген түрі. Әдетте, брандмауер арқылы Интернетке жалғанған, HTTP және FTP хаттамаларын пайдаланатын мекеменің жергілікті компьютер желісі болып саналады. Ст ...

Интралингвистикалық аударма

Интралингвистикалық аударма - белгілі мазмұнның сол тілдің басқа сөздерімен және айтылымдарымен, әдетте астарлап айтылуы, түсіндірілуі және басқа түрде жеткізілуі.

Интроспекция

Интроспекция - өз психикасын басқаратын заңдылықтарды ашу барысындағы, бақылау. Дуалистік философияда интроспекция негізгі философиялық методология болып саналады. Интроспекцияға Т. Гоббс, Д. Локк, Д. Беркли, Д. Юма, Д. Миль т.б. экспериментті пс ...

Интрузив

Интрузив - магманың жер қыртысы қойнауларында бірте-бірте суынып кристалдануынан қалыптасқан геологиялық дене

Интрузивті (немесе эффузивті) кешен

Интрузивті кешен – бір ғана магма ошағы есебінен қалыптасқан түрлі құрамды интрузивті жыныстардың толық жиынтығы; бұл жиынтыққа кіретін магмалық жыныстар тектес жыныстар ретінде тектоникалық кұрылым өңірінің 5 - 4139 нақтылы аудандарында ғана ұшы ...

Инулин

ИНУЛИН - полисахарид-терге жататын органик. зат. фрукто-заныд ангидриді. И-нің молек. салм. 5000 - 6000, ақ түсті ұнтақ, тәтті дәм-ді. ыстық суда жақсы ериді. И. көбінесе қоңыраубас. лалагүл. қоғажай, күрделі гүлділер түқымдастарыньң тамыр түйнег ...

Инфауна

Инфауна - теңіздердің, өзендер мен көлдердің түптік шөгінділерінде тіршілік ететін су жануарлары түрлерінің жиынтығы, бентостың құрамдас бөлігі. Грунт түрлерін мекендеуіне қарай пелофиндер, псаммофилдер, литофилдер, аргиллофилдер болып сараланады.

Инфильтрациялық су

Инфильтрациялық су атмосфералық жауынның немесе өзен және көл суының тау жынысы кеуектері мен жарыкшақтары бойынша сіңуі нәтижесінде жаралады. Жер бетіне жыл бойы түсетін судың жалпы көлемі 108.4 мың км3 деп бағаланады. Оның үштен екі бөліктен ас ...

Инфильтрациялық сутартқы

Инфильтрациялық сутартқы - өзен, көл немесе басқа да суқойма жағасына жақын орналасқан сутартқы. Мұндай сутартқының үңғымаларына жер үсті сулары сол маңдағы шөгінділер арқылы сүзіліп келеді.

Инфинитив

Тұйық рай немесе Инфинитив - Флективті және агглютинативті тілдердегі етістіктін кимыл атауының формасы, тұйық рай етістік. Инфинитив етістік баяндауыш түрінде және сөйлемнің предикатив мағынасы есім тектес мүшелерін білдіруде колданылады. Етісті ...

Информациялық тілдің сөздігі

Информациялық тілдің сөздігі - мәтіннің негізгі мағынасына тәуелсіз табиғи немесе ақпараттық тілдің сөздерінің арасында бар болатын семантикалық қатынастары көрсетілген ақпараттық тілдің лексикалық бірліктері бар нормативтік сөздік.

Инфрақызыл жарғыш

Инфрақызыл жарғыш - іске қосылу принципі нысанаға инфрақызыл сәулеленуін қолдануға негізделген түйіспесіз жарғыш. Инфрақызыл жарғыштың фокусында фотоэлемент орналасқан арнайы оптикасы болады. Оптикамен шолу аймағында жылу-сәулелену нысанасы найда ...

Инфрақызыл техника

Инфрақызыл техника - көзге көрінбейтін инфрақызыл сәулелерді пайдалануға негізделген түрлі мақсаттағы құралдар. Әскери мақсаттағы инфрақызыл техника құралдарын негізгі-негізгі үш топқа бөлуге болады: түнгі жағдайда көру құралдары. Инфрақызыл техн ...

Инфузориялық топырақ

Инфузориялық топырақ - мұны кейде кизельур, диатомдық топырақ, тау ұны, т. б. деп атайды. Бұрынғы өткен геологиялық дәуірлердің микроскопикалық диатомдық балдырларының кремнийлік қабыршақтарының жиынтыгы. Инфузориялық топырақ қолға жұмсақ, ақ, са ...

Иоанн II Комнин

ИОАНН II Комнин - Комнин әулетінен шыққан Византия императоры. Атақты феодалдар мен вассалдарға сүйенген И. II печенег-терді, сербтерді, венгрлерді, салжүқтарды жеңіп. Киликиялык Армения-ны талқандады. Антио-хияны бағындырды. И. II үкі-меті бір о ...

Иоанн VI Кантакузин

ИОАНН VI Кантакузин - Византия империясының императоры. Андроник III Палеолог билік жүргізген түста император әскерінің бас қолбасшысы болған. И. VI бүкіл өкі-мет билігін уысында үстады; провин-ция ақсүйектерінің мүддесін қорғады. Андроник III өл ...

Иоанн XXIII

ИОАНН XXIII, әуелгі аты - Анджело Джузеппе Ронкалли - Рим папасы. 1921 жылдан Ватиканның діни насихатшысы, 1925 - 35 ж. Ватиканның Болгариядағы, 1935 - 44 ж. Түркия мен Грециядағы өкілі, 1944 - 53 ж. Париждегі нунций, 1953 - 58 ж. Венецияның патр ...

Иоанн Воротнеци

Иоанн Воротнеци - армян философы, педагог. Гладзордағы жоғары мектепте оқыды. 1345 ж. Татевада ун-тін ашты. И. В-дің көзқарасының қалыптасуына Аристотель ілімінің прогресивті жағы зор ықпал етті. И. В. Аристотель "Категория" және "Түсіндірме беру ...

Иоанн Дунс

ИОАНН ДУНС СКОТ - философ-схоласт жөне теолог. Оксфордта және Парижде оқыған. Оксфорд, Париж, Кельн ун-ттерінде сабақ берді. Схоластикалық философияның дәстүрлі формасында түбегейлі ілім дамытын, Фома Аквинский, Р. Бэконды, Аверро-изм жақтаушылар ...

Иоганнес Бобровский

Иоганнес Бобровский – неміс жазушысы. Польша, Франция және КСРО-дағы соғыстарға қатысқан. Төрт жыл құлдықта болған. Сонда шахтада жұмыс істейді. 1949 жылы Германияға оралады. Балалар әдебиеті баспасында жұмыс істейді. Генрих Манн 1965 және Шарль ...

Иоганнес Фолькельт

Иоганнес Фолькельт - неміс философы; 1894 - 1921 жылдары Лейпциг профессоры. Кант, Гегель, Шопенгауэр, Н. Гартман және Ницшенің ықпалында болған. Ең алдымен оның философиялық көзқарастары спекулятивтік негізде болды, кейін спектицизм басшылық еті ...

Ион аралдары

Ион аралдары - Ион теңізіндегі аралдар тобы, Балкан түбегінің батыс жағасы маңында. Грекияға карайды. Жері 2.2 мың км 2 -ден астам. 5 ірі аралдан және көптегеп ұсақ аралдан құралады. Аралдарда жер сілкініп тұрады. Жағалары тік жар, қолайлы қойнау ...

Ион саны

ИОН САНЫ - г. органик. затқа қосылатын иодтың грамм мөлшері. И. с. қанбаған органик. қосылыстар-дағы иодты қосьш алатын қос және үш байланыстардың мәнін көретеді. И. с. хлорлы иодтыц анықтайтын зат-пен әрекеттескендегі реакцияға қа-тысқан иод мөл ...

Иондар Ассоцияциясы

ИОНДАР АССОЦИАЦИЯСЫ - карсы зарядты иондардың Кулон заңы бойынша электростатикалық әрекеттесуі арқылы ассоциат деп аталатын белшектер түзуі. Иондардың ассоциациялау процестері әрекеттесуші массалар заңына т. б. термодинамп-калық қатынастарға байл ...

Иондау

Иондау - электрлі бейтарап атомдар мен молекулалардан бос иондар мен электрондардың түзілуі. Ғимараттар мен пәтерлердің ауасын жасанды түрде қанықтыру үшін арнаулы аспаптар - иондағыштар қолданылады. Теріс иондағыштардың емдік қасиеттері де бар. ...

Ионды хроматография

Ионды хроматография - Бұл жоғары карастырылған бөлінудің ионалмасу әдісінен басқа ионитте жүрпзілетін аса жоғарғы эффекті түрі. Ол Мұнымен қатар кіші көлемдеп ұсак бөлшектерді, бағанадан шығу қысымы жоғары кезде өте тез әрі сезімтал детектормен а ...

Иондық ағынды

Иондық ағынды - химиялық қосылыстардың суда иондар мен еріген тұздардың негізті массасын құрайтындар түрінде су жинау алабынан белгілі бір уақыт ішінде сумен ағып шығуы. Иондық ағындының мөлшері тоннамен өлшенеді. Мұхиттағы Иондық ағындының жиынт ...

Иондық насос

ИОНДЫҚ НАСОС - иондалған газ молекулаларын электр өрісі аркылы айдап шығаруға арналган вакуумдық насос. Оның құрылысы күрделі әрі электр өрісін тудыруға өте көп қуат жүмсалады, сол себепті сирек пайда-ланылады. Калыпты температурада инерт-ті газд ...